Восень народаў

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Рэвалюцыі 1989 г.
Autumn of Nations 1989.PNG
Зверху злева: Перамовы за круглым сталом у Варшаве. Зверху справа: Падзенне Берлінскай сцяны. У сярэдзіне злева: Румынская рэвалюцыя 1989. У сярэдзіне справа: Аксамітная рэвалюцыя ў Празе. Унізе: Балтыйскі шлях.
Краіна

Red flag.svg Сацлагер

Дата

другая палова 1989 года

Прычына

Крызіс сацыялістычнай сістэмы

Асноўная мэта

Палітычныя і эканамічныя рэформы

Вынік

Пераход да дэмакратыі ў НСРА, НРБ, ВНР, ПНР, СРР, ЧССР, СФРЮ, СССР, рыначныя рэформы ў КНР, СРВ, ЛНДР,

Арганізатары

Дэмакратычныя партыі

Колькасць удзельнікаў

каля 1 млн.чалавек

Праціўнікі

Сацлагер

Загінула

невядома

Арыштавана

Мікалае Чаўшэску і інш.

«Восень народаў» — азначэнне працэсу звяржэння камуністычных рэжымаў у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, кульмінацыя якога прыйшлася на восень 1989 года. Ужываецца па аналогіі з «вясной народаў» — рэвалюцыйнымі падзеямі ў Еўропе 18481849 гадоў.

Хваля пачалася з Польскай Народнай Рэспублікі, за ёй рушылі ўслед рэвалюцыі, як правіла, мірныя, у ГДР, Чэхаславацкай Сацыялістычнай Рэспубліцы, Венгерскай Народнай Рэспубліцы і Народнай Рэспубліцы Балгарыя. Сацыялістычная Рэспубліка Румынія стала адзінай краінай, дзе змена ўлады прайшла гвалтоўным шляхам, а былы глава дзяржавы быў расстраляны.

Гэты ланцуг падзей разам з наступным распадам СССР у 1991 годзе прывялі да заканчэння халоднай вайны.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 19891991 гадах пад уплывам масавых грамадскіх пратэстаў супраць камуністычнай партыі ў Польшчы, Венгрыі, Германскай Дэмакратычнай Рэспубліцы, Чэхаславакіі, Балгарыі і Албаніі пачаліся перамовы з апазіцыяй, якая на той момант знаходзілася ў нелегальных умовах. З прычыны перамоў камуністычныя рэжымы адмовіліся ад дыктатарскага ўраду на карысць шматпартыйнай сістэмы.

У большасці былых сацыялістычных краінах змена ўлады адбылася мірным шляхам, толькі ў Румыніі рэжым Нікалае Чаўшэску быў зрынуты ўзброеным паўстаннем 1989 года.

Прыклады[правіць | правіць зыходнік]

Глядзіце таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Універсальний словник-енциклопедія / Гол. ред. ради академік НАНУ М. Попович. — 4-те вид., виправл., доп. — Видавництво «ТЕКА». — 2006. — С. 924.