Горад Глыбокае
| Горад
Глыбокае
|
Глыбокае — горад у Віцебскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Глыбоцкага раёна. Чыгуначная станцыя на лініі Крулеўшчына—Варапаева. У 200 км ад Віцебска, на аўтамабільнай дарозе Полацк—Вільнюс (Літва). У межах горада возера Кагальнае і Вялікае, з якога выцякае р. Бярозаўка. Насельніцтва 19,5 тыс. чал. (2009).
|
[правіць] Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1414. У пісьмовых крыніцах упамінаецца ў Метрыцы ВКЛ у 1514 г. як двор, цэнтр маёнтка Зяновічаў. Яго паўднёва-заходняя частка, якая належала Зяновічам, уваходзіла ў Ашмянскі павет Віленскага ваяводства. Паўночна-ўсходняя частка была ва ўласнасці Корсакаў і ўваходзіла ў Полацкае ваяводства. У абедзвюх частках былі гандлёвыя плошчы. У 16 ст. на месцы двара Зяновічаў быў пабудаваны замак. У паўночна-ўсходняй частцы пачыналіся шляхі на Полацк, Дзісну і мястэчка Беразвечча (цяпер у межах горада). У 16 ст. Глыбокае стала мястэчкам ВКЛ. Належала да Корсакаў, Радзівілаў, Вітгенштэйнаў. У 1639 заснаваны каталіцкі кляштар, у 18—19 ст. пры ім былі пачатковая школа, бібліятэка, аптэка і інш. Ад 1793 у складзе Расіі, мястэчка Дзісненскага павета. Падчас 1-ай сусветнай вайны ў Глыбокім пакладзена чыгунка. Ад 1918 у складзе Польшчы (афіц'яльне ад 1921), цэнтр Дзісненскага павета Віленскага ваяводства. Ад 1939 у складзе БССР, 1940 горад, цэнтр раёна.
[правіць] Насельніцтва
- 1959 — 7,3 тыс.
- 1970 — 11,9 тыс.
- 2009 — 19,5 тыс.
[правіць] Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай і дрэваапрацоўчай прамысловасці. Буйнейшыя прадпрыемствы:
- Глыбоцкая птушкафабрыка, ААТ
- Глыбоцкі малочнакансервавы камбінат, ААТ
- Глыбоцкі доследны лясгас, ДЛГУ
- Глыбоцкі кансервавы завод, ААТ
- Глыбоцкі мясакамбінат, ААТ
- Глыбоцкі піваварны завод, УПП
- Глыбоцкі хлебазавод, філіял РУПП "Віцебскхлебпрам"
Гасцініца. Дом паляўнічага. Глыбокае — цэнтр турызма нацыянальнага значэння.
З пач. 20 ст. Глыбокае — цэнтр ганчарнага промысла, так званай глыбоцкай керамікі.
[правіць] Культура
Глыбоцкі гісторыка-этнаграфічны музей.
[правіць] Выдатныя мясціны
- Глыбоцкі дэндрарый — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння
- Глыбоцкі Троіцкі касцёл
- Глыбоцкая Ільінская капліца
- Глыбоцкі Ражства-Багародзіцкі сабор
- Мемарыяльная калона ў памяць пра Канстытуцыю 3 мая 1791 г. (кан. XVIII ст.)
[правіць] Вядомыя асобы
- T. Даленга-Мастовіч (1898-1939), польскі пісьменнік, аўтар "Знахара"
- П. Крушыньскі (1796-1859) кармеліта босы
- сястра Тадэа Касцюшка (1868-1946), манахіня непакалянка, узнагароджана сярэбраным крыжам заслугі, заклала ў Глыбокім школу, пабудавала кляштар
- К. С. Душэўскі (1891—1959), беларускі палітычны дзеяч, дыпламат, рэдактар, педагог
- П. В. Сухі (1895—1975), беларускі авіяканструктар, двойчы Герой Працы
