Арменія
|
|||||
.svg) |
|||||
| Гімн: «Мер Айрэнік» Файл:Mer Hayrenik Anthem of Armenia.ogg | |||||
| Заснавана | IV - II стст. да н.э. | ||||
| Дата незалежнасці | 28 мая 1918 года (ад ЗДФР) 21 верасня 1991 года[1] (ад СССР) |
||||
| Афіцыйная мова | армянская | ||||
| Сталіца | Ерэван | ||||
| Найбуйнейшыя гарады | Ерэван, Гюмры, Ванадзор | ||||
| Форма кіравання | Рэспубліка [2] | ||||
| Прэзідэнт Прэм'ер-міністр |
Серж Саргсян Тыгран Саркісян |
||||
| Плошча • Усяго • % воднай паверхні |
138-я ў свеце 29 743 км² 4,71 |
||||
| Насельніцтва • Ацэнка (2012) • Шчыльнасць |
3,277 млн[3] чал. 110,2 чал./км² |
||||
| ВУП (ППЗ) • Разам (2011) • На душу насельніцтва |
$17,941 млрд.[4] $5,384[4] |
||||
| ВУП (намінал) • Разам (2011) • На душу насельніцтва |
$10,106 млрд.[4] $3,032[4] |
||||
| ІРЧП (2011) | ▲ 0,716 [5] (высокі) (86-ы) | ||||
| Этнахаронім | армянін, армянка, армяне | ||||
| Валюта | армянскі драм | ||||
| Інтэрнэт-дамен | .am | ||||
| Код ISO | AM | ||||
| Тэлефонны код | +374 | ||||
| Часавы пояс | +4[6] | ||||
Арменія (афіцыйная назва Рэспубліка Арменія) — краіна на Каўказе. Мяжуе з Грузіяй, Азербайджанам, Турцыяй і Іранам. Непасрэднага выйсця да мора не мае.
Змест |
Прырода [правіць]
Арменія знаходзіцца ў паўночна-усходняй частцы Армянскага нагор'я. Каля 90% краіны знаходзіцца на вышыні болей 100 метраў, самым высокім пунктам лічыцца вулкан Арагац (4 090 м). Арменія знаходзіцца ў сейсмічна актыўнай зоне, апошнія моцныя землятрасенні адбыліся ў 1988 і 1993 г.г. У тэктанічным разломе, на вышыні 1 900 м, знаходзіцца самае вялікае на Каўказе возера Севан (плошча паверхні 1 240 км², глыбіня да 83 метраў). У паўднёва-заходняй частцы краіны знаходзіцца Арарацкая нізіна. Самая доўгая рака Арменіі – Аракс, па якой у некаторых частках праходзіць мяжа з Турцыяй і Іранам. Арменія не мае выхаду да мора. На раўнінах пануе субтрапічны клімат з кароткімі халоднымі зімамі і спякотнымі летамі. Сярэдняя тэмпература студзеня -3 °C,a ліпеня ад 24 °C да 26 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае ад 200 да 500 мм. На узвышшах пануе ўмераны клімат, а на вышынях болей 2000 м – горны. Колькасць ападкаў тут складае болей 800 мм у год.
Насельніцтва [правіць]
Насельніцтва Арменіі складаецца з армянаў (98%), рускіх (1%), грэкаў, асірыйцаў, украінцаў, курдаў. 95% насельніцтва адносяць сябе да прыхільнікаў Армянскай Хрысціянскай Царквы. Увогуле 99% насельніцтва з'яўляюцца хрысціянамі. Пасля вайны з Азербайджанам за Нагорны Карабах у Арменію прыбыла каля 260 тыс. бежанцаў з Азербайджану, а ў Азербайджан перасялілася каля 200 тыс. чалавек.
Палітыка [правіць]
У Арменіі дзейнічае канстытуцыя, якая была прынятая ў 1995 годзе на рэферэндуме. Кіраўніком дзяржавы з'яўляецца прэзідэнт, які выбіраецца на ўсеагульных выбарах на пяцігадовы тэрмін. Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму парламенту, дэпутаты якога выбіраюцца на 4 гадовы тэрмін. 131 дэпутат парламента выбіраецца на ўсеагульных выбарах. Выканаўчая ўлада належыць ураду на чале з прэзідэнтам; усіх міністраў, па прадстаўніцтве прэм’ер-міністра, прэзідэнт назначае сам.
