Макар Краўцоў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Макар Краўцоў
Макар Краўцоў.jpg
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні:

Макар Мацвеевіч Касцевіч

Псеўданімы:

Макар Краўцоў, Дзын-Дзылін, Звончык, Макар, Язэп Светазар, Picolo, Smreczyński

Дата нараджэння:

18 жніўня 1891(1891-08-18)

Месца нараджэння:

Баброўня, Гродзенскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя

Дата смерці:

кастрычнік 1939 (48 гадоў)

Месца смерці:

мерк. Беласток, Беластоцкае ваяводства

Жонка:

Ганна

Альма-матар:

Свіслацкая беларуская настаўніцкая семінарыя

Месца працы:

Радашковіцкая беларуская гімназія

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

публіцыст, перакладчык, паэт, журналіст

Мова твораў:

беларуская

Лагатып Вікікрыніц Творы ў Вікікрыніцах
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Мака́р Краўцо́ў (сапр. Касце́віч Мака́р Мацве́евіч; 18 жніўня 1891, Баброўня, цяпер Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь — пасля 1939) — беларускі паэт, публіцыст, перакладчык, дзеяч нацыянальна-вызваленчага руху. Аўтар слоў гімна БНР «Мы выйдзем шчыльнымі радамі».

Дзядзька беларускага паэта Міхася Васілька.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Макар Касцевіч (злева) у войску
Макар Краўцоў

Скончыў Свіслацкую настаўніцкую семінарыю ў 1910 г., настаўнічаў на Гарадзеншчыне, удзельнік Першай сусветнай вайны, ваяваў у расійскім войску на Паўднёва-Заходнім фронце. Дэлегат Усебеларускага з'езда ад салдацкага камітэта 44-га армейскага корпуса Паўднёва-заходняга фронту ў снежні 1917 г. У 1918 г. увайшоў у Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПСР), сябра Рады БНР, настаўнічаў у менскіх беларускіх школах.

У пачатку 1919 г. на Гарадзеншчыне — упаўнаважаны Міністэрства беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, ствараў беларускія органы ўлады ў Сакольскім павеце. Пазней вяртаецца ў Менск, працуе пры Літаратурна-выдавецкім аддзеле Наркамасветы ЛітБел. Са снежня 1919 г. уваходзіў у склад Беларускай вайсковай камісіі (БВК), узначальвае культурна-асветны аддзел[1]. Аўтар вядомага верша «Мы выйдзем шчыльнымі радамі», які стаў гімнам Беларускай Народнай Рэспублікі (апублікаваны 30 кастрычніка 1919 г. у газеце «Беларусь» пад назвай «Ваяцкі гімн»).

У часе Слуцкага збройнага чыну 1920 г. прызначаны загадчыкам друкарні паўстанцаў у Клецку[1].

Удзельнік Першай Усебеларускай канферэнцыі ў Празе ў верасні 1921 г. З 1921 г. жыў і працаваў у Вільні. Удзельнічаў у рабоце Беларускага навуковага таварыства. У 1926 г. арыштаваны польскімі ўладамі. Сябра Галоўнай управы Таварыства беларускай школы ў 19361937 гг. Пасля ўз'яднання Заходняй Беларусі з БССР з кастрычніка 1939 г. працаваў у рэдакцыі газеты «Віленская праўда». У канцы 1939 г. арыштаваны разам з іншымі дзеячамі беларускага вызваленчага руху (Антонам Луцкевічам, Янкам Пазняком, Сяргеем Буслом, Вінцэнтам Грышкевічам, Удзімірам Самойлам і іншымі). Дакладныя звесткі пра абставіны смерці М. Краўцоўва не высветлены. Паводле некаторых сведчанняў, ён быў закатаваны ў часе допытаў у савецкай турме ў Беластоку[2].

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Літаратурнаю дзейнасць пачаў у 1918 г. Выступаў пад псеўданімамі Дзын-Дзылін, Звончык, Макар, Язэп Светазар, Picolo, Smreczyński; крыпт. З-ык, К.М., Кр. М., М.К.

Друкаваўся ў газетах «Вольная Беларусь», «Звон», «Беларусь», «Беларуская крыніца», «Родны край», часопісах «Рунь», «Маланка», «Беларуская культура», «Шлях моладзі» і іншых.

Аўтар літаратуразнаўчых артыкулаў пра творчасць Янкі Купалы, Якуба Коласа, Максіма Багдановіча, Уладзіміра Жылкі, Канстанцыі Буйло, Цёткі і іншых. Аўтар успамінаў пра сучаснікаў, дзеячаў нацыянальна-вызвольнага руху Івана Луцкевіча, Аляксандра Астрамовіча, Пётры Крачэўскага, Алеся Гаруна, а таксама пра Усебеларускі з'езд 1917 г.

Пераклаў на беларускую мову творы Мікалая Гогаля, Максіма Горкага, Міхаіла Зошчанкі, Аляксандра Купрына, Міхаіла Лермантава, Адама Міцкевіча, Льва Талстога, Генрыка Сянкевіча, Тараса Шаўчэнкі і інш. Пераклаў з польскай мовы Версальскі трактат[3].

Аўтар слоў гімна БНР «Мы выйдзем шчыльнымі радамі».

Выбраныя пераклады на беларускую мову[4]:

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Слуцкі збройны чын, 2006, с. 320
  2. Уладзімір Арлоў Макар Краўцоў (18.8.1891, в. Баброўня (цяпер Гарадзенскі раён) — 1939, Беласток (?)). svaboda.org (18 жніўня 2006). Архівавана з першакрыніцы 15 сакавіка 2017. Праверана 15 сакавіка 2017.
  3. Міхась Касцевіч. Частка 2. Баброўня - астравок культурнага адраджэння ў Заходняй Беларусі. harodnia.com. Архівавана з першакрыніцы 15 сакавіка 2017. Праверана 15 сакавіка 2017.
  4. Макар Краўцоў. prajdzisvet.org. Архівавана з першакрыніцы 15 сакавіка 2017. Праверана 15 сакавіка 2017.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Лагатып Вікіцытатніка
У Вікікрыніцах ёсць тэксты па тэме
Макар Краўцоў