Адольф Гітлер

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Адольф Гітлер
ням.: Adolf Hitler
Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg
Партрэт 1937 года
сцяг
23-і Рэйхсканцлер Трэцяга Рэйха
30 студзеня 1933 — 30 красавіка 1945
Прэзідэнт: Паўль фон Гіндэнбург
Папярэднік: Курт фон Шлейхер
Пераемнік: Паўль Ёзэф Гебельс
сцяг
1-ы Фюрар Трэцяга Рэйха
2 жніўня 1934 — 30 красавіка 1945
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: пасада скасавана
1-ы Рэйхсштатгальтэр Прусіі
2 жніўня 1934 — 30 красавіка 1945
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: пасада скасавана
 
Партыя: Нямецкая рабочая партыя
Нацыянал-сацыялістычная нямецкая рабочая партыя
Нараджэнне: 20 красавіка 1889({{padleft:1889|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})
Браунаў-на-Іне, Аўстра-Венгрыя
Смерць: 30 красавіка 1945({{padleft:1945|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:30|2|0}}) (56 гады)
Берлін, Германія
Бацька: Алоіс Гітлер
Маці: Клара Гітлер
Жонка: Ева Браўн
 
Ваенная служба
Гады службы: Сцяг Германіі (1871-1918, 1933-1935) 1914—1918
Сцяг Германіі 1918—1920
Трэці рэйх 1941—1945
Род войск: пяхота
Званне: яфрэйтар
Камандаваў: Вермахт (1941—1945)
 
Аўтограф: Аўтограф
 
Узнагароды:
Жалезны крыж 1-га класа
Жалезны крыж 2-га класа
Шаблон:Нагрудны знак «За раненне»
Залаты партыйны знак НСДАП
Шаблон:Ордэн крыві Шаблон:Ганаровы крыж Першай сусветнай вайны 1914/1918

Адо́льф Гі́тлер (ням.: Adolf Hitler; 20 красавіка 1889, Браунаў-на-Іне, Аўстра-Венгрыя — 30 красавіка 1945, Берлін, Германія) — нямецкі палітык і лідэр нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі (ням.: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP)). Быў канцлерам Германіі з 1933 па 1945, а таксама дыктатарам Трэцяга Рэйха (у якасці фюрара і рэйхсканцлера) з 1934 па 1945. Гітлер з'яўляўся цэнтральнай фігурай Нацысцкай Германіі, Другой сусветнай вайны ў Еўропе і Халакоста.

Адольф Гітлер быў ветэранам Першай сусветнай вайны. Ён уступіў у нямецкую рабочую партыю (папярэдніца НСДАП) у 1919 годзе, а ў 1921 стаў лідэрам НСДАП. У 1923 ажыццявіў спробу здзейсніць дзяржаўны пераварот у Мюнхене, вядомы як "Піўны путч". Няўдалы пераварот прывёў да пазбаўлення свабоды Гітлера, падчас якога ён напісаў свае знакамітыя мемуары "Мая барацьба" (ням.: Mein Kampf). Пасля вызвалення ў 1924 годзе, Гітлер атрымаў народную падтрымку ў якасці харызматычнага прамоўцы, крытыкуючы Версальскі дагавор і ўслаўляючы пангерманізм, антысемітызм і антыкамунізм. Пасля свайго прызначэння на пасаду канцлера ў 1933 годзе, ён трансфармаваў Веймарскую рэспубліку ў Трэці Рэйх, аднапартыйную дыктатуру, заснаваную на таталітарызме і аўтакратычнай ідэалогіі нацызму.

Мэтай Гітлера было ўсталяванне новага парадку абсалютнай гегемоніі Нацысцкай Германіі на еўрапейскім кантыненце. Такім чынам, асноўным лейтматывам яго ўнутранай і знешняй палітыкі з'яўляўся захоп жыццёвай прасторы для германскіх народаў. Гітлер кіраваў пераўзбраеннем Германіі і ўварваннем вермахта на тэрыторыю Польшчы ў верасні 1939 года, што прывяло да пачатку Другой сусветнай вайны. Пад яго камандаваннем у 1941 годзе нямецкія войскі і іх еўрапейскія саюзнікі акупавалі большую частку Еўропы і Паўночную Афрыку. У чэрвені 1941 Гітлер аддаў загад на ўварванне войскаў у Савецкі Саюз. Нягледзячы на паспяховы пачатак, нямецкі наступ праваліўся і ў 1943 годзе Германія была вымушана перайсці ў абарону, пацярпеўшы шэраг паражэнняў. У апошнія дні вайны, падчас бітвы за Берлін 1945 году, Гітлер ажаніўся на сваёй даўняй каханай Еве Браўн. 30 красавіка 1945 году, менш чым праз 2 дні, пара скончыла жыццё самагубствам у пазбяганне захопу Чырвонай арміяй, а іх целы былі спалены.

Агрэсіўная знешняя палітыка Гітлера лічыцца асноўнай прычынай пачатку Другой сусветнай вайны ў Еўропе. Пад кіраўніцтвам Гітлера і расавай ідэалогіі, рэжым нясе адказнасць за генацыд па меншай меры 5,5 мільёнаў яўрэйяў, а таксама мільёнаў іншых людзей, якіх ён і яго паслядоўнікі лічылі расава непаўнавартаснымі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]