Апалоній Пергскі

Апалоній Пергскі
стар.-грэч.: Ἀπολλώνιος ὁ Περγαῖος
Дата нараджэння	каля 262 да н.э.[…]
Месца нараджэння	Пергэ[d], Aksu[d], правінцыя Анталья, Турцыя[…]
Дата смерці	каля 190 да н.э.
Месца смерці	Александрыя
Род дзейнасці	матэматык, астраном
Навуковая сфера	геаметрыя
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Апалоній Пергскі (Ἀπολλώνιος ὁ Περγαῖος, Пергэ, 262 да н.э. — 190 да н.э.) — старажытнагрэчаскі матэматык, адзін з трох (нароўні з Еўклідам і Архімедам) вялікіх геометраў антычнасці, якія жылі ў III стагоддзі да н.э.

Канічныя сячэнні: парабала, эліпс, гіпербала

Апалоній праславіўся ў першую чаргу манаграфіяй «Канічныя сячэнні» (8 кніг), у якой даў змястоўную агульную тэорыю эліпса, парабалы і гіпербалы. Менавіта Апалоній прапанаваў агульнапрынятыя назвы гэтых крывых; да яго іх звалі проста «сячэннямі конусу». Ён увёў і іншыя матэматычныя тэрміны, лацінскія аналагі якіх назаўжды ўвайшлі ў навуку, у прыватнасці: асімптота, абсцыса, ардыната, апліката.

З іншых заслуг Апалонія перад навукай адзначым, што ён перапрацаваў астранамічную мадэль Еўдокса і ўвёў эпіцыклы і эксцэнтрыкі для тлумачэння нераўнамернасці руху планет. Гэту тэорыю пазней развілі Гіпарх і Пталамей. Ён таксама даў рашэнне задачы аб пабудове акружнасці, датычнай да трох зададзеных акружнасцей («задача Апалонія»), вывучаў спіральныя лініі, займаўся геаметрычнай оптыкай.

У гонар Апалонія названы кратар на Месяцы.

Спасылкі

• Аполлоний Пергский // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб., 1890—1907.
• Джон Дж. О’Конар і Эдмунд Ф. Робертсан. Апалоній Пергскі (англ.) у архіве MacTutor.