Адплата кахання

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
«Адплата кахання»
Жанр паэма
Аўтар Янка Купала
Мова арыгінала беларуская
Дата напісання 19051907
Дата першай публікацыі 1908
Электронная версія
Лагатып Вікікрыніц Тэкст твора ў Вікікрыніцах

«Адплата кахання» — паэма Янкі Купалы, напісаная ў 19051907 гг. і ўпершыню апублікаваная ў зборніку «Жалейка» ў 1908 годзе.[1] Паэма мае падзагаловак «З праўдзівага здарэння».

«Не скажаце ў местах, бо знаеце самі,
Што вёска больш зліта людскімі слязамі.
У вёсцы, хоць горка пакрыўджаны плача,
Маўчаць кожны будзе так, як і не бача…
Занадта сляпы люд, занадта баіцца,
Каб мог ён за крыўду сваю заступіцца».

Я. Купала

З паэмы «Адплата кахання»

Блізкая да ранніх паэм Янкі Купалы («Зімою», «Нікому», «Калека»), паэма мае ў сваёй аснове мясцовыя паданні з часоў прыгону. Сюжэт паэмы пабудаваны на трагічным здарэнні, што адбылося ў панскім маёнтку на Лагойшчыне. У творы паказаная характэрная для старажытных часоў гісторыя няроўнага кахання з трагічным зыходам. Янка Лявончык з беднай сялянскай сям'і, яго абраная Зося — з панскага роду. Перашкодай іх каханню становіцца брат закаханай пан Лаўчынскі. Не здолеўшы разлучыць закаханых, Лаўчынскі забівае і спальвае хлопца-парабка за тое, што ён наважыўся пакахаць яго сястру, багатую шляхцянку. Адна трагедыя цягне за сабой другую — Зося канчае жыццё самагубствам, а яе брат-забойца вар'яцее. Гэта адплата абразе кахання і плата за каханне ў свеце, дзе пануюць саслоўныя перагародкі.[1]

Каштоўнасць паэмы не толькі ў яе сацыяльнай накіраванасці, але і ў высокім узроўні эстэтычнага асэнсавання жыццёвай драмы Янкі і Зосі, вобразы якіх увасабляюць рамантычную чысціню і прыгажосць кахання. Побач з рамантычнай паэтызацыяй здаровых маральных асноў народнага жыцця ў паэме выкарыстана шмат сродкаў рэалістычнай дэталізацыі, асабліва ў адлюстраванні сацыяльных кантрастаў вёскі.[1]

Сваёй паэмай Янка Купала далей развіў жанр апавядання-быліцы, спавядальнай паэмы, да якой сярод іншых звярталіся В. Дунін-Марцінкевіч і Ф. Багушэвіч.[1]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Янка Купала: Энцыкл. даведнік. — Мн., БелСЭ, 1986. — Артыкул «Адплата кахання». — C. 30.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Адплата кахання» / Аўтар — М. М. Арочка. — C. 30.