Іаан VII Палеалог

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Іаан VII Палеалог
Ιωάννης Ζ' Παλαιολόγος
Іаан VII Палеалог
Візантыйскі імператар
1390
Папярэднік: Іаан V
Пераемнік: Іаан V
Кіраўнік Фесалонікі
1403 — 1408
Папярэднік: Асманскае валадарства
Пераемнік: Андронік Палеалог
 
Дзейнасць: рэгент
Нараджэнне: каля 1370
Смерць: 1408(1408)
Род: Палеалогі Палеалогі
Бацька: Андронік IV Палеалог
Маці: Кера Марыя Балгарская
Жонка: Irene Gattilusio[d]
Дзеці: Андронік V Палеалог

Іаан VII Палеалог (грэч.: Ιωάννης Ζ' Παλαιολόγος; каля 1370 — 22 верасня 1408) — візантыйскі імператар у 1390 годзе.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Іаан быў сынам Андроніка IV. Пасля таго як у 1373 годзе бацька Іаана Андронік спрабаваў падняць мяцеж супраць свайго бацькі Іаана V, імператар загадаў асляпіць злачынца разам са сваім унукам. Але гэта зрабілі не цалкам, і Іаан, як і яго бацька, захаваў зрок, хоць бачыў дрэнна, касіў і часта маргаў.

У 1381 годзе Іаан атрымаў у валоданне Селімврыю. У красавіку 1390 года Іаан пры падтрымцы турэцкага султана Баязіда, захапіў сталіцу Канстанцінопаль, зрынуў дзеда і прыняў царскую ўладу над краінай. Яго кіраванне праўда, дожылася зусім нядоўга, усяго некалькі месяцаў. Малодшы брат Андроніка IV, Мануіл, рушыў на дапамогу бацьку і вымусіў бегчы ўзурпатара са сталіцы. Аднак усё ж Іаан VII фармальна захаваў тытул імператар-суправіцель Візантыі.

У 1398 годзе Іаан ізноў падняў паўстанне супраць Мануіла II. Але мабыць, прызнаўшы пагрозу турэцкага нашэсця, Палеалогі аб'ядналіся. Мануіл з'ехаў у Еўропу шукаць дапамогу супраць туркаў, а сам Іаан, застаўшыся ў Канстанцінопалі, у 1402 годзе ён быў вымушаны адбіваць турэцкую аблогу. Аднак туркі знялі аблогу і сышлі ў Азію, дзе на іх раптам напаў эмір Цімур, які ўзяў султана Баязіда ў палон. Асманская імперыя распалася на дзве часткі: На Еўрапейскай частцы кіраваў Сулейман, а ў Малой Азіі Мехмед.

Візантыйскі імператар Мануіл II вярнуўся з Еўропы ў 1403 годзе і заключыў з Сулейманам выгодны дагавор, паводле якога імперыі вяртаюцца Фесалонікі, частка тэрыторый у Македоніі і некалькі астравоў Эгейскага мора. Больш таго Візантыя была вызвалена ад васалітэту. У гэтым жа годзе Мануіл дараваў Іаану губернатарства на востраве Лемнас і таксама прызначыў яго кіраўніком Фесалонікі. У Фесалоніках Іаан кіраваў як аўтаномны кіраўнік і карыстаўся тытулам «Імператар усёй Фесаліі»[1][2].

Іаан памёр у 1408 годзе, захоўваючы таксама тытул суправіцеля імператара Візантыі, але толькі як ганаровы. У шлюбе з Ірынай Гатылузіа, дачкой генуэзскага кіраўніка Лесбаса, іх адзіны сын Андронік (часам званы Андронікам V) памёр у дзяцінстве.

Зноскі

  1. Necipoglu, Nevra, «Byzantium between the Ottomans and the Latins: Politics and Society in the Late Empire.» Cambridge University Press. ISBN 978-0-511-51807-2
  2. Кузенков В. П. Большая Российская энциклопедия: В 30 т.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Дашков С. Б. Императоры Византии. — М., 1997.
  • Рыжов К. В. Все монархи мира. Древняя Греция. Древний Рим. Византия. — М., 2001.
  • Necipoglu, Nevra (2009). Byzantium between the Ottomans and the Latins: Politics and Society in the Late Empire. Cambridge University Press. ISBN 978-0-511-51807-2. 
  • Кузенков В. П., Большая Российская энциклопедия: В 30 т.
Пры напісанні гэтага артыкула выкарыстоўваўся матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Ефрона (1890—1907).