Арменія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Рэспубліка Арменія
Հայաստանի Հանրապետություն
Шаблон:Сцягафікацыя/Рэспубліка Арменія Герб Арменіі
Сцяг Арменіі Герб Арменіі

Каардынаты: 40°23′00″ пн. ш. 44°57′00″ у. д. / 40.383333° пн. ш. 44.95° у. д. (G) (O) (Я)

Armenia (orthographic projection).svg
Гімн: «Мер Айрэнік» Файл:Mer Hayrenik Anthem of Armenia.ogg
Заснавана IV - II стст. да н.э.
Дата незалежнасці 28 мая 1918 года
(ад ЗДФР)
21 верасня 1991 года[1] (ад СССР)
Афіцыйная мова армянская
Сталіца Ерэван
Найбуйнейшыя гарады Ерэван, Гюмры, Ванадзор
Форма кіравання Рэспубліка [2]
Прэзідэнт
Прэм'ер-міністр
Серж Саргсян
Тыгран Саркісян
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні
138-я ў свеце
29 743 км²
4,71
Насельніцтва
• Ацэнка (2014)
Шчыльнасць

3.009.800[3] чал.
101,2 чал./км²
ВУП (ППЗ)
  • Разам (2011)
  • На душу насельніцтва

$17,941 млрд.[4]
$5,384[4]
ВУП (намінал)
  • Разам (2011)
  • На душу насельніцтва

$10,106 млрд.[4]
$3,032[4]
ІРЧП (2011) 0,716 [5] (высокі) (86-ы)
Валюта армянскі драм
Інтэрнэт-дамен .am
Код ISO AM
Тэлефонны код +374
Часавы пояс +4[6]

Арменія (афіцыйная назва Рэспубліка Арменія) — краіна на Каўказе. Мяжуе з Грузіяй, Азербайджанам, Турцыяй і Іранам. Непасрэднага выйсця да мора не мае.

Прырода[правіць | правіць зыходнік]

Арменія знаходзіцца ў паўночна-усходняй частцы Армянскага нагор'я. Каля 90 % краіны знаходзіцца на вышыні болей 1000 метраў, самым высокім пунктам лічыцца вулкан Арагац (4 090 м). Арменія знаходзіцца ў сейсмічна актыўнай зоне, апошнія моцныя землятрасенні адбыліся ў 1988 і 1993 г.г. У тэктанічным разломе, на вышыні 1 900 м, знаходзіцца самае вялікае на Каўказе возера Севан (плошча паверхні 1 240 км², глыбіня да 83 метраў). У паўднёва-заходняй частцы краіны знаходзіцца Арарацкая нізіна. Самая доўгая рака Арменіі — Аракс, па якой у некаторых частках праходзіць мяжа з Турцыяй і Іранам. Арменія не мае выхаду да мора. На раўнінах пануе субтрапічны клімат з кароткімі халоднымі зімамі і спякотнымі летамі. Сярэдняя тэмпература студзеня −3 °C,a ліпеня ад 24 °C да 26 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае ад 200 да 500 мм. На узвышшах пануе ўмераны клімат, а на вышынях болей 2000 м — горны. Колькасць ападкаў тут складае болей 800 мм у год.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Насельніцтва Арменіі складаецца з армянаў (98 %), рускіх (1 %), грэкаў, асірыйцаў, украінцаў, курдаў. 95 % насельніцтва адносяць сябе да прыхільнікаў Армянскай Хрысціянскай Царквы. Увогуле 99 % насельніцтва з'яўляюцца хрысціянамі. Пасля вайны з Азербайджанам за Нагорны Карабах у Арменію прыбыла каля 260 тыс. бежанцаў з Азербайджану, а ў Азербайджан перасялілася каля 200 тыс. чалавек.

