Вікіпедыя:Да перайменавання

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Навічкам · Супольнасць · Парталы · Узнагароды · Праекты · Запыты · Ацэньванне
Калі ласка, дадавайце новыя тэмы зверху. Дадаць...
Replacement filing cabinet.svg Архівы

На гэтай старонцы ўдзельнікі прапануюць старонкі для перайменавання.

Выстаўленне старонкі да перайменавання[правіць зыходнік]

  1. Дадайце ў пачатку старонкі шаблон {{Перанесці}} з кароткім апісаннем, чаму яна выстаўлена да перайменавання.
  2. Стварыце тэму на гэтай старонцы.

Значкі для галасавання[правіць зыходнік]

Дзеля большай яснасці пры галасаванні выкарыстоўваюцца наступныя значкі:

Сімвал голасу «перайменаваць» Перайменаваць — шаблон {{Перайменаваць}};
Сімвал голасу «нейтральны» Нейтральны — шаблон {{Нейтральны}};
Сімвал голасу «не пераймяноўваць» Не пераймяноўваць — шаблон {{Не пераймяноўваць}}.

Пры галасаванні, калі ласка, патлумачце ваш выбар.

Бягучыя абмеркаванні[правіць зыходнік]

Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху

Гародня (Чарнігаўская вобласць)Гарадня[правіць зыходнік]

Відавочная памылка ў БЭ. Упала ў вока, таму што служыў у арміі, там быў салдат адтуль. Дык ён заўсёды ў назве горада ставіў націск на апошні склад, "Я с Городни".--Artificial123 (размовы) 09:05, 22 лістапада 2018 (MSK)

Сімвал голасу «супраць» Супраць Няма крыніц на "Гарадня". --Rymchonak (размовы) 09:19, 22 лістапада 2018 (MSK)
Напісанне "Гарадня" сустракаецца, напрыклад, 1, 2.--Artsiom91 (размовы) 12:30, 22 лістапада 2018 (MSK)
Ад гамельчукоў чуў пра гараднянскіх беларусаў (гэта ж Севершчына, памежжа). Але ў "Нацыянальным атласе Беларусі" — Гародня. У "Геаграфічнай энцыклапедыі Украіны" т.1 с.288. Горо́дня і Городня́нський район. --JerzyKundrat (размовы) 14:24, 22 лістапада 2018 (MSK)

Ёган Вольфганг фон ГётэІаган Вольфганг фон Гётэ[правіць зыходнік]

Вынік[правіць зыходнік]

Супраць варыянта Ёган нікога. Ён сустракаецца ў шматлікіх крыніцах, таму пакідаем яго. Правіла {{НАН-Ё}} тут мае толькі другаснае значэнне, бо напісанне Іаган цалкам дапушчальнае. Вынік мае адносіны толькі канкрэтна для Гётэ і не можа быць прыменены для іншых Іаганаў.--Artsiom91 (размовы) 01:19, 7 снежня 2018 (MSK)

Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)Ашменскі павет[правіць зыходнік]

Вынік[правіць зыходнік]

Прапанова не падтрымана, пакуль пакідаем пад існуючай назвай. На месцы Ашменскі павет створана перасылка.--Artsiom91 (размовы) 01:28, 7 снежня 2018 (MSK)

451 градус па Фарэнгейту451 градус па Фарэнгейце[правіць зыходнік]

Непісьменны варыянт назвы. Абгрунтаванне напісання Па Фарэнгейце было дадзена Інстытутам мовазнаўства НАН Беларусі. На сёння не існуе перакладаў твора на беларускую мову, а ўдзельнік спасылаецца на нейкую радыёпастаноўку. Лічу, што «па Фарынгейце» можа быць ужыта ў тэксце альбо артыкуле пра канкрэтную пастаноўку.--Liashko (размовы) 12:36, 11 лістапада 2018 (MSK)

