Скалістыя горы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Скалістыя горы
англ.: Rocky Mountains
Скалістыя горы
Тып

Хрыбет

Размяшчэнне

Паўночная Амерыка

Горная сістэма

Кардыльеры

Вышыня вяршыні

4401 м

Скалістыя горы, правінцыя Альберта, Канада

Скалістыя горы, Рокі-Маўнцінс (Rocky Mountains) — горная сістэма ў Паўночнай Амерыцы, усходняя частка сістэмы Кардыльер.

Размешчаны на захадзе Канады і ЗША, паміж 60° і 32° пн.ш. Даўжыня 3200 км, шырыня да 700 км. Сфарміраваліся ў ларамійскую складкаватасць. Паводле характару рэльефу падзяляюцца на 3 часткі: Паўночную (на поўнач ад 45°), якая характарызуецца кампактнасцю і працягласцю хрыбтоў, складзеных з гранітаў, шырокім развіццём ледавіковых форм, вышыня да 3954 м (г. Робсан); Сярэднюю (паміж 45° і 41° пн.ш.) з шырокімі хрыбтамі са згладжанымі вяршынямі, падзеленымі шырокімі тэктанічнымі паніжэннямі і плато; Паўднёвую (на поўдзень ад 41° пн.ш.) найбольш шырокую і высокую (гара Элберт, 4401 м), перасечаную глыбокімі каньёнамі рэк. Кароткія хрыбты размешчаны кулісападобна, складзены з вапнякоў, гліністых сланцаў і пясчанікаў, чаргуюцца з вялізнымі басейнамі — «паркамі». Радовішчы малібдэну, фасфарытаў, медзі, золата, серабра, поліметалаў, нафты, каменнага вугалю. Вулканічныя з'явы (гейзеры, тэрмальныя крыніцы), землетрасенні.

Клімат кантынентальны, умераны, на поўдні субтрапічны, сухі, асабліва ў паніжэннях і на ўсходніх схілах. На вяршынях і заходніх схілах ападкаў да 1000 мм за год. Вышыня снегавой мяжы 4000 м на поўдні, 2500 м на поўначы. Скалістыя горы — водападзел паміж басейнамі Ціхага і Атлантычнага акіянаў. Тут бяруць пачатак рэкі: Місуры, Каларада, Рыа-Грандэ, Снейк, Арканзас і інш. Расліннасць — пераважна лясы, на поўначы — горнатаёжныя, падымаюцца да вышыні 1500 м, і рэдкалессі, горная тундра; на поўдні хваёвыя лясы — да вышыні 3600 м, вышэй субальпійскія, альпійскія лугі і вечныя снягі. У далінах — стэпы і паўпустыні.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Лаўрыновіч М. Скалістыя горы // БелЭн у 18 т. Т. 14. Мн., 2002.
  • Географический энциклопедический словарь, М., 1986.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]