Полацкае ваяводства

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Полацкае ваяводства
Palatinatus Polocensis
Герб
Coat of Arms of Połacak Voivodeship.svg
Сцяг
Banner of Połacak Voivodeship.svg
Краіна

Вялікае Княства Літоўскае

Адміністрацыйны цэнтр

Горад Полацк

Насельніцтва

гл, Насельніцтва

Плошча

18 800[1] км²

Полацкае ваяводства на карце

Каардынаты: 55°29′17.16″ пн. ш. 28°48′25.92″ у. д. / 55.4881° пн. ш. 28.8072° у. д. (G) (O) (Я)
Полацкае ваяводства ў 1635 г.

Полацкае ваяводства (15041795) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Адміністрацыйны цэнтр — горад Полацк.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Заснавана ў 1504 годзе на тэрыторыі былога Полацкага княства. Ліквідавана ў 1793 годзе згодна з рашэннямі Гарадзенскага сойма. У 1772 годзе правабярэжная частка ваяводства адышла да Расійскай імперыі і ў выглядзе Полацкай правінцыі ўвайшла ў склад Пскоўскай губерні. Левабярэжная частка засталася ў складзе Вялікага Княства Літоўскага. Цэнтрам Полацкага ваяводства стаў Лепель, з 1776 года — Ушачы, з 1791 года — Чашнікі. У 1793 годзе паводле другога падзела Рэчы Паспалітай астатняя частка Полацкага ваяводства была далучана да Расійскай імперыі і ўвайшла ў Полацкага намесніцтва.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

На поўначы межавала з Маскоўскай дзяржавай, на захадзе з Інфлянтамі і Віленскім ваяводствам, на поўдні з Менскім ваяводствам, на ўсходзе з Віцебскім ваяводствам[2]. Рака Заходняя Дзвіна падзяляла ваяводства на дзве роўныя часткі.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел[правіць | правіць зыходнік]

У склад Полацкага ваяводства ўваходзіла тры староствы (дзяржаўныя воласці):

Таксама ў склад ваяводства ўваходзілі прылеглыя прыватнаўласніцкія маёнткі.

Падзелу на паветы ў Полацкім ваяводстве не было.

Найбуйнейшыя гарады і вёскі: Асвея, Бешанковічы, Ула, Ушачы, Глыбокае, Дзісна, Дрыса, Друя і Лепель[3].

Іншыя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Гербам ваяводства была Пагоня ў белым полі, харугва мела белы або ружовы[4] колер.

Ваяводскі мундзір быў аднолькавы са смаленскім — малінавы кунтуш і цёмна-сінія жупан і адвароты.[2]

На сярэдзіне XVII ст. налічвала 185 632 жыхароў.[5]

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Вячаслаў Насевіч. Тэрыторыя, адміністрацыйны падзел // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — С. 34—39.
  2. 2,0 2,1 Województwo połockie / S. 720
  3. Вячаслаў Насевіч. Полацкае ваяводства // ЭВКЛ — С. 448.
  4. Вячаслаў Насевіч. Полацкае ваяводства — С. 446.
  5. Насельніцтва Беларусі ў сярэдзіне ХVII ст. па паветах // Невядомая вайна: 1654—1667

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Насовіч В. Л. Полацкае ваяводства // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 2001. — 576 с.: іл. ISBN 985-11-0198-2 (т. 12), ISBN 985-11-0035-8.
  • Мацук А. Полацкае ваяводства ў XVIII ст.: ваявода, шляхецкая эліта, соймікі. — Мн.: Беларуская навука, 2014.
  • Полоцкое воеводство // Белорусская ССР: Краткая энциклопедия. В 5-ти т. Т. 1 / Ред. колл.: П. У. Бровка и др — Мн.: Гл. ред. Белорус. Сов. Энциклопедии, 1979. — Т. 1. — 768 с. — 50 000 экз.(руск.) 
  • Беларусь: Энцыклапедычны даведнік / Рэдкал.: Б. І. Сачанка і інш — Мн.: БелЭн, 1995. — 800 с. — 5000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.