Масавае знішчэнне яўрэйскага насельніцтва, 1933-1945

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Мемарыял памяці ахвяр Халакоста ў Берліне
Алея праведнікаў сусвету, якія ратавалі яўрэяў у гады акупацыі Беларусі

Халакост, Шоа, Хурбн, Катастрофа (гл. тэрміналогія Халакоста і яе паходжанне): комплексная нацысцкая палітыка генацыду ў дачыненні да яўрэйскага насельніцтва, якая ўключала прававую дыскрымінацыю і расавую сегрэгацыю; гетаізацыю; інтэнсіўную эксплуатацыю яўрэйскага насельніцтва на прымусовых работах і ў вытворчасці (знішчэнне працай); сістэму рабавання яўрэйскага насельніцтва, пазбаўлення яго сродкаў да існавання. Мела мэтай «канчатковае развязанне яўрэйскага пытання» (ням.: Endloesung) — татальнае фізічнае знішчэнне яўрэйскага насельніцтва.[1]

Заходнія гісторыкі вызначаюць часавымі межамі ажыццяўлення такой палітыкі 1933 і 1945 гг.[1] За час ажыццяўлення гэтай палітыкі было забіта каля 60 % яўрэяў Еўропы і 35 % яўрэяў свету.

У міжнароднай памяці і свядомасці Халакост застанецца як яскравы прыклад варварства, безлітаснасці і безчалавечнасці. У наш час палітычны істэблішмент разглядае вывучэнне тэмы як ключавы кампанент у выхаванні талерантнасці.[1]

Навука

Ужыванне тэрміну «Халакост» і пільная ўвага да гэтай тэмы разглядаюцца ў заходняй навуковай традыцыі як паказальнік інтэграцыі навуковай (гістарычнай) школы ў еўрапейскую і сусветную[1].

Асноўныя рысы

  1. Намераныя дзеянні па знішчэнні цэлай нацыі, уключаючы мужчын, жанчын і дзяцей, у выніку якіх загінула 60 % яурэяў Еўропы[2]. Акрамя таго, былі знішчаны таксама ад чвэрці да трэці цыганскага народу, каля 10 % палякаў[3], загинули каля 3 мільёнау[4] савецкіх ваннапалонных і інш.
  2. Сістэма дзеля масавага знішчэння людзей.
  3. Грандыёзныя міжнацыянальныя маштабы знішчэння.
  4. Жорсткия антыгуманныя медычныя эксперыменты над людзьмі, якія рэгулярна прывозділі да іх смерці.

Савецкая і беларуская гістарыяграфія

Савецкая гістарыяграфія не карысталася тэрмінам «Халакост», а толькі тэрмінамі «канчатковае развязанне…» і «генацыд», і неахвотна разглядала праблему масавага знішчэння яўрэйскага насельніцтва асобна ад масавага знішчэння савецкіх грамадзян. Беларуская гістарыяграфія 1990-х—2000-х гг. не разглядае тэмы Халакосту як адну з цэнтральных.[1]

Рэвізіянізм або адмаўленне Халакоста

Пасля вайны сталі з’яўляцца працы, аўтары якіх адмаўлялі наяўнасць халакосту ці цалкам, ці ў тым выглядзе, які прыняты афіцыйнай гістарычнай навукай. Гэтая плынь атрымала назву «рэвізіянізм». Адным з першых стаў Поль Расін’е (Paul Rassinier), сацыяліст, удзельнік Супраціву і з 1943 года вязень гітлераўскіх канцлагераў.[Крыніца?] Рэвізіяністы адмаўляюць наступнае:

  • што існаваў план фізічнага вынішчэння яўрэеў;[Крыніца?]
  • што існавалі «газавыя камеры» і «лагеры смерці», якія былі створаны для знішчэння людзей;[Крыніца?]
  • што ў сферы панавання нацыянал-сацыялізма было забіта ад 5 да 6 млн яўрэеў.[Крыніца?]

Міжнародная супольнасць

Генеральная Ассамблея ААН ухваліла 27 студзеня, дзень вызвалення канцэнтрацыйнага лагера Асвенцым, як Міжнародны дзень шанавання ахвяр Халакосту.

У дзень 60-ай гадавіны Халакосту Еўрапарламент прыняў рэзалюцыю з асуджэннем Халакосту[5]

Гл. таксама

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Разенблат…
  2. American Jewish Committee, Harry Schneiderman and Julius B. Maller, eds., American Jewish Year Book, Vol. 48 (1946—1947), Press of Jewish Publication Society of America, Philadelphia, 1946, page 599
  3. Tadeusz Piotrowski Poland's Holocaust — McFarland & Company, 1997. — С. 305. — 437 с. — ISBN 978-0786403714.
  4. Ueberschar Gerd R., Wette Wolfram. Unternehmen Barbarossa: Der Deutsche Uberfall Auf Die Sowjetunion, 1941 Berichte, Analysen, Dokumente — Frankfurt-am-Main: Fischer Taschenbuch Verlag, 1984. — С. 364—366. — ISBN 3-506-77468-9., са спасылкай на: Nachweisung des Verbleibes der sowjetischen Kriegsgefangenen nach dem Stand vom 1.05.1944 (Bundesarchiv/Militararchiv Freiburg, RH 2 / v. 2623).
  5. Remembering all Holocaust victims(англ.) 

Літаратура

У Сеціве