Гімн Літвы
| Tautiška giesmė Та́ўтышка ге́смэ |
|
|---|---|
| Нацыянальная песня | |
| Аўтар слоў | Вінцас Кудзірка, 1898 |
| Кампазітар | Вінцас Кудзірка, 1898 |
| Краіна |  Літва |
| Зацверджаны | 1919 (паўторна 1992) |
| noicon Гімн Літоўскай Рэспублікі | |
Tautiška giesmė (бел.: Нацыянальная песьня) — нацыянальны гімн Літвы. Аўтар тэксту і музыкі Вінцас Кудзірка (1858—1899)
Змест |
Гісторыя [правіць]
Аўтар тэкста і музыкі Вінцас Кудзірка (1858—1899). Апублікаваны ў часопісе «Varpas» («Звон») у 1898 годзе. Публічна выкананы ўпершыню ў Пецярбургу 13 лістапада 1899 года хорам пад кіраўніцтвам Чэслава Сасноўскага. У Вільнюсе выкананы 3 снежня 1905 года. Афіцыйна зацверджаны ў якасці дзяржаўнага гімна дэкларацыяй Сойма ў 1919 годзе.
У перыяд савецкай улады, пачынаючы з 1940 года, быў забаронены. Пасля ўключэння Літвы ў склад СССР у якасці гімна ў 1940—1941 і 1944—1950 гадах выконваўся «Інтэрнацыянал». У 1950—1988 гадах функцыянаваў Гімн Літоўскай ССР (тэкст — Антанас Венцлова, музыка — Баліс Дварыянас і Ёнас Швядас).
У 1988 годзе яшчэ да абвяшчэння ўзнаўлення незалежнасці Літвы вернуты ў якасці гімна Літоўскай ССР.
У сувязі з будаўніцтвам у Вільнюсе помніка аўтару гімна (на помніку выбіты яго тэкст; скульптар Арунас Сакалаўскас, архітэктар Рычардас Крыштапавічус) разгарэлася дыскусія аб аўтэнтычнасці аднаго радка трэцяга куплету. У сапраўдным тэксце Вінцаса Кудзіркі радок мае выгляд — літ.: „Tegul saulė Lietuvos“ (літаральна «Хай сонца Літвы»), што, па меркаванні некаторых дзеячаў (напрыклад, дырэктары Дабрачыннага фонду падтрымкі памяці Вінцаса Кудзіркі Стасіса Тамошайціса [1]), гучыць абсурдна, паколькі ніякага свайго сонца ў Літвы няма. У афіцыйным тэксце гімна, зацверджаным Соймам Літвы, радок выглядае — літ.: „Tegul saulė Lietuvoj“ («Хай сонца ў Літве»), што выклікае пярэчанні прыхільнікаў аўтэнтычнага і традыцыйнага тэксту [2].
Тэкст [правіць]
Кампазітар: Вінцас Кудзірка Словы: Вінцас Кудзірка
Lietuva, Tėvyne mūsų
Tu didvyrių žeme,
Iš praeities Tavo sūnūs
Te stiprybę semia.
Tegul Tavo vaikai eina
Vien takais dorybės
Tegul dirba Tavo naudai
Ir žmonių gėrybei
Tegul saulė Lietuvoj
Tamsumas prasalina,
Ir šviesa, ir tiesa
Mūs žingsnius telydi.
Tegul meilė Lietuvos
Dega mūsų širdyse,
Vardan tos Lietuvos
Vienybė težydi
Пераклад [правіць]
Падрадкоўны пераклад [правіць]
Літва, зямля бацькоў,
Краіна герояў,
Што ў слаўнай мінуўшчыне
Бяруць свае сілы.
Няхай дзеці твае заўжды
Ходзяць шляхамі праўды,
Няхай яны працуюць дзеля тваёй славы,
І дабрабыту народа.
Няхай літоўскае Сонца
Адгоніць цемру,
І светла і ясна, правам і праўдай
Вядзе нас наперад.
Хай любоў да цябе
Жарам гарыць у нашых сэрцах,
І вакол цябе, Бацькаўшчына,
Хай будзе наша адзінства!
Літаратурны пераклад [правіць]
Існуе некалькі перакладаў тэкста на англійскую, польскую, рускую мовы; перакладаўся таксама на караімскую мову, латынь, латышскую, нарвежскую, туркменскую мовы і эсперанта. Пераклад на беларускую мову выканаў Аляксей Арцёмаў.
Крыніцы [правіць]
- ↑ Dėl paminklo V.Kudirkai – galvosūkis(літ.)
- ↑ Paminklas V. Kudirkai kelia diskusijas dėl himno(літ.)
Спасылкі [правіць]
| Краіны Еўропы: Гімны | |
|---|---|
|
Аўстрыя | Азербайджан¹ | Албанія | Андора | Беларусь | Бельгія | Балгарыя | Боснія і Герцагавіна | Ватыкан | Вялікабрытанія | Венгрыя | Германія | Грэцыя | Грузія | Данія | Ірландыя | Ісландыя | Іспанія | Італія | Казахстан² | Кіпр¹ | Латвія | Літва | Ліхтэнштэйн | Люксембург | Македонія | Мальта | Малдовы | Манака | Нідэрланды | Нарвегія | Польшча | Партугалія | Расія² | Румынія | Сан-Марына | Сербія | Славакія | Славенія | Турцыя² | Украіна | Фінляндыя | Францыя | Харватыя | Чарнагорыя | Чэхія | Швейцарыя | Швецыя | Эстонія |
|
| Залежныя тэрыторыі | |
|
| Азорскія астравы | Аландскія астравы | Гернсі | Гібралтар | Джэрсі | Востраў Мэн | Фарэрскія астравы | Шпіцберген | Ян-Маен
|
|
| Непрызнаныя і часткова прызнаныя дзяржавы | |
| ¹ Часткова або цалкам у Азіі, у залежнасці ад праведзенай мяжы (en) ² У асноўным у Азіі |