  • Чаму гэта непісьменны, калі ўжыванне давальнага склону не забяраняецца і маецца абсалютная варыятыўнасць і давальнага, і меснага склонаў. Зазірніце ў беларускі свой пашпарт на старонку з вашым подпісам: там стаіць пячатка "Падраздзялення па грамадзянству і міграцыі". Афіцыйная ўстанова.
  • Па пастаноўцы. Мы не маем афіцыйнага (ці хаця б якога, які ў выпадку з Гары Потэрам) перакладу гэтага рамана на беларускую мову. Такім чынам, мусім карыстацца тым, што ёсць. Калі ў вас ёсць іншыя аўтарытэтныя крыніцы (кшталту літаратуразнаўчых работ) і там будзе перавагаць варыянт з месным склонам - калі ласка, назву артыкула можна памяняць.
Сімвал голасу «перайменаваць» Перайменаваць--З павагай, Севастополец (размовы) 13:09, 11 лістапада 2018 (MSK)
Крыніцы ў рукі. БЭ дае "па Фарангейту". --JerzyKundrat (размовы) 13:52, 11 лістапада 2018 (MSK)
І па футболу. І што?--Liashko (размовы) 13:58, 11 лістапада 2018 (MSK)
На падставе іншых крыніц, дзе падаецца напісанне "па футболе, хакеі" і інш., мы вырашылі тут, што такое напісанне пераважае зараз. --JerzyKundrat (размовы) 14:07, 11 лістапада 2018 (MSK)
Вы для кожнага слова будзеце выдумляць асобнае правіла ўжывання склонаў у беларускай мове?--Liashko (размовы) 14:15, 11 лістапада 2018 (MSK)
Не выдумляць, а цытаваць з пазначэннем крыніц. --JerzyKundrat (размовы) 14:23, 11 лістапада 2018 (MSK)
Што значыць цытаваць? Вы цытуеце крыніцы з фактамі, а не крыніцы з апошняй рэдакцыяй правіл беларускай мовы.--Liashko (размовы) 15:00, 11 лістапада 2018 (MSK)
Апошняя рэдакцыя не скасоўвае ўжывання давальнага склону пасля па. --Einimi (размовы) 15:57, 11 лістапада 2018 (MSK)
Сімвал голасу «перайменаваць» Перайменаваць --Чаховіч Уладзіслаў (размовы) 16:14, 11 лістапада 2018 (MSK)
Сімвал голасу «перайменаваць» Перайменаваць --Stach Lysy (размовы) 16:18, 11 лістапада 2018 (MSK)
Па-першае, ва ўзгаданым вышэй лісце з НАН адзначана, што «больш прымальнай сёння з’яўляецца канструкцыя “па законе”, “па хакеі”, “па футболе”», і я цалкам падтрымліваю гэтую тэндэнцыю. Па-другое, па выніках майго пошуку ў БЭ назва сустракаецца толькі аднойчы ў артыкуле «Брэдберы», а гэты том быў надрукаваны адным з першых і ўжо даўно, яшчэ ў 90-ыя. З таго часу, магчыма, і тэндэнцыі крыху змяніліся, як бачна з ліста НАН, дый нават рэформа мовы была, хаця датычна дадзенага пытання канкрэтных змен, калі не памыляюся, не адбылося. Па-трэцяе, пагартаў даведнічак Капылова за 2005 год і сутыкнуўся з супярэчнасцю ў правіле, якое там пададзена. З аднаго боку, у другім скланенні асновы на цвёрды зычны (апроч -г, -к, -х) мусяць даваць канчатак -э/-е. З іншага, імёны ўласныя даюць -у/-ю. Але пры гэтым у першым правіле прыводзяцца прыклады: пры Купале, пры Коласе. Карацей, пытанне супярэчлівае, і таму я проста пазначаю сваю асабістую пазіцыю па суме аргументаў. А ўвогуле, можа «451 градус Фарэнгейта»? :) --Stach Lysy (размовы) 13:33, 12 лістапада 2018 (MSK)
Сімвал голасу «не пераймяноўваць» Не пераймяноўваць. Згодна з тлумачальным слоўнікам прыназоўнікаў у дадзеным выпадку правільнай будзе форма "па Фарэнгейту". Гл. артыкул пра прыназоўнік "па" частку III (аб'ектныя адносіны) п. 14. --Дзяніс Тутэйшы (размовы) 17:06, 11 лістапада 2018 (MSK)
Дадзены слоўнік не адпавядае сённяшняй літаратурнай мове, а такое ўжыванне прыназоўніка "па" ніколі не адпавядала беларускай мове ўвогуле.--Liashko (размовы) 23:15, 11 лістапада 2018 (MSK)
Гэта выглядае як Вашае ўласнае даследаванне, спадар Liashko --JerzyKundrat (размовы) 23:30, 11 лістапада 2018 (MSK) Але ж пачнем з чыстага ліста, то бок Мова нонова :-) --JerzyKundrat (размовы) 23:39, 11 лістапада 2018 (MSK)
Чаму ж уласнае, пра гэта дастаткова мовазнаўчых прац.--Liashko (размовы) 14:43, 12 лістапада 2018 (MSK)
Сімвал голасу «не пераймяноўваць» Не пераймяноўваць. Гл. маю аргументацыю вышэй. Людзей, якія прагаласавалі за перайменаванне, папрашу патлумачыць сваю пазіцыю, а не голы шаблон. --Einimi (размовы) 17:35, 11 лістапада 2018 (MSK)
Ужо з відамі спорту разбіраліся: прапанаваны варыянт больш адпавядае граматычнай сістэме беларускай мовы, як пісала НАН, хоць існы і дапушчальны. --Чаховіч Уладзіслаў (размовы) 22:33, 21 лістапада 2018 (MSK)
Вось і прыўкрасна, інсны варыянт дапушчальны. Цяпер крыніцы ў рукі, і глядзім як там літаратуразнаўцы ды ім падобныя таварышы перакладаюць назву твора. --JerzyKundrat (размовы) 10:50, 22 лістапада 2018 (MSK)
У вас у руках ёсць крыніцы, выдадзеныя паводле актуальнай граматыкі? Крыніцы з рук у студыю! Дзякуй.--Liashko (размовы) 19:03, 30 лістапада 2018 (MSK)
Мне невядома ўвогуле ніводнай крыніцы, выдадзенай паводле актуальнай граматыкі. Я не мовазнаўца, дарэчы як і Вы. --JerzyKundrat (размовы) 21:05, 30 лістапада 2018 (MSK)