Палітыка[правіць | правіць зыходнік]

У Арменіі дзейнічае канстытуцыя, якая была прынятая ў 1995 годзе на рэферэндуме. Кіраўніком дзяржавы з'яўляецца прэзідэнт, які выбіраецца на ўсеагульных выбарах на пяцігадовы тэрмін. Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму парламенту, дэпутаты якога выбіраюцца на 4 гадовы тэрмін. 131 дэпутат парламента выбіраецца на ўсеагульных выбарах. Выканаўчая ўлада належыць ураду на чале з прэзідэнтам; усіх міністраў, па прадстаўніцтве прэм'ер-міністра, прэзідэнт назначае сам.

Адміністрацыйны падзел[правіць | правіць зыходнік]

Адміністрацыйны падзел Арменіі

Арменія дзеліцца на 10 правінцый (па-армянску: մարզեր) і адзін асобны горад:

  1. Арагацотн (па-армянску: Արագածոտնի մարզ)
  2. Арарат (па-армянску: Արարատի մարզ)
  3. Армавір (па-армянску: Արմավիրի մարզ)
  4. Гегаркунік (па-армянску: Գեղարքունիքի մարզ)
  5. Катайк (па-армянску: Կոտայքի մարզ)
  6. Лоры (па-армянску: Լոռու մարզ) (адм.цэнтр — Ванадзор)
  7. Шырак (па-армянску: Շիրակի մարզ)
  8. Сьюнік (па-армянску: Սյունիքի մարզ)
  9. Тавуш (па-армянску: Տավուշի մարզ)
  10. Ваёц Дзвор (па-армянску: Վայոց Ձորի մարզ)
  11. Ерэван (сталіца) (па-армянску: Երևան)

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Эканоміка Арменіі знаходзіцца ў неразвітым стане. Адмоўны ўплыў аказвае эканамічная блакада з боку Турцыі і Азербайджана. Эканамічнае супрацоўніцтва ідзе толькі праз межы Грузіі і Ірана. З 1994 года, пры падтрымцы МВФ ідзе мадэрнізацыя эканомікі, якая выклікала эканамічны рост. Некалькі гадоў таму, Арменія ўвайшла ў Сусветную Гандлёвую Арганізацыю. Дзякуючы прыватызацыі сярэдніх і малых прадпрыемстваў, краіне ўдалося абмежаваць інфляцыю і стабілізаваць валюту. Нястача электрычнасці і паліва выклікала аднаўленне працы атамнай станцыі ў Мекамор, што дазволіла краіне забяспечыць патрэбы ў электрычнасці, але выклікала адмоўную рэакцыю з боку Еўрапейскага Саюзу. Сельская гаспадарка слаба развітая, таму краіна не можа забяспечыць сябе харчаваннем. Значную частку нацыянальнага прыбытку забяспечваюць грашовыя пераводы нацыянальнай дыяспары ў Расіі.

Дачыненні з Беларуссю[правіць | правіць зыходнік]

Дыпламатычныя дачыненні ўрады ўстанавілі 11 чэрвеня 1993 года[7].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 23 верасня — дата абвяшчэння незалежнасці краіны Вярхоўным саветам Арменіі. Як дзень незалежнасці ў Арменіі адзначаецца 21 верасня — дзень правядзення рэферэндума, на якім было прынята рашэнне пра выхад са складу СССР. Гл. В Армении с апреля 2006 года начнутся мероприятия по празднованию 15-летия независимости республики. Новости Армении (23 марта 2006). Архівавана з першакрыніцы 2 лютага 2011. Праверана 6 мая 2009.
  2. Атлас мира. Государства и территории мира. Справочные сведения. — Роскартография, 2010. — С. 14. — ISBN 978-5-85120-295
  3. Հայաստանի Հանրապետության Ազգային վիճակագրության ծառայություն: Հայաստանի Հանրապետության մշտական բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 International Monetary Fund, 2011
  5. UNDP, Armenia
  6. На тэрыторыі краіны дзейнічае дэкрэтны час
  7. Аляксандр Лукашэнка павіншаваў Прэзідэнта Арменіі Сержа Саргсяна з 15-годдзем устанаўлення дыпламатычных адносін// Прэс-служба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 11 чэрвеня 2008

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]