Аўгустаў

Горад
Аўгустаў
польск.: Augustów
Герб
53°51′00″ пн. ш. 22°58′00″ у. д.
Краіна	Польшча
Ваяводства	Падляскае
Павет	Аўгустоўскі
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны	1550
Першая згадка	1496
Водныя аб’екты	Нэта[d]
Часавы пояс	UTC+1, летам UTC+2
Насельніцтва
Насельніцтва	▼29 494 чал. (31 сакавіка 2021)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	87
Паштовы індэкс	16-300
Аўтамабільны код	BAU
TERC	2001011
Іншае
0977539
urzad.augustow.pl (польск.)
Паказаць/схаваць карты
Аўгустаў Аўгустаў
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Аўгу́стаў, таксама Аўгусто́ў (польск.: Augustów) — горад на паўночным усходзе Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Аўгустоўскага павета Падляскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама ёсць сядзібай вясковай гміны Аўгустаў.

Стаіць на Аўгустоўскім канале, каля граніцы з Рэспублікай Беларусь.

Гісторыя

Паселішча ўзнікла на дзяржаўных землях, што знаходзіліся ў трыманні Радзівілаў (Гарадзенскае і Кнышынскае староствы). У 1526 або 1527 годзе Ян Радзівіл заклаў карчму на рацэ Мета (Нета), на вялікім шляху з Гродна да Праўдзішак. У 1540 годзе каралева і вялікая княгіня Бона Сфорца заснавала фальварак, названы Зігмунтова ў гонар мужа (Жыгімонта I) і сына (Жыгімонта II Аўгуста).

Гістарычны герб горада

Першы ўспамін пра Аўгустоў, мястэчка ў Падляскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага, датуецца 1555 годам. 17 мая 1557 года Жыгімонт II Аўгуст надаў Аўгустову Магдэбургскае права і дазволіў праводзіць 2 кірмашы штогод; пазней вялікі князь заснаваў у мястэчку праваслаўную царкву. У 1561 годзе горад атрымаў герб «у блакітным полі пад мітрай залатая манаграма S[igismundus] A[ugustus] і літары R[ex] P[oloniae]». У 1569 годзе паводле ўмоў Люблінскай уніі перайшоў да Каралеўства Польскага. З 1570 года цэнтр Аўгустоўскага староства.

У 1795 годзе ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Прусіі, а з 1815 года — у Расійскай імперыі. З 1837 года цэнтр Аўгустоўскай губерні.

У 1915—1918 гадах падчас Першай сусветнай вайны Аўгустаў акупіраваны германскімі войскамі. 1 студзеня 1919 года паводле пастановы I з’езда КП(б) Беларусі горад увайшоў у склад БССР, дзе меў стаць цэнтрам павета («падраёна»). Але немцы не пакінулі Аўгустаў пасля паражэння Германіі ў вайне, у той жа час ствараліся літоўскія і польскія ўзброеныя фарміраванні, у наваколлях адбываліся ваенныя сутычкі. Пасля адыходу немцаў у ліпені 1919 года ў горад увайшлі польскія войскі. У 1919 i 1920 гадах адбываліся польска-літоўскія сутыкненні за кантроль над гэтай мясцовасцю. Пасля Польска-савецкай вайны (1919—1921) паводле ўмоў Рыжскага мірнага дагавора горад увайшоў у склад Польшчы.

Цэнтр Аўгустоўскага павета Беластоцкага ваяводства міжваеннай Польскай Рэспублікі.

З 1939 года ў Беларускай ССР. З 1940 года цэнтр Аўгустоўскага раёна Беластоцкай вобласці. У 1941—1944 гадах знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. 16 жніўня 1945 года ўлады СССР перадалі Аўгустоў Польшчы.

Насельніцтва

• 1967 год — 18,4 тыс. чал.
• 2008 год — 18,4 тыс. чал.

Славутасці

• Аўгустоўскі канал (1825—1839)
• Былая праваслаўная царква, цяпер касцёл Маці Божай Чанстахоўскай
• Забудова XIX — пачатку ХХ стагоддзяў
• Капліца-пахавальня Трушкоўскіх
• Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса і Св. Барталамея (1906—1911)
• Комплекс Яхт-клуба
• Могілкі каталіцкія
• Парк
• Рынак
• Сядзіба ген. Ігната Прандзінскага

Галерэя

• 
  Аўгустоўскі канал
• 
  Касцёл Найсв. Сэрца Ісуса і Св. Барталамея
• 
  Касцёл Маці Божай Чэнстахоўскай
• 
  Помнік Жыгімонту I на Рынку

Гарады-пабрацімы

•  Porto Ceresio^[d], Італія (2003)
•  Гродна, Беларусь (2008)
•  Друскенікі, Літва (2007)
•  Дэмбіца, Польшча (2008)
•  Рудкы, Украіна (2011)
•  Слонім, Беларусь (2013)
•  Супрасль, Польшча (2012)
•  Туусула^[d], Фінляндыя (1996)
•  Шклярска Парэмба, Польшча (2006)

Вядомыя асобы

• Ганна Новік — беларуская паэтэса, удзельніца нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі на Вілейшчыне (1914—1997).

Літаратура

• Пазднякоў В. Аўгустаў // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 265. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
• Цітоў А. Аўгустаў // Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5.
• Augustów // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna (польск.). — Warszawa, 1880. — S. 53—54.

Спасылкі

• На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Аўгустаў
• Афіцыйная старонка
• Аўгустоў на сайце Radzima.org