Іашкар-АлаЯшкар-Ала[правіць зыходнік]

12 чэрвеня 2018 года прапанована перайменаваць удзельнікам User.gifЧаховіч Уладзіслаў. Віт; размовы 12:50, 13 чэрвеня 2018 (MSK)

User.gifЧаховіч Уладзіслаў, ідзіце ў кнігарню, як Вы і казалі, ды шукайце сучасную беларускамоўную карту Расіі. --JerzyKundrat (размовы) 21:09, 14 чэрвеня 2018 (MSK)
Дарэчы: «Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі», § 9, п. 1 — у прыкладах акурат ёсць Іашкар-Ала. --JerzyKundrat (размовы) 21:43, 14 чэрвеня 2018 (MSK)
А яшчэ там ёсць Іаркшыр (як раз перад Іашкар-Ала), мы звярталіся ў НАН Беларусі, каб патлумачылі гэты момант:
Адказ Цэнтра даслядванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі

«Пры перадачы на пісьме іншамоўных прозвішчаў і тапонімаў, у структуру якіх уваходзіць спалучэнне зычнага гука [й] з галоснымі, рэкамендуем карыстацца палажэннямі § 16 Правіл арфаграфіі, зацверджаных у 2008 г. У адпаведнасці з фармулёўкай пункта 3 гэтага параграфа згаданае спалучэнне ("й + галосны") перадаецца ётаванымі галоснымі, таму ёсць падставы пісаць: Якагама, Яганэсбург, Емен, еменцы, Ёркшыр, Ёган, Ёзас (як Ёфе, Нью-Ёрк).»

