Перайсці да зместу

Марцыян Аляксандр Агінскі

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
(Пасля перасылкі з М. А. Агінскі)
Марцыян Аляксандр Агінскі
Брама[d]
Брама[d]
ваявода троцкі
1670 — 15 мая 1684
Папярэднік Мікалай Стэфан Пац
Пераемнік Цыпрыян Павел Бжастоўскі
падстолі вялікі літоўскі
8 студзеня 1659 — 1661
Папярэднік Крыштаф Францішак Сапега
Пераемнік Казімір Ян Сапега
чашнік вялікі літоўскі
18 сакавіка 1658 — 8 студзеня 1659
Папярэднік Крыштаф Францішак Сапега
Пераемнік Ян Фердынанд Сапега
канцлер вялікі літоўскі
15 мая 1684 — 26 студзеня 1690
Папярэднік Крыштаф Жыгімонт Пац
Пераемнік Дамінік Мікалай Радзівіл
крайчы вялікі літоўскі
верасень 1665 — 1670
Папярэднік Крыштаф Францішак Сапега
Пераемнік Бенедыкт Павел Сапега
стольнік вялікі літоўскі
ліпень 1661 — верасень 1665
Папярэднік Крыштаф Францішак Сапега
Пераемнік Бенедыкт Павел Сапега
харунжы троцкі[d]
22 чэрвеня 1654 — 18 сакавіка 1658
Папярэднік Уладзіслаў Валовіч
Пераемнік Ежы Дзевалтоўскі
стольнік троцкі[d]
1 красавіка 1647 — 22 чэрвеня 1654
Папярэднік Дадзібог Крыштаф Францкевіч-Радзімінскі[d]
Пераемнік Ян Быхавец[d]
Нараджэнне 1632[1][2][…]
Смерць 26 студзеня 1690(1690-01-26)[3][4][…]
Род Агінскія[6]
Бацька Аляксандр Агінскі[7]
Маці Кацярына з Палубінскіх[d][7]
Жонка Марцыбела Ганна з Глябовічаў[d][5][8] і Канстанцыя Крысціна з Веляпольскіх[d][5]
Дзеці Ежы Агінскі[d][5]
Грамадзянства
Веравызнанне праваслаўе[9] і каталіцтва[8]
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Марцыян Аляксандр Агінскі (1632 — 26 студзеня 1690) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Чашнік (1658—1659), падстолі (1659—1661), стольнік (1661—1665), крайчы (1665—1670) і канцлер вялікі літоўскі (з 1684), ваявода троцкі (з 1670)[10].

За жонкай атрымаў тытул графа «на Дуброўне» з паловай маёнткаў Дуброўна і Заслаўе, а таксама ейную спадчыну ад маці — Іўе, колішні родавы маёнтак Кішкаў. Павялічыў свае маёнткі, атрымаўшы ў 1667 годзе Дарсунішскае і Рагачоўскае староствы[11].

Марцыян Аляксандр Агінскі — адзін з уплывовых магнатаў Вялікага Княства Літоўскага.

Біяграфія

[правіць | правіць зыходнік]
М. А. Агінскі і яго жонка Марцыбэла з Глябовічаў. Роспіс касцёла ў Рыконтах, 1688

Прадстаўнік княжацкага роду Агінскіх герба ўласнага, сын Аляксандра, кашталяна троцкага, і Кацярыны з Палубінскіх. Навучаўся ў Кракаве і Лейдэне.

3 1651 служыў у войску, палкоўнік. Атрымаў шэраг дзяржаўных пасадаў, у тым ліку стольніка (1647) і харужага троцкага (1654). Абіраўся паслом на соймы 1661, 1664, 1668, 1670, дэпутат Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага ў 1667, 1668, яго маршалак у 1671.

Рэмбрант «Лісоўчык». Мяркуецца, што гэта партрэт М. А. Агінскага[12]

Удзельнік Паўночнай вайны (1655—1660), вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667), у тым ліку баёў супраць маскоўскіх войскаў на тэрыторыі сучаснай Беларусі ў 1660[10]. На чале ўласнага палка браў удзел у Хоцінскай бітве (1673). Удзельнік падпісання «Вечнага міру» (1686) з Расіяй.

Сябар праваслаўнага Віленскага Святадухаўскага і Магілёўскага Богаяўленскага брацтваў. У 1668 збудаваў праваслаўную царкву ў Смілавічах. У 1669 прыняў каталіцтва. У канцы жыцця належаў да групоўкі Сапегаў.

Двойчы браў шлюб: у першым — з Марцыбеляй (1663), дачкой апошняга з роду Глябовічаў Юрыя Караля, меў сына Юрыя (памёр у маленстве, захаваўся панегірык на яго заўчасную смерць). Другі раз ажаніўся ў 1685 з Канстанцыяй Кацярынай Веляпольскай, аднак шлюб быў бяздзетным.

Па смерці М. А. Агінскага, яго спадчына перайшла да стрыечнага брата Сымона Караля, а спадчына Глябовічаў — да К. Сапегі, мужа 2-й дачкі Ю. К. Глябовіча.

Зноскі

  1. ↑ Pas L. v. Prince Marcjan Oginski // Genealogics — 2003.
  2. ↑ https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/marcjan-aleksander-oginski-1632-1690-wojewoda-trocki-kanclerz-w-lit
  3. ↑ https://web.archive.org/web/20201022153728/https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/marcjan-aleksander-oginski-1632-1690-wojewoda-trocki-kanclerz-w-lit
  4. ↑ Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego 1386—1795 / пад рэд. J. Wolff — Kraków: 1885. — С. 162.
  5. 1 2 3 4 Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku / пад рэд. J. Wolff — Warszawa: 1895. — С. 301.
  6. ↑ Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku / пад рэд. J. Wolff — Warszawa: 1895. — С. 300–301.
  7. 1 2 Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku / пад рэд. J. Wolff — Warszawa: 1895. — С. 299, 300.
  8. 1 2 Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. II, Województwo trockie XIV‒XVIII wiek / пад рэд. A. Rachuba — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2007. — С. 229. — 687 с. — ISBN 978-83-7181-453-2
  9. ↑ Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. II, Województwo trockie XIV‒XVIII wiek / пад рэд. A. Rachuba — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2007. — С. 103, 213, 229. — 687 с. — ISBN 978-83-7181-453-2
  10. 1 2 ЭнцВКЛ 2005.
  11. ↑ Грыцкевіч А. Агінскія // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн. : БелЭн, 1993. — 494 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-074-2. С. 33.
  12. ↑ Zygulski Z. Jr. Further Battles for the Lisowczyk (Polish Rider) by Rembrandt // JSTOR. Vol. 21. No. 41. 2000. P. 197—205.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Марцыян_Аляксандр_Агінскі&oldid=4169627"