Стывен Уільям Хокінг

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Стывен Хокінг)
Jump to navigation Jump to search
Стывен Уільям Хокінг
Stephen William Hawking
Stephen Hawking.StarChild.jpg
Дата нараджэння 8 студзеня 1942(1942-01-08)[1][2][…]
Месца нараджэння Оксфард, Вялікабрытанія
Дата смерці 14 сакавіка 2018(2018-03-14)[4][5][…] (76 гадоў)
Месца смерці Кембрыдж, Вялікабрытанія
Месца пахавання
Грамадзянства
Жонка Jane Wilde Hawking[d] і Elaine Mason[d]
Дзеці: Lucy Hawking[d], Robert Hawking[d] і Tim Hawking[d]
Род дзейнасці фізік-тэарэтык, cosmologist, пісьменнік
Навуковая сфера тэарэтычная фізіка, прыкладная матэматыка, астрафізіка
Месца працы Кембрыджскі ўніверсітэт, Канадскі Інстытут тэарэтычнай фізікі (англ.: Perimeter Institute)
Навуковая ступень бакалаўр мастацтваў[d] (1962)
  • доктарская ступень[d] (1 сакавіка 1966)
  • Навуковае званне
    Альма-матар Оксфардскі ўніверсітэт, Кембрыджскі ўніверсітэт
    Навуковы кіраўнік Дэніс Сіяма (англ.: Dennis Sciama)
    Вядомыя вучні Bruce Allen[d], Raphael Bousso[d], Bernard Carr[d], Fay Dowker[d], Gary Gibbons[d], Raymond Laflamme[d], Don Page[d], Malcolm Perry[d] і Wu Zhongchao[d]
    Член у
    Узнагароды і прэміі Прэмія Вольфа (1988)
    Літаратурная прэмія прынца Астурыйскага (1989)
    Медаль Коплі (2006)
    Прэзідэнцкі медаль Свабоды (2009)
    Сайт hawking.org.uk
    Подпіс Подпіс
    Commons-logo.svg Стывен Уільям Хокінг на Вікісховішчы

    Стывен Уільям Хокінг (англ.: Stephen William Hawking; 8 студзеня 1942, г. Оксфард, Вялікабрытанія14 сакавіка 2018, Кембрыдж, Вялікабрытанія) — англійскі фізік-тэарэтык. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1974), Нацыянальнай АН ЗША (1992).

    Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

    Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт (1962), затым Кембрыджскі ўніверсітэт (1966), у якім і працаваў, з 1977 прафесар.

    3 1962 паралізаваны, з 1985 страціў магчымасць маўлення.

    У 22 гады ў Хокінга быў дыягнаставаны бакавы аміятрафічны склероз. Паводле прагнозаў урачоў, вучонаму заставалася жыць 2-3 гады. Аднак лёс Хокінга склаўся інакш. Ён быў двойчы жанаты, стаў бацькам траіх дзяцей. І ўжо цалкам паралізаваны прадаўжаў займацца навукай, выкладаў, выступаў з дакладамі з дапамогай камп'ютарнага галасавога сінтэзатара[14].

    Прах Стывена Хокінга пахаваны ў лонданскім Вэстмінстэрскім абацтве.

    Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

    Навуковыя працы па агульнай тэорыі адноснасці, тэарэтычнай астрафізіцы і касмалогіі. Даказаў тэарэму аб сінгулярнасці прасторы-часу (тэарэма Xокінга—Пенроўза, 1960-я г.). Паказаў, што на пачатковых этапах эвалюцыі Сусвету маглі ўтварацца чорныя міні-дзіры (памерам з элементарную часціцу). У сярэдзіне 1970-х г. распрацаваў тэорыю «выпарэння» чорных дзір за кошт квантавых эфектаў і нараджэння пар часціц і антычасціц (выпрамяненне Xокінга).

    Аўтар шэрагу навукова-папулярных кніг, у т.л. кнігі "Кароткая гісторыя часу", якая разышлася 10-мільённым тыражом.

    Прэміі і ўзнагароды[правіць | правіць зыходнік]

    Публікацыі[правіць | правіць зыходнік]

    Зноскі

    1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118761285 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
    2. MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
    3. Stephen Hawking // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
    4. Stephen Hawking // Stephen Hawking dies aged 76BBC, 2018. Праверана 14 сакавіка 2018.
    5. Stephen Hawking, modern cosmology's brightest star, dies aged 76The Guardian, 2018. Праверана 14 сакавіка 2018.
    6. Prajavani
    7. https://www.francetvinfo.fr/monde/royaume-uni/stephen-hawking-sera-enterre-au-cote-de-newton-et-darwin-a-l-abbaye-de-westminster_2666542.html
    8. https://web.archive.org/web/20170324032948/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/stephen-hawking
    9. 9,0 9,1 http://www.amphilsoc.org/memhist/search?creator=hawking&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced
    10. http://www.casinapioiv.va/content/accademia/en/academicians/ordinary/hawking.html
    11. http://www.nasonline.org/member-directory/members/62159.html
    12. NNDB — 2002.
    13. http://www.damtp.cam.ac.uk/people/s.w.hawking/ Праверана 17 сакавіка 2018.
    14. blr.belta.by

    Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

    У Сеціве[правіць | правіць зыходнік]