— Адказ Цэнтра даследванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі

--Чаховіч Уладзіслаў (размовы) 07:35, 15 чэрвеня 2018 (MSK)

Ёсць падставы пісаць шмат як, а патрэбна так як у Правілах. Дарэчы, у прыведзеным вышэй лісце няма Яшкар-Алы. --JerzyKundrat (размовы) 09:42, 15 чэрвеня 2018 (MSK)
І шмат якіх іншых гарадоў, бо прынцып зразумелы і без іх --Чаховіч Уладзіслаў (размовы) 19:09, 9 жніўня 2018 (MSK)
Вашы прынцыпы мяне асабіста мала цікавяць. --JerzyKundrat (размовы) 15:42, 12 жніўня 2018 (MSK)
«Нашы» прынцыпы перадачы на беларускую мову іншамоўных прозвішчаў і тапонімаў з «й + галосны» мусяць Вас асабіста цікавіць, бо, на хвіліначку, гэта Вікіпедыя на беларускай мове. --Чаховіч Уладзіслаў (размовы) 15:51, 12 жніўня 2018 (MSK)
Рэч у тым, што Вы не маеце манаполіі на беларускую мову. --JerzyKundrat (размовы) 15:55, 12 жніўня 2018 (MSK)
Калі ўжо ёсць Ёркшыр, то чаму не можа быць Яшкар-Ала? Не разумею, дзе тады сістэмны падыход... Віт; размовы 08:52, 10 верасня 2018 (MSK)
Крыніцы ў рукі — вось асноватворчы сістэмны падыход у Вікіпедыі. --JerzyKundrat (размовы) 15:00, 5 кастрычніка 2018 (MSK)
Сімвал голасу «не пераймяноўваць» Не пераймяноўваць. Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі: у прыкладах Іашкар-Ала--З павагай, Севастополец (размовы) 14:51, 11 лістапада 2018 (MSK)
User.gifСевастополец, глядзіце {{НАН-Ё}}, дзе прызнаецца непаслядоўнасць прыкладаў да таго пункта правілаў --Чаховіч Уладзіслаў (размовы) 16:18, 11 лістапада 2018 (MSK)
А Якагама якім бокам? Яна жа «Ио», а не «Йо»? З павагай, Севастополец (размовы) 17:13, 11 лістапада 2018 (MSK)
Сімвал голасу «перайменаваць» Перайменаваць. Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі--З павагай,--Liashko (размовы) 15:01, 11 лістапада 2018 (MSK)
Сімвал голасу «не пераймяноўваць» Не пераймяноўваць. У запазычаных словах якання няма. Таму ў дадзеным выпадку трэба пісаць або "Ёшка́р-Ала́" (што фанетычна правільней), або "Іашкар-Ала" (што пацверджана традыцыяй і, дарэчы, апошняй рэдакцыяй правіл беларускай арфаграфіі). --Дзяніс Тутэйшы (размовы) 17:21, 11 лістапада 2018 (MSK)
Сімвал голасу «перайменаваць» Перайменаваць, згодна з адказам з НАН. І таксама думаю, што лепей пераменаваць у Ёшкар-Ала, чым у Яшкар-Ала, бо запазычанне з неславянскай мовы.--Hanylka (размовы) 01:05, 23 лістапада 2018 (MSK)
Спадарыня Hanylka, а на цэнтралізаваным тэсціраванні па бел. мове Вы як гэту назву напісалі б? --JerzyKundrat (размовы) 21:00, 30 лістапада 2018 (MSK)
Паважаны, Спадар JerzyKundrat, згадванне ЦТ буду лічыць кампліментам, бо на момант, калі я яго здавала, такога пытання быць не магло ў сувязі з пераходным перыядам пасля зацвярджэння новых правіл. Паспрабую растлумачыць маё меркаванне больш падрабязна. У дадзеным выпадку я бачу 2 пытання: якія крыніцы найбольш аўтарытэтныя і як іх трактаваць.
Па першым пытанні, так як беларуская мова з'яўляецца дзяржаўнай мовай Рэспублікі Беларусь, то яе нормы павінны кіравацца афіцыйнымі структурамі і афіцыйнымі дакументамі. Асноўным дакументам, які рэгуліруе правілы беларускай мовы, з'яўляецца "ЗАКОН РЭСПУБЛIКI БЕЛАРУСЬ 23 лiпеня 2008 г. № 420-З Аб Правiлах беларускай арфаграфii i пунктуацыi". Асноўнай структурай, якая рэгуліруе правілы беларускай мовы, з'яўляецца Цэнтр даследванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі.
Адпаведна, для сябе я вызначылася з наступным парадкам аўтарытэтных крыніц:
1) Афіцыйныя каментарыі, удакладненні, заўвагі, тлумачэнні Цэнтра даследванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, дадзеныя пасля 23 лiпеня 2008
2) Правiлы беларускай арфаграфii i пунктуацыi 2008 года
