Захоп брытанскага танкера ў Армузскім праліве (2019)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Захоп брытанскага нафтавага танкера Stena Impero у Армузскім праліве сіламі Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі Ірана адбыўся 19 ліпеня 2019 года. Затрыманне стала рэакцыяй на аналагічнае мерапрыемства брытанскага спецпрызну, які раней перахапіў панамскі супертанкер Grace 1, які перавозіў сырую нафту з Ірана ў Сiрыю[1].

Папярэднiя iнцыдэнты[правіць | правіць зыходнік]

Адносіны паміж Іранам і заходнімі дзяржавамі і іх стратэгічнымі саюзнікамі на Блізкім Усходзе абвастрыліся пасля адмены прэзідэнтам ЗША Дональдам Трампам ядзернай здзелкі 2015 г. са Тэгеранам. Гэта падштурхнула іранскія ўлады таксама выйсці з дамовы.

У перыяд з мая па чэрвень у Персідскім заліве адбыліся два сур’ёзных інцыдэнтаў з нафтавымі танкерамі, якія падвергліся нападу БПЛА. У выніку нападаў, на двух з пяцi судах адбыўся пажар. Злучаныя Штаты абвінавацілі ў нападах Іран і абвясцілі аб разгортванні дадатковых войскаў на Блізкім Усходзе[2]. Іран адмаўляе датычнасьць да нападаў на танкеры і абвінаваціў ЗША ў прапагандзе «iранaфобскaй» кампаніі[3].

20 чэрвеня СПА Ірана збілі амерыканскі дрон RQ-4 Global Hawk, які праводзіў выведку на паўднёвым усходзе краіны[4].

4 ліпеня ўлады Гібралтару пры падтрымцы каралеўскіх марскіх пяхотнікаў з атрада «42 Каманда» захапілі супертанкер Grace 1, які займаўся перавозам іранскай сырой нафты ў Сірыю.

Галоўны міністр Гібралтару Фабіян Пікарда заявіў, што такія захады былі прынятыя з-за «інфармацыі, якая дае ўраду Гібральтару разумныя падставы меркаваць, што судна дзейнічала ў парушэнне санкцый ЕС супраць Сірыі». Як заявіў в.а. міністра замежных спраў Icпанiі Жозеп Борэль, улады Гібралтара затрымалі супертанкер па просьбе ЗША. Кіраўнік міжнароднага камітэта Савфеда Канстанцін Касачоў адзначыў, што затрыманне іранскага танкера адкрытым здзекам над міжнародным правам і здаровым сэнсам, адзначыўшы, што санкцыі ЕС датычаць толькі яго самога і не з’яўляюцца прызнаным Саветам Бяспекі ААН інструментам міжнароднага ўрэгулявання[5].

10 ліпеня фрэгат Каралеўскага флота HMS «Montrose» адагнаў тры іранскіх катэры, якія спрабавалі спыніць камерцыйнае судна «British Heritage»[3].

Урад Ірана паабяцаў адказаць на захоп нафтавага танкера[1].

Захоп Stena Impero[правіць | правіць зыходнік]

19 ліпеня байцы КВІР затрымалі брытанскі нафтавай танкер Stena Impero, які належыць кампаніі Stena Bulk & Northern Marine Management. Рашэнне прынята з-за парушэнні суднам міжнародных нормаў.

Зыходзячы з відэа агенцтва Ruptly, апублікаванага 20 ліпеня, вайскоўцы Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі ў масках прыбылi да судна на верталёце і катэрах[6]. На палубу быў высаджаны дэсант з шасці вайскоўцаў у масках, які і перахапіў судна, спусціў брытанскі сцяг, замяніўшы яго сцягам Ірана, а таксама затрымаў экіпаж у складзе 23 чалавек[7].

Па словах афіцыйнага прадстаўніка КВІР Рамезана Шарыфа, танкер адключыў прылада пазіцыянавання і не рэагаваў на папярэджанні іранскага боку. Замест таго каб рухацца да месца ўваходу ў Фарсі заліў у Армузскім праліве, Stena Impero ішоў па маршруце, прызначанаму для выхаду на поўдні. З-за гэтага ён мог сутыкнуцца з іншымі судамі. Разам з танкерам ішоў брытанскі ваенны карабель, які спрабаваў перашкодзіць затрыманню[6].

Сілы бяспекі Вялікабрытаніі паведамілі, што іранскія беспілотнікі, нібыта падрабілі сігналы GPS. Брытанскія спецслужбы абвінавацілі Расію ў прадастаўленні Ірану падобных тэхналогій[3].

Затрыманне Mesdar[правіць | правіць зыходнік]

Суднаходная кампанія Norbulk Shipping паведаміла, што яе танкер Mesdar, які рухаўся пад сцягам Лiберыі, быў спынены ў той жа дзень, што i Stena Impero, але пазней судна было адпушчана. Тэлеканал Press TV са спасылкай на інфармаваныя ваенныя крыніцы паведаміў, што КВІР не затрымоўваў другі танкер Mesdar, які рухаўся пад сцягам Лібэрыі. Па дадзеных тэлеканала, танкер быў ненадоўга спынены і працягнуў шлях пасля тлумачэнняў аб бяспечным суднаходстве.

Рэакцыя[правіць | правіць зыходнік]

Міністр замежных спраў Вялікабрытаніі Джэрэмі Хант запатрабаваў вызваліць судна і ўжо папярэдзіў Тэгеран аб «сур’ёзных наступствах»[8].

Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Тэрэза Мэй 22 ліпеня правяла экстранныя перамовы з міністрамі-сілавікамі і прадстаўнікамі спецслужбаў, на якіх будзе абмяркоўвацца рэакцыя на захоп Іранам нафтавага танкера. Сярод магчымых варыянтаў адказу брытанскія ўлады разглядаюць магчымасць увядзення эканамічных санкцый супраць Ірана[9].

Тым часам амерыканскія вайскоўцы заявілі, што хочуць паспрыяць стабільнасці на моры, забяспечыць бяспечны праход і знізіць напружанасць у міжнародных водах па ўсім Персідскiм заліву, Армузскім праліве, праліву Баб-эль-Мандеб і Аманскім заліву[8].

Зноскі