Віцебскі раён
| Герб |
Сцяг |
| Краіна | Беларусь |
| Статус | раён |
| Уваходзіць у | Віцебская вобласць |
| Адміністрацыйны цэнтр | Віцебск |
| Афіцыйныя мовы | Родная мова: беларуская 53,32 %, руская 45,38 % Размаўляюць дома: беларуская 11,49 %, руская 87,45 %[1] |
| Насельніцтва (2009) |
40 552 чал.[1] (2-е месца) |
| Шчыльнасць | 14,84 чал./км² |
| Нацыянальны склад | беларусы — 87,56 %, рускія — 10,08 %, украінцы — 1,09 %, іншыя — 1,27 %[1] |
| Плошча | 2 737,85[2] км² (3-е месца) |
| Часавы пояс | UTC+2 |
| Афіцыйны сайт | |
Віцебскі раён - адміністрацыйная адзінка ў складзе Віцебскай вобласці. Створаны 17 ліпеня 1924 г. (у сучасных межах з 1960 г.). Плошча - 2,8 км².
Раённы цэнтр - Віцебск.
Змест |
[правіць] Геаграфія
Паверхня раёна пагорыста-раўнінная. Агульны нахіл тэрыторыі з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Амаль 2/3 тэрыторыі на вышыні 150 - 200 м. У цэнтры і на ўсходзе Віцебскае ўзвышша (вышыня 180 - 200 м., адносныя перавышэнні ад 10 да 25 м.), на захадзе Полацкая, на паўночным усходзе Суражская нізіны. Найвышэйшая кропка 266 м. над узроўнем мора (зблізку вёскі Хамутоўка, Вымнянскі сельскі савет), а самая нізкая кропка 120 м. (зрэз Заходняй Дзвіны ў вёскі Старое Сяло, Летчанскі сельскі савет).
Раён налічвае 68 азёр. Больш 45% плошчы занята лясамі, 5% знаходзіцца пад вадой і балотамі.
[правіць] Гісторыя
У 1918 г. Віцебскі павет з'яўляўся тэрыторыя шматлікіхантысавецкіх паўстанняў. У лістападзе 1918 г. было задушана паўстанне ў Вазнясенскай воласці. Адзін з лідэраў паўстання быў расстраляны, 5 чал. было перададзена ЧК, а яшчэ 5 былі абвешчаны па-за законам. У ходзе раззбраення было адабрана каля 1500 вінтовак[3]. Землі раёна да 1924 г. адносіліся да Віцебскага павета. Падчас Другой Сусветнай вайны раён страціў 413 населенных пункта.
У ліпені — верасні 1924 г. у адрозненне ад Паўночна-Віцебскага раёна, які называўся Лосвідскім, потым Кузняцоўскім, зваўся Паўднёва-Віцебскі раён.
[правіць] Насельніцтва
На тэрыторыі раёна знаходзіцца 367 населеных пунктаў.
Колькасць насельніцтва:
- 1992 — 47,8 тыс.
- 2009 — 42 тыс.
Гарадское насельніцтва складае 2,1 тыс. чалавек (гарадскія пасёлкі Сураж і Янавічы). Колькасць людзей пенсіённага ўзросту - 12,3 тыс. 2009.
[правіць] Адміністрацыйны падзел
Раён падзелены на 13 сельскіх і 2 пасялковых савета.
[правіць] Эканоміка
[правіць] Транспарт
[правіць] Культура
[правіць] Сродкі масавай інфармацыі
Мясцовая прэса прадстаўлена газетай "Жыццё Прыдзвіння". Выдаецца з 11 ліпеня 1938 г. Наклад - каля 3,3 тыс. асобнікаў (2011), выходзіць па аўторках і суботах. Заснавальнік - Віцебскі раённы выканаўчы камітэт.
[правіць] Вядомыя асобы
- Алесь Асіпенка — беларускі празаік, кінасцэнарыст (нарадзіўся ў в. Пушкары)
- Міхась Лынькоў — беларускі пісьменнік, літаратуразнаўца, грамадскі дзеяч, акадэмік АН БССР (нарадзіўся ў в. Зазыбы)
- Ігнат Манькоўскі — публіцыст, асветнік, грамадскі дзеяч XVIII ст. (трымаў маёнтак ў в. Буёва)
- Мікалай Нікіфароўскі — беларускі этнограф, фалькларыст, літаратар і педагог (нарадзіўся ў в. Вымна)
- Фёдар Андрэевіч Махноў
- Мінай Піліпавіч Шмыроў
- Д. К. Абраменка (1910, в. Філіпкова — 1981) — поўны кавалер Ордэна Славы
- А. Л. Амбросаў (1912, в. Дрыколле — 1984) — фітапатолаг-вірусолаг
- А. Г. Антонаў (1922, в. Вымна) — Герой Сацыялістычнай Працы. Заслужаны ўрач БССР
[правіць] Гл. таксама
- Віцебскі павет
- Рака Волкунь
- Рака Бязунья
- Рака Ворле
- Рака Дрыгіч
- Вёска Заронава
- Рака Думанка
- Паўднёва-Віцебскі раён
- Кузняцоўскі раён
- Астраўская Свята-Троіцкая царква
- Храпавіцкая Свята-Петра-Паўлаўская царква
- Храпавіцкая Свята-Троіцкая царква
- Бабініцкая царква
- Тадулінскі Свята-Успенскі манастыр
- Возера Гародна, Віцебскі раён
- Возера Астравіта, Віцебскі раён
- Вёска Шульцава
- Вёска Юрчонкі
- Возера Мошна
- Вёска Яроміна
[правіць] У Сеціве
- Мапа Віцебскага раёна
- Віцебскі раённы выканаўчы камітэт (руск.)
- Віцебскі раён на сайце Віцебскага аблвыканкаму (руск.)
- Фотаздымкі на сайце Radzima.org
- Праект Віцебскай абласной бібліятэкі ПРЫДЗВІНСКІ КРАЙ: ГІСТОРЫЯ І СУЧАСНАСЦЬ
- Гісторыка-культурныя каштоўнасці Віцебскага раёна на сайце "Дорогами Беларуси" ((руск.)
- Выдатныя мясціны на партале globus.tut.by (руск.)
- Азёры Віцебскага раёна на сайце poseidon.by (руск.)
- Сайт "Наш Край" - пра наваколлі Віцебска
Зноскі
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Вынікі перапісу 2009 года
- ↑ «Дзяржаўны зямельны кадастр Рэспублікі Беларусь» (па стане на 1 студзеня 2011 г.)
- ↑ Известия Западной Коммуны. -1918. - № 278. - 27 ноября.
| Гэта пачатак артыкулу. Вы можаце дапамагчы праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |
| Віцебскі раён | ||
|---|---|---|
| Гарады | Віцебск | |
| Гарадскія пасёлкі | Руба • Сураж • Янавічы | |
| Сельсаветы | Акцябарскі с/с • Бабініцкі с/с • Варонкаўскі с/с • Вымнянскі с/с • Задуброўскі с/с • Замастоцкі с/с • Запольскі с/с • Заронаўскі с/с • Курынскі с/с • Лятчанскі с/с • Мазалаўскі с/с | |
| Пассаветы | Суражскі п/с • Янавіцкі п/с | |
| Адміністрацыйны падзел Віцебскай вобласці | ||
|---|---|---|
|
||