Архірэйская Слабодка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
План мясцовасці, 1863 г.

Архірэ́йская Слабо́дка, Анто́нава — гістарычная мясцовасць Мінска, размешчаная ў паўднёва-ўсходняй частцы горада на зямлі Архірэйскага двара.

На паўднёвым захадзе ад Архірэйскай Слабодкі пачынаюцца Тры Карчмы, на паўночным захадзе — Кашары, на поўначы — Стромкі Бераг, на паўночным усходзе — Доўгі Брод[1][2].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Архірэйская Слабодка, план мясцовасці. Другая палова XIX ст.

Паводле беларускага падарожніка і краязнаўца Паўла Шпілеўскага, у сярэдзіне XIX ст. на месцы прадмесця быў хутар Пустыня, «аточаны бярозавымі і хваёвымі лясамі, знакаміты сваёй чысценькай сажалкай, садам і домікамі з мяккай гліны з дамешкамі верасу, пабудаванымі паводле плану самога ўладальніка хутару архіепіскапа Антонія..., пры Пустыні заснаваная архірэйская царква ў імя святога Антонія»[3]. Мяркуецца, што менавіта ад царкоўнага чыну «архірэй» і пайшла назва прадмесця.

У спісах вуліц Мінска 2-й паловы XIX ст. згадваюцца «Архірэйская слабада» і «Архірэйская Слепня». У раёне вёскі Архірэйская Слабада месцілася Архірэйская Пустыня, дачы мінскі архірэяў[4].

У пачатку XX ст. Архірэйская Слабодка ўваходзіла ў трэцюю паліцэйскую частку горада. Праз прадмесце праходзілі Шпітальная (цяпер Фрунзэ), Архірэйская Слабодка (Пуліхава), Новазагародняя, Іванаўская, Андрэеўская, Смаленская, Нагорная, Правіянцкая (Захарава), Старазагародняя (Азгура) вуліцы[1][5][6].

У 1923 годзе савецкія ўлады пераназвалі Архірэйскую Слабаду ў Пуліхаву Слабаду[7].

Старыя адрасы[правіць | правіць зыходнік]

  • Архірэйская Слабодка, 4. Епархіяльны свечачны завод. Адкрыты ў 1893 годзе. Займаў аднапавярховую камяніцу. Выпускаў свечкі з белага і жоўтага воску. Шостую частку сыравіны складалі агаркі. Прадпрыемства размяшчалася ў раёне цяперашняй вуліцы Пуліхава.[8]

Сучаснасць[правіць | правіць зыходнік]

Архірэйская Слабодка ў наш час. Вуліца Пуліхава на рагу са Слясарнай, 2013 г.

Пра існаванне прадмесця нагадвае Антонаўскі парк (назва нададзена ў 2006 годзе[9]) і Антонаўская вуліца — колішняя дарога з горада да фальварка архіепіскапа Антонія Зубко.[10]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 «План губернского города Минска (1903)» з выпраўленнямі і дадаткамі І. Сацукевіча // Гісторыя Мінска. 1-е выданне. — Мінск: БелЭн, 2006. C. 196—197
  2. «Формирование территории г. Минска (1800 — 2004)» // Гісторыя Мінска. 1-е выданне. — Мінск: БелЭн, 2006. C. 550—551
  3. Шпилевский П. М. Путешествие по Полесью и белорусскому краю. Мн., 1992 // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Мн.: БЕЛТА, 2001. С. 468
  4. Ростислав Боровой. Минские пригороды XVI — начала XX века // Архитектура и строительство. — 2008. — № 11. — С. 46—50.
  5. Іван Сацукевіч. Тапанімія вуліцы і плошчаў Мінска ў ХІХ — пачатку ХХ стст.
  6. План губернского города Минска (1898) // Шыбека З.В., Шыбека С.Ф. Мінск: Старонкі жыцця дарэв. горада/ Пер. з рускай мовы М.Віжа; Прадмова С.М. Станюты. — Мн.: Полымя, 1994. [1] асобн. арк. карт.
  7. І. Сацукевіч. Прадмесці // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 2-я. — Мн.: БЕЛТА, 2002. С. 669
  8. Шыбека З. В., Шыбека С. Ф. Мінск: Старонкі жыцця дарэв. горада / Пер. з рускай мовы М. Віжа; Прадмова С. М. Станюты. — Мн.: Полымя, 1994. С. 257
  9. Решение 22-й сессии Минского городского Совета депутатов 24-го созыва №274 от 22.12.2006: Аб прысваенні назваў вуліцам, скверам і мікрараёнам г. Мінска
  10. Гісторыя Мінска. 1-е выданне. — Мінск: БелЭн, 2006. С. 226

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]