Эрнэст Рэзерфорд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Файл:Ernest Rutherford.jpg
Эрнэст Рэзерфорд

Эрнэст Рэзерфорд (англ.: Ernest Rutherford; 30 жніўня 1871 года, Спрынг Грув, каля г. Нельсан, Новая Зеландыя19 кастрычніка 1937, Кембрыдж) — брытанскі фізік новазеландскага паходжання.

Вядомы як «бацька» ядзернай фізікі, стварыў планетарную мадэль атама. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 1908 года.

Скончыў Новазеландскі ўніверсітэт (1894). 3 1895 у Вялікабрытаніі, з 1898 у Канадзе. 3 1907 прафесар Манчэстэрскага ўніверсітэта, з 1919 — Кембрыджскага ўніверсітэта і дырэктар Кавендышскай лабараторыі.

Навуковыя працы па радыеактыўнасці, атамнай і ядзернай фізіцы. Адкрыў альфа- і бэта-прамяні (1899) і ўстанавіў іх прыроду. Стварыў разам з Ф. Содзі тэорыю радыеактыўнасці (1903). Устанавіў закон рассеяння альфа-часціц атамамі розных хімічных элементаў (1911; гл. формула Рэзерфарда), на аснове чаго прапанаваў планетарную мадэль атама (мадэль атама Рэзерфарда). Здзейсніў першую штучную ядзерную рэакцыю па ператварэнні азоту ў кісларод (1919), прадказаў існаванне нейтрона і дэйтрона (1920). Пацвердзіў справядлівасць закону ўзаемасувязі масы і энергіі ў ядзерных рэакцыях (1933). Правёў рэакцыю сінтэзу дэйтронаў з утварэннем трытыю (1934).

Яго імем названы хімічны элемент рэзерфордый.