Рэспубліка Комі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Республика Коми
Коми Республика
Рэспубліка Комі
герб
сцяг
RussiaKomi2007-07.png
Афіцыйная мова руская, комі
Тып суб'екту федэрацыі Рэспубліка
Федеральная акруга Паўночна-Заходняя
Эканамічная акруга Паўночная
Сталіца Сыктыўкар
Прэзідэнт Уладзімір Торлапаў
Плошча
- Усяго
- % Вада
15 месца
415 900 км2
Насельніцтва
- Усяго (2014)
- Шчыльнасць
54 месца
872 175
2,09/км²
Аўтамабільны код 11
Часавы пояс UTC+3
Komi03.png

РЭСПУБЛІКА КОМІ — суб'ект Расійскай Федэрацыя на поўначы еўрапейскай часткі Расіі.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Рэспубліка размешчана на захадзе ад Уральскіх гор, на паўночным захадзе Заходне-Сібірскай раўніны, на крайнім паўночным усходзе Еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі ў межах Пячорской і Мезенска-Вычагодской нізін, Сярэдняга і Паўднёвага Цімана, заходніх схілаў Уральскіх гор (Паўночны, Прыпалярны і Палярны Урал).

Тэрыторыя рэспублікі распасціраецца ад Паўночных Увалаў на поўдні да Пай-Хоя на паўночным усходзе (паміж 59°12' і 68°25' паўночнай шыраты), ад Пінега-Мезенскага міжрэчча на захадзе да водападзелу басейнаў рэк Печоры і Абі, які праходзіць па Уральскім хрыбце на ўсходзе (паміж 45°25' і 66°10' усходняй даўгаты).

Лясы займаюць больш 70 % тэрыторыі, балоты — каля 15 %. 32 800 км² на Паўночным Урале пакрытыя некранутымі лясамі. Унікальная тэрыторыя — Пячора-Ілычскі запаведнік. Такіх некранутых лясоў, не якія падвяргаліся ўплыву чалавечай дзейнасці і тэхнагеннаму ўздзеянню, у Еўропе ўжо не захавалася. У 1985 годзе запаведнік быў уключаны ў спіс біясферных. Праз дзесяць гадоў, па рашэнні ЮНЕСКА, запаведнік з ахоўнай і буфернай зонамі і нацыянальны парк «Югыд У», аб'яднаныя пад агульнай назвай «Некранутыя лясы Комі», былі занесеныя ў пералік аб'ектаў Сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны.

Рэкі[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя рэкі:

Азёры[правіць | правіць зыходнік]

Карысныя выкапні[правіць | правіць зыходнік]

На тэрыторыі рэспублікі здабываецца вугаль, нафта, прыродны газ, золата і дыяменты.

Клімат[правіць | правіць зыходнік]

Зіма даволі доўгая і халодная, лета, хоць і кароткае, але цалкам цёплае.

  • Сярэдняя тэмпература студзеня: −17 °C (у паўднёвай частцы) і −20 °C (у паўночнай частцы)
  • Сярэдняя тэмпература ліпеня: +11 °C (у паўночнай частцы) і +15 °C (у паўднёвай частцы)
  • Ападкі: ад 700 мм у год.

Адміністратыўны падзел[правіць | правіць зыходнік]

Рэспубліка дзеліцца на 14 раёнаў:

  • Іжэмскі раён
  • Княжпагостскі раён
  • Кайгародскі раён
  • Карткяроскі раён
  • Прылузскі раён
  • Саснагорскі раён
  • Сыктыўдзінскі раён
  • Сысольскі раён
  • Троіцка-Пячорскі раён
  • Удорскі раён
  • Усць-Вымскі раён
  • Усць-Куломскі раён
  • Усць-Цылемскі раён
  • Ухцінскі раён

Найбуйнейшыя гарады Сыктыўкар, Ухта, Варкута.

Дэмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Насельніцтва: 1 018 674 (2002)
    • Гарадское: 766 587 (75,3 %)
    • Сельскае: 252 087 (24,7 %)
    • Мужчыны: 488 316 (47,9 %)
    • Жанчыны: 530 358 (52,1 %)
  • Жанчын на 1000 мужчын: 1086
  • Сярэдні ўзрост: 34,5 г.
    • Гарадскога насельніцтва: 33,7 г.
    • Сельскага насельніцтва: 36,8 г.
    • Мужчын: 32,3 г.
    • Мужчын: 36,8 г.
  • Лік прыватных гаспадарак: 381,626 (з 992 612 чалавек)
    • Гарадскіх: 289 854 (з 749 329 чалавек)
    • Сельскіх: 91 772 (з 243 283 чалавек)
  • Статыстыка аховы здароўя (2005)
    • Нараджэнняў: 10 975 (каэфіцыент нараджальнасці 11,1)
    • Смярцей: 15 074 (каэфіцыент смяротнасці 15,2)
  • Этнічны склад насельніцтва
перапіс 1926 перапіс 1939 перапіс 1959 перапіс 1970 перапіс 1979 перапіс 1989 перапіс 2002
Комі 191 245 (92,2 %) 231 301 (72,5 %) 245 074 (30,4 %) 276 178 (28,6 %) 280 798 (25,3 %) 291 542 (23,3 %) 256 464 (25,2 %)
Рускія 13 731 (6,6%) 70 226 (22,0%) 389 995 (48,4%) 512 203 (53,1%) 629 523 (56,7%) 721 780 (57,7%) 607 021 (59,6%)
Украінцы 34 (0,0%) 6010 (1,9%) 80 132 (9,9%) 82 955 (8,6%) 94 154 (8,5%) 104 170 (8,3%) 62 115 (6,1%)
Беларусы 11 (0,0 %) 3323 (1,0 %) 22 339 (2,8 %) 24 706 (3,1 %) 24 763 (2,2 %) 26 730 (2,1 %) 15 212 (1,5 %)
Татары 32 (0,0 %) 709 (0,2 %) 8459 (1,0 %) 11 906 (1,5 %) 17 836 (1,6 %) 25 980 (2,1 %) 15 680 (1,5 %)
Немцы 15 (0,0 %) 2617 (0,8 %) 19 805 (2,5 %) 14 647 (1,8 %) 13 339 (1,2 %) 12 866 (1,0 %) 9246 (0,9 %)
Іншыя 2246 (1,1 %) 4810 (1,5 %) 40 395 (5,0 %) 42 207 (4,4 %) 49 948 (4,5 %) 67 779 (5,4 %) 52 936 (5,2 %)

Сімволіка[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

герб Адміністрацыйны падзел Расіі сцяг

Рэспублікі: Адыгея | Алтай | Башкартастан | Бурація | Дагестан | Інгушэція | Кабардзіна-Балкарыя | Калмыкія | Карачаева-Чаркесія | Карэлія | Комі | Марый Эл | Мардовія | Паўночная Асеція | Татарстан | Тува | Удмуртыя | Хакасія | Чачня | Чувашыя | Якуція

Края: Алтайскі | Забайкальскі | Камчацкі | Краснадарскі | Краснаярскі | Пермскі | Прыморскі | Стаўрапольскі | Хабараўскі

Вобласці: Амурская | Арлоўская | Архангельская | Арэнбургская | Астраханская | Белгародская | Бранская | Валгаградская | Валагодская | Варонежская | Іванаўская | Іркуцкая | Калінінградская | Калужская | Кемераўская | Кіраўская | Кастрамская | Курганская | Курская | Ленінградская | Ліпецкая | Магаданская | Маскоўская | Мурманская | Ніжагародская | Наўгародская | Новасібірская | Омская | Пензенская | Пскоўская | Растоўская | Разанская | Самарская | Саратаўская | Сахалінская | Свярдлоўская | Смаленская | Тамбоўская | Томская | Тульская | Уладзімірская | Ульянаўская | Цвярская | Цюменская | Чалябінская | Яраслаўская

Гарады федэральнага значэння: Масква | Санкт-Пецярбург

Аўтаномная вобласць: Яўрэйская

Аўтаномныя акругі: Ненецкая | Ханты-Мансійская — Югра | Чукоцкая | Ямала-Ненецкая