Мікалай Мацвеевіч Галадзед

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Мікалай Галадзед)
Jump to navigation Jump to search
Мікалай Мацвеевіч Галадзед
Н. Голодед.jpg
3-і Старшыня Савета Народных Камісараў БССР
7 мая 1927 — 30 мая 1937
Папярэднік: Язэп Адамовіч
Пераемнік: Даніла Валковіч
2-і сакратар ЦК КП(б) Беларусі
12 снежня 1925 — 1927
 
Партыя:
Дзейнасць: палітык
Член у:
Нараджэнне: 9 (21) мая 1894
Смерць: 21 чэрвеня 1937(1937-06-21) (43 гады)
 
Узнагароды:
ордэн Леніна

Мікалай Мацвеевіч Галадзед (21 траўня 1894, с. Стары Крывец, цяпер Навазыбкаўскі раён, Бранская вобласць, Расія — 21 чэрвеня 1937, Менск, НКУС) — беларускі савецкі палітычны дзеяч[1]. 3-і Старшыня СНК БССР.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сяле Стары Крывец Чарнігаўскай губерні (цяпер Бранская вобласць) у сям’і беларускага селяніна-печніка. Працуе з сямі гадоў: пастух, батрак, падсобны рабочы, пазней шахцёр на Крыварожжы[2].

У Першую сусветную вайну ў арміі Расійскай імперыі[1]. Сябра палкавога камітэта адной з часцей Паўночна-Заходняга фронту. У 1917 годзе зблізіўся з бальшавікамі, вёў рэвалюцыйную агітацыю. Праз небяспеку смяротнага пакарання за антыўрадавыя выступленні, дэзерціраваў з фронту, вярнуўся ў Стары Крывец, дзе кіраваў раздзелам і захопам памешчыцкіх зямель[2].

Сябра РСДРП(б) з студзеня 1918 года. Стварыў чырвонагвардзейскі атрад, які вёў баі з нямецкімі войскамі і войскамі УНР. Займаўся падпольнай работай, быў арыштаваны[2].

У 1918—1924 гадах у Гомельскай губерні: старшыня сельсавета, сябра рэвалюцыйных камітэтаў. У 1921—1924 гадах старшыня выканкамаў у Навызабкаўскім і Горацкім паветах, старшыня «тройкі» па барацьбе з бандытызмам[1]. З 1922 года адначасова з партыйнай работай вучыўся на рабфаку Горацкага сельскагаспадарчага інстытута[2].

Навучанне скончыць не паспеў у сувязі з прызначэннем у 1924 годзе сябрам Часовага беларускага бюро ЦК РКП(б), створанага для вырашэння пытання ўзбуйнення БССР[2].

12 снежня 1925 па 1927 год другі сакратар ЦК КП(б)Б[1] і сябра Прэзідыума ЦВК БССР[2].

З 7 траўня 1927 года па 30 траўня 1937 года Старшыня СНК БССР[1]. Сябра Бюро і Сакратарыяту ЦК КП(б) Беларусі, дэлегат XIV—XVII з’ездаў ВКП(б), на XVI-м і XVII-м з’ездах абіраўся кандыдатам у сябры ЦК партыі[1]. Сябра ЦВК СССР і ЦВК БССР з 1924 года.

Арышт і смерць[правіць | правіць зыходнік]

Быў арыштаваны ў Маскве 14 чэрвеня 1937 года, абвінавачаны ва ўдзеле ў праватрацкісцкім блоку і ўкраінскай нацыянал-фашысцкай арганізацыі. Скіраваны ў Менск. Паводле афіцыйнай версіі, выкінуўся з акна 5-га паверха ў часе допытаў у будынку НКУС БССР. Паводле неафіцыйных звестак, быў збіты да смерці, а потым супрацоўнікі дзяржбяспекі інсцэнавалі самагубства. Паводле іншых звестак, расстраляны[2].

У 1956 годзе пасмяротна рэабілітаваны і адноўлены ў партыі.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Узнагароджаны ордэнам Леніна (1935).

Ушанаванне памяці[правіць | правіць зыходнік]

Імем Мікалая Галадзеда названы вуліца і праезд у Мінскім мікрараёне Чыжоўка[1][3].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Голодед Николай Матвеевич // Биографический справочник — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 154. — 737 с.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Деятели белорусского национального возрождения и государственного строительства в 1918-1920-х годах. Голодед Николай (руск.) . archives.gov.by. Архівавана з першакрыніцы 25 мая 2019. Праверана 25 мая 2019.
  3. Улица Голодеда

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Галадзед Мікалай Мацвеевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 4: Варанецкі — Гальфстрым / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0090-0 (т. 4), ISBN 985-11-0035-8 С. 447
  • Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. — Т. 1. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9
  • Якутов В. Д. Н. М. Голодед: Страницы биографии. Мн., 1981;
  • Страницы истории Компартии Белоруссии: суждения, аргументы, факты. Мн., 1990;

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]