Адміністрацыйны падзел [правіць]
Арменія дзеліцца на 10 правінцый (па-армянску: մարզեր) і адзін асобны горад:
- Арагацотн (па-армянску: Արագածոտնի մարզ)
- Арарат (па-армянску: Արարատի մարզ)
- Армавір (па-армянску: Արմավիրի մարզ)
- Гегаркунік (па-армянску: Գեղարքունիքի մարզ)
- Катайк (па-армянску: Կոտայքի մարզ)
- Лоры (па-армянску: Լոռու մարզ) (адм.цэнтр - Ванадзор)
- Шырак (па-армянску: Շիրակի մարզ)
- Сьюнік (па-армянску: Սյունիքի մարզ)
- Тавуш (па-армянску: Տավուշի մարզ)
- Ваёц Дзвор (па-армянску: Վայոց Ձորի մարզ)
- Ерэван (сталіца) (па-армянску: Երևան)
Эканоміка [правіць]
Эканоміка Арменіі знаходзіцца ў неразвітым стане. Адмоўны ўплыў аказвае эканамічная блакада з боку Турцыі і Азербайджана. Эканамічнае супрацоўніцтва ідзе толькі праз межы Грузіі і Ірана. З 1994 года, пры падтрымцы МВФ ідзе мадэрнізацыя эканомікі, якая выклікала эканамічны рост. Некалькі гадоў таму, Арменія ўвайшла ў Сусветную Гандлёвую Арганізацыю. Дзякуючы прыватызацыі сярэдніх і малых прадпрыемстваў, краіне ўдалося абмежаваць інфляцыю і стабілізаваць валюту. Нястача электрычнасці і паліва выклікала аднаўленне працы атамнай станцыі ў Мекамор, што дазволіла краіне забяспечыць патрэбы ў электрычнасці, але выклікала адмоўную рэакцыю з боку Еўрапейскага Саюзу. Сельская гаспадарка слаба развітая, таму краіна не можа забяспечыць сябе харчаваннем. Значную частку нацыянальнага прыбытку забяспечваюць грашовыя пераводы нацыянальнай дыяспары ў Расіі.
Дачыненні з Беларуссю [правіць]
Дыпламатычныя дачыненні ўрады ўстанавілі 11 чэрвеня 1993 года[7].
Гл. таксама [правіць]
- Вялікая Арменія
- Гусан
- Сяло Аван
- Уладзімір Пятровіч Асмалоўскі
- Нерсес IV Дабратворны
- Горад Вагаршапат
- Горад Спітак
Зноскі
- ↑ 23 верасня — дата абвяшчэння незалежнасці краіны Вярхоўным саветам Арменіі. Як дзень незалежнасці ў Арменіі адзначаецца 21 верасня — дзень правядзення рэферэндума, на якім было прынята рашэнне пра выхад са складу СССР. Гл. В Армении с апреля 2006 года начнутся мероприятия по празднованию 15-летия независимости республики. Новости Армении (23 марта 2006). Архівавана з першакрыніцы 2 лютага 2011. Праверана 6 мая 2009.
- ↑ Атлас мира. Государства и территории мира. Справочные сведения. — Роскартография, 2010. — С. 14. — ISBN 978-5-85120-295
- ↑ Колькасць пастаяннага насельніцтва РА на 1-е ліпеня 2012 г. (арм. мова). Нацыянальная статыстычная служба Рэспублікі Арменія (2012). Архівавана з першакрыніцы 16 жніўня 2012.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 International Monetary Fund, 2011
- ↑ UNDP, Armenia
- ↑ На тэрыторыі краіны дзейнічае дэкрэтны час
- ↑ Аляксандр Лукашэнка павіншаваў Прэзідэнта Арменіі Сержа Саргсяна з 15-годдзем устанаўлення дыпламатычных адносін// Прэс-служба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 11 чэрвеня 2008
Спасылкі [правіць]
На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Арменія- Афіцыйны сайт Прэзідэнта Арменіі
- Афіцыйны сайт Урады Арменіі
- Афіцыйны сайт Нацыянальнага Збору Арменіі
- Афіцыйны сайт МЗС Арменіі
- Цэнтральная выбарчая камісія
 Садружнасць Незалежных Дзяржаў |
|
|---|---|
| Удзельнікі |  Азербайджан •  Арменія •  Беларусь •  Казахстан •  Кыргызстан •  Малдова •  Расія •  Таджыкістан •  Узбекістан |
| Асацыяваныя члены |  Туркменістан |
| Фактычныя члены |  Украіна |
| Былыя члены |  Грузія (1993 - 2009) |
 Арганізацыя Дагавора аб калектыўнай бяспецы |
|
|---|---|
| Удзельнікі | Арменія • Беларусь • Казахстан • Кыргызстан • Расія • Таджыкістан |
| Былыя члены | Азербайджан (1994 – 1999) • .svg){kind=small} Грузія (1994 – 1999) • Узбекістан (1992 – 1999, 2006 – 2012) |
| Еўразійская эканамічная супольнасць | |
|---|---|
| Удзельнікі | Беларусь • Казахстан • Кыргызстан • Расія • Таджыкістан |
| Назіральнікі | Арменія • Малдова • Украіна |
| Членства прыпыненае | Узбекістан |
