Докшыцкі раён
Герб |
|
| Краіна | Беларусь |
| Статус | раён |
| Уваходзіць у | Віцебская вобласць |
| Адміністрацыйны цэнтр | Докшыцы |
| Афіцыйныя мовы | Родная мова: беларуская 90,44 %, руская 8,77 % Размаўляюць дома: беларуская 76,96 %, руская 16,54 %[1] |
| Насельніцтва (2009) |
26 828 чал.[1] (10-е месца) |
| Шчыльнасць | 11,83 чал./км² |
| Нацыянальны склад | беларусы — 94,85 %, рускія — 3,02 %, іншыя — 2,13 %[1] |
| Плошча | 2 267,61[2] км² (5-е месца) |
| Вышыня над узр-м мора - Найвышэйшая кропка |
264,4 м |
 |
|
| Часавы пояс | UTC+2 |
| Код аўта. нумароў | 2 |
| Афіцыйны сайт | |
Докшыцкі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Віцебскай вобласці.
Змест |
[правіць] Геаграфічнае становішча
Докшыцкі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 г. Мяжуе з Пастаўскім, Глыбоцкім, Ушацкім, Лепельскім раёнамі Віцебскай вобласці, Мядзельскім, Лагойскім і Барысаўскім раёнамі Мінскай вобласці.
Цэнтр раёна — горад Докшыцы, які размешчаны каля вытокаў Бярэзіны, за 195 кіламетраў ад Віцебска і за 132 кіламетры ад Мінска.
[правіць] Прырода
Большая частка тэрыторыі раёна размешчана ў межах Верхнебярэзінскай і Нарачана-Вілейскай нізін. На поўначы — адгор'і Свянцянскіх град, у цэнтры — Докшыцкае ўзвышша, на поўдні — адгор'і Плешчаніцкага ўзвышша. Паверхня ўзгорыста-раўнінная. Плоскія забалочаныя ўчасткі чаргуюцца з кароткімі градамі, камавымі ўзгоркамі, озамі. Найвышэйшы пункт Докшыцкага раёна знаходзіцца каля вёскі Лусцічы (264,4 метры над узроўнем мора).
У тэктанічных адносінах раён прымеркаваны да Вілейскага пахаванага выступу Беларускай антэклізы. Зверху залягаюць пароды антрапагенавага ўзросту паазерскага, сожскага, дняпроўскага і бярэзінскага зледзяненняў магутнасцю ад 80 да 160 м. Сярод карысных выкапняў у раёне знаходзяцца торф, пясчана-жвіровы матэрыял, легкаплаўкія гліны.
Докшыкі раён размешчаны на водападзеле басейнаў Чорнага і Балтыйскага мораў. Тут бяруць свае пачаткі рэкі Вілія і Бярэзіна. Вілія і Сэрвач нясуць свае воды ў Нёман, а Бярэзіна (з прытокам Поня і інш.) — у Дняпро. У водную сетку раёна ўваходзіць шмат малых рэчак: Астраўлянка, Варлынка, Галядза, Гулянка, Дзяражына, Зуйка, Лонва, Прабойніца, Студзенка, Чарніца, Чорная.
На тэрыторыі раёна знаходзяцца азёры Сэрвач, Плаўна, Вольшыца, Медзазол, Межужол, Манец, Дамашкаўскае, Станіслаўскае, Чорнае, Маскавіца, Камайскае.
Пашыраны дзярновыя і дзярнова-карбанатныя, дзярнова-падзолістыя забалочаныя, дзярнова-падзолістыя і тарфяна-балотныя глебы. Паводле механічнага складу сугліністыя, супясчаныя, пясчаныя і тарфяныя глебы.
Тут знаходзіцца паўночная частка Бярэзінскага біясфернага запаведніка плошчай каля 200 квадратных кіламетраў і тры гідралагічныя заказнікі рэспубліканскага значэння: Верхневілейскі, Галубіцкая пушча, Сэрвач, створаныя для захавання воднай экасістэмы. Галубіцкая пушча і Сэрвач з'яўляюцца заказнікамі міжнароднага значэння.
[правіць] Насельніцтва
У раёне налічваецца 274 населеных пункта, у тым ліку горад Докшыцы і гарадскі пасёлак Бягомль. Гарадское насельніцтва (Докшыцы, Бягомль) складае 9,3 тыс. чал. (2010).
Колькасць насельніцтва раёна мае тэндэнцыю скрачацца:
- 1971 — 49,8 тыс. чал.
- 2006 — 30,5 тыс. чал.
- 2009 — 28,8 тыс. чал.
[правіць] Адміністрацыйны падзел
Раён падзелены на 10 сельскіх саветаў: Бярозкаўскі, Бярэзінскі, Ваўкалацкі, Докшыцкі, Крулеўшчынскі, Крыпульскі, Параф'янаўскі, Парплішчанскі, Сітцаўскі, Тумілавіцкі, і Бягомльскі пасялковы савет.
[правіць] Транспарт
Па тэрыторыі раёна праходзяць чыгункі:
- Полацк - Маладзечна,
- Круляўшчызна - Лынтупы,
- Лагойск - Зембін - Глыбокае - граніца Латвійскай Рэспублікі (Урбаны) Р3,
- Мінск - Віцебск М3,
- Ушачы - Вілейка Р29,
- Багушэўск — Сянно — Лепель — Мядзел Р86.
[правіць] Культура, адукацыя, друк
Выходзіць газета "Родныя вытокі".
[правіць] Вядомыя асобы
- Леаніла Чарняўская, пісьменніца, перакладчыца, педагог
- Янка Юхнавец, паэт, пісьменнік
- Сяргей Карніловіч
- В. К. Бабіч (1935, в. Зальхоўе —) — Герой Сацыялістычнай Працы
[правіць] Гл. таксама
[правіць] Літаратура
- Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Докшыцкага раёна / рэдкал.: Г. Пашкоў і інш.; маст. Э. Жакевіч. — Мн., 2004. — 749 с.
[правіць] У Сеціве
- Докшыцкі раённы выканаўчы камітэт (руск.)
- Праект Віцебскай абласной бібліятэкі ПРЫДЗВІНСКІ КРАЙ: ГІСТОРЫЯ І СУЧАСНАСЦЬ
- Навіны Докшыцкага раёна на сайце Westki.info
- Пералік аб'ектаў гісторыка-культурнай спадчыны Докшыцкага раёна (тар.)
- Выдатныя мясціны на партале globus.tut.by (руск.)
- Фотаздымкі на сайце Radzima.org
- Азёры Докшыцкага раёна на сайце ulov.zv.by (руск.)
Зноскі
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Вынікі перапісу 2009 года
- ↑ «Дзяржаўны зямельны кадастр Рэспублікі Беларусь» (па стане на 1 студзеня 2011 г.)
 |
Гэта пачатак артыкулу. Вы можаце дапамагчы праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |
 |
Адміністрацыйны падзел Віцебскай вобласці |  |
|---|---|---|
|
||