3) Афіцыйныя каментарыі ад НАН (вышэйстаячы дзяржаўны орган), дадзеныя пасля 23 лiпеня 2008 года
4) Іншыя афіцыйныя крыніцы: слоўнікі, падручнікі, энцыклапедыі, навуковыя працы, напісаныя пасля 23 лiпеня 2008 года
5) Афіцыйныя крыніцы ранейшыя за 23 лiпеня 2008 года
6) Неафіцыйныя крыніцы, напрыклад, меркаванне Вячоркі ці Спадара JerzyKundrat
Думаю, было б карысна вынесці гэта на асобнае абмеркаванне. Асабіста мне шчыра не зразумелы выпадкі, калі ёсць закон і ўдакладненне да яго, а рашэнне прымаецца згодна з напісаннем у падручніках і экцыклапедых.
Для вырашэння другога пытання я карыстаюся наступным алгарытмам:
1) Гляджу назву слова на марыйскай мове
У рускай Вікіпедыі пазначана, што па-марыйску горад называецца "Йошкар-Ола". У іншых крыніцах супярэчнасцяў з гэтым я не знайшла.
2) Шукаю да якога правіла беларускай мовы адносіцца слова згодна з Правiламі беларускай арфаграфii i пунктуацыi 2008 года
Назва горада пачынаецца з зычнага гука, адпаведна, гляджу главу 2 "Правапіс зычных".
3) У главе 2 знаходжу патрэбную літару: § 16. Нескладовае й
4) У знаходжу ў § 16 "Гукавое спалучэнне зычнага гука [й] з галоснымi ў словах iншамоўнага паходжання перадаецца ётаванымi галоснымi, як i ў словах уласнабеларускiх: на пачатку слова: Ёфе, Нью-Ёрк;"
Слова "Йошкар" цалкам падыходзіць: у пачатку ў слова іншамоўнага паходжання, спалучэнне зычнага гука [й] з галоснай > Выбіраю паміж "Ёшкар" і "Яшкар"
5) Пераправяраю ці не згадваецца недзе яшчэ гэтае правіла.
Згадваецца, што ўжо дзіўна. Ды яшчэ і ў главе 1 "Правапіс галосных"
6) Адкрываю глава 1 "Правапіс галосных" § 9. Спалучэннi галосных у запазычаных словах, чытаю "2. Калi спалучэннi iо, йо вымаўляюцца як адзiн склад, тады на пiсьме яны перадаюцца: у пачатку слова – праз ё"
Слова "Йошкар" таксама падыходзіць і нават няма несупадзення з § 16: у пачатку запазычанага слова, калі спалучэнне йо вымаўляецца як адзiн склад > Пішу "Ёшкар"
7) Пераправяраю ці не згадваецца недзе яшчэ гэтае правіла.
Правіла не згадваецца, але само слова ёсць у прыкладах да іншага правіла.
8) Чытаю, да якога ж правіла слова прыводзіцца ў прыклад: глава 1 "Правапіс галосных" § 9. Спалучэннi галосных у запазычаных словах "1. Калi спалучэннi iо, йо вымаўляюцца як два склады, тады яны на пiсьме абазначаюцца: у пачатку слова – лiтарамi iо пад нацiскам i iа не пад нацiскам: iо'н, iо'нны, Iо'сiф; Iанi'чнае мора, iан'iйцы, iанiза'цыя, Iакага'ма, Iаркшы'р, Iашка'р-Ала', Iаа'н."
Слова "Йошкар" не падыходзіць, бо тут няма вымаўлення ў два склады. Не зразумела, на падставе чаго яно з'явілася ў прыкладзе. У дадзеным выпадку прыклад супярэчыць самаму правілу. І, дарэчы, не толькі гэты прыклад. Каб зразумець, гэта словы выключэнні альбо памылка ў прыкладах правіла, быў напісаны зварот у Цэнтр даследванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі
9) Гляджу адказ з Цэнтра даследванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі
Слова "Йошкар" падыходзіць: іншамоўны тапонім, у структуру якога ўваходзіць спалучэнне зычнага гука [й] з галоснай. Што прыклады з правіла адносяцца да выключэнняў не сказана > Карыстаюся § 16 > Выбіраю паміж "Ёшкар" і "Яшкар"
P.S. Што да ЦТ, то гэта галіна адказнасці Міністэрства адукацыі, як і школьныя падручнікі. То бок, калі б мне ўсё ж прыйшлося яго зноў здаваць, я б у ЦТ напісала так, як у апошніх падручніках па беларускай мове. Не таму, што лічу гэта правільным, а таму што ў мяне няма жадання нешта даказваць навукоўцам з Міністэрства адукацыі.--Hanylka (размовы) 16:38, 1 снежня 2018 (MSK)
Некалі я заўважыў, што не здатны на большае, чым рабіць просты капіпаст "аўтарытэтных" з крыніц. --JerzyKundrat (размовы) 20:10, 1 снежня 2018 (MSK)

