Парантрапы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
 Парантрапы
Australopithecus boisei P1060081.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Paranthropus Broom, 1938

Віды
ГеахраналогіяШаблон:Кайназой-Vx4
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
EOL   4454195
FW   83063

Парантрапы (Paranthropus, ад пара- + стар.-грэч.: ánthropos — чалавек) — адзін з найбольш старажытных і прымітыўных выкапнёвых гамінідаў, рэшткі якога знойдзены ў Сварткрансе, Коабі-Фора, Алдуваі, Кромдрай і іншых месцах раскопак у Паўднёвай і Усходняй Афрыцы. Блізкія да аўстарлапітэкаў.

Рэшткі парантрапаў могуць быць датаваныя перыядам ад 2,7 да 1 млн гадоў. Першы чэрап парантрапа быў знойдзены 17 ліпеня 1959 года брытанскім археолагам Мэры Лікі ў слаях алдувайскай культуры (Танзанія) і названы ёй «зінджантрапам».

Найбольш старажытны прадстаўнік роду — Paranthropus aethiopicus, вяжомы з Кеніі і Эфіёпіі (Лакалеі і Ома) — датуецца каля 2,7—2,5 млн гадоў таму. Самы буйны від — Paranthropus boisei — вядомы па стаянкам ва Усходняй Афрыцы (Алдувай і Коабі-Фора), знаходкі датуюцца ўзростам ад 2,5 да 1 млн гадоў таму. .у .паўднёвай Афрыцы (Сварткранс, Кромдрай, Дрымален Кэйв) выяўленыя рэшткі, вядомыя як Paranthropus robustus (парантрапы масіўныя).

Згодна з сучаснымі ўяўленнямі аб эвалюцыі, род парантрапы з'яўляецца разам з родам Homo патомкам роду аўстралапітэкі, з'яўляючыся такім чынам, у адносінах да продкаў сучасных людзей вымерлай сястрынскай групай, хаця канчаткова пытанне аб суадносінах гэтых групаў паміж сабой і іншымі вымерлымі родамі прыматаў на сённяшні дзень канчаткова не вырашаны.

Згодна з ранейшыми ўяўленнямі, буйныя зубы, якія нагадваюць зубы гарылы і масіўныя сківіцы парантрапаў, а таксама добра развіты сагітальны грэбень, які служыў для мацавання магутных жавальных мсышцаў, сведчаць аб харчаванні грубай расліннай ежай. Але праведзеныя даследаванні прымусілі перагледзець гэтае меркаванне. Мяркуючы па суадносінам утрымання ізатопаў вугляроду ў зубной эмалі прадстаўнікоў паратнтрапаў Бойса, асноўную частку іх расліннага харчавання складалі травяністыя расліны[1][2]. Акрамя гэтага, суадносіны ўтрымання стронцыя і кальцыя сведчыць на карысць таго, што парантрапы былі не цалкам расліннаеднымі, а ўсёеднымі і, магчыма выкарыстоўвалі ў ежу больш мяса, чым найстаражытнейшыя прадстаўнікі людзей[3].

Парантрапы захавалі двуногую хаду. Няма ніякіх доказаў вырабу парантрапамі прылад працы, хаця і не даказана таксама, што яніы былі няздольнымі іх вырабляць[3].

Жылі парантрапы ў напаўзасушлівых саванах, з лясамі па берагам рэкаў і азёраў[2].

Зноскі

  1. Thure E. Cerling, Emma Mbua, Francis M. Kirera, Frederick E. Grine, Meave G. Leakey, Matt Sponheimer, Kevin T. Uno Diet of Paranthropus boisei in the early Pleistocene of East Africa (англ.)  // Proceeding of the National Academy of Sciences of the United States of America. — 2011. — DOI:10.1073/pnas.1104627108
  2. 2,0 2,1 Парантроп больше не Щелкунчик
  3. 3,0 3,1 Bernard Wood, paul Constantino. Paranthropus boisei: Fifty Years of Evidence and Analysis // American Journal of Physical anthropology. — 2007. — Vol. 134. — № S45. — P. 106-132. — ISSN 1096-8644. — DOI:10.1002/ajpa.20732PMID 18046746.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]