Рудня (горад)
| Горад | |||
| Рудня | |||
|---|---|---|---|
| руск.: Рудня | |||
 | |||
|
|||
| 54°57′00″ пн. ш. 31°04′00″ у. д.HGЯO | |||
| Краіна |
 Расія |
||
| Рэгіён | Смаленская вобласць | ||
| Гісторыя і геаграфія | |||
| Першая згадка | 1363 | ||
| Горад з | 1926 | ||
| Вышыня цэнтра | 190 м | ||
| Насельніцтва | |||
| Насельніцтва |
|
||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||
| Тэлефонны код | 48141 | ||
| Паштовы індэкс | 216790 | ||
| Паказаць/схаваць карты | |||
|
  Рудня
 Рудня
 |
|||
.png)
Рудня (руск.: Рудня) — горад (з 1926 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Руднянскага раёна Смаленскай вобласці. Насельніцтва 9,58 тыс. чалавек (2007). Заснаваны ў 1363 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Малая Бярэзіна, за 68 км ад Смаленска, недалёка ад мяжы з Рэспублікай Беларусь.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Першыя згадкі пра Рудню датуюцца прыкладна 1363 годам. Тады назва паселішча згадваецца як Родня (адноснае прыметнік ад слова род), што азначала «урадлівы, ураджайны» (для параўнання: польск. Rodny з ідэнтычным значэннем). Сучасная назва Рудня ўзнікла пазней пад уплывам тапоніма Рудня: рэкі Рудня з водамі «ржавага» (чырвона-карычневага) колеру і названых па ёй паселішчаў.
Знаходзілася ў складзе ВКЛ і Рэчы Паспалітай. Пасля 1772 г. адышла да Расійскай імперыі, мястэчка Бабінавіцкага, з 1857 г. — Аршанскага павета Магілёўскай губерні.
Штуршок у развіцці Рудня атрымала ў другой палове XIX стагоддзя, калі праз населены пункт былі пабудаваныя шаша Віцебск — Смаленск (1856 год) і Рыга-Арлоўская чыгунка (1868 год).
У 1918 годзе Магілёўшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе Руднянская воласць уключана ў Смаленскі павет, які стаў часткай РСФСР. У 1926 годзе Рудня атрымала статус горада, у 1929 г. быў утвораны Руднянскі раён[2].
У перыяд беларусізацыі працаваў Руднянскі белпедтэхнікум, у 1932 г. ён меў 165 навучэнцаў; існавала тры аддзяленні: дашкольнае, падрыхтоўчае і школьное[3].
14 ліпеня 1941 г. Рудня была акупавана нацысцкімі войскамі, вызвалена 8 кастрычніка 1943 г.
У 2013—2024 гадах у Рудні юрыдычна базіравалася беларускае незалежнае кніжнае выдавецтва «Інбелкульт», якое выдавала літаратуру па беларускай гісторыі і мовазнаўстве на беларускай мове[4].
Насельніцтва
[правіць | правіць зыходнік]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Вядомыя асобы
[правіць | правіць зыходнік]- Аляксандр Пятровіч Мазалёў — беларускі жывапісец, графік, педагог.
- Валянціна Цімафееўна Петрачкова — беларуская актрыса тэатра і кіно.
- Яўген Альфрэдавіч Шміт (1920—2019) — савецкі і расійскі гісторык і археолаг.
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Зноскі
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2024 года — Росстат, 2024.
- ↑ Энциклопедия Смоленской области(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 28 жніўня 2024. Праверана 19 лістапада 2021.
- ↑ Энциклопедия Смоленской области(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 19 лістапада 2021. Праверана 19 лістапада 2021.
- ↑ Может ли книгоиздание навредить отношениям России и Беларуси? (руск.). Смоленская газета (25 сакавіка 2023). Праверана 11 верасня 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Народная энциклопедия «Мой город». Рудня (город)
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_pop_39_3.php
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php — Демоскоп Weekly.
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php — Демоскоп Weekly.
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php — Демоскоп Weekly.
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php
- ↑ http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls
- ↑ http://www.gks.ru/bgd/regl/b08_14t/IssWWW.exe/Stg/z/13.htm
- ↑ http://www.gks.ru/bgd/regl/B09_109/IssWWW.exe/Stg/d01/tabl-21-09.xls
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. Таблица 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов — Росстат, 2013. — 528 с.
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar — 2018.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года — М.: Росстат, 2017.
- ↑ Оценка численности постоянного населения Смоленской области на 1 января 2018 года
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar
- ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года)
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рудня (горад)
Слоўнікі і энцыклапедыі |
|---|