Цікава, дзе першакрыніца вось на гэта [2]

Спалучэнне іе незалежна ад націску і месца ў слове на пісьме абазначаецца літарамі іе (ые): іерогліф. Калі спалучэнне йо вымаўляецца як адзін склад, то на пачатку слова яно перадаецца праз ё: Нью-Ёрк, ёгурт. У сярэдзіне слова яно перадаецца не пад націскам праз я, а пад націскам праз ё: булён, маёр.
Спалучэнне йе вымаўляецца як адзін склад незалежна ад пазіцыі ў слове на пісьме перадаецца праз е: езуіт, фае, канвеер. Калі спалучэнні іо, йо вымаўляюцца як два склады, тады яны на пісьме абазначаюцца ў пачатку слова – літарамі іо пад націскам і іа не пад націскам: Іаркшыр, Іашкар-Ала. --JerzyKundrat (размовы) 18:01, 30 лістапада 2018 (MSK)
А вось і падручнік бел. мовы 10 класа, 2016 год выдання [3] "Правапіс спалучэнняў галосных у запазычаных словах" на с.72 чытаем у пачатку слова пад націскам пішацца іо, а не пад націскам — іа: іо́н, іо́нны, Іо́сіф; іаніза́цыя, Іані́чнае мора, Іашкар-Ала́, Іаа́н. Настаў час для заяў, што нашых дзяцей у школе не таму вучаць, і ліст з НАН прыкласці. --JerzyKundrat (размовы) 18:34, 30 лістапада 2018 (MSK)
Звяртайцеся, хто ж супраць. А падручнікі — не правілы.--Liashko (размовы) 19:00, 30 лістапада 2018 (MSK)
Школьны вучэбны дапаможнік па беларускай мове з'яўляецца аўтарытэтнай, агульнавядомай крыніцай, паводле яго складаюцца заданні цэнтралізаванага тэсціравання, ён адпавядае Правілам..., дзе наўпрост Іашкар-Ала пададзена ў прыкладах. Згаданы ліст НАН таксама аўтарытэтная крыніца, але, даючы агульныя рэкамендацыі, напісання Яшкар-Ала ён не згадвае. --JerzyKundrat (размовы) 20:51, 30 лістапада 2018 (MSK)

Архіў[правіць зыходнік]

Не дапускайце да перапаўнення!

Радкі закрытых тэм перамяшчаюцца ў архіў.