Алеся (опера)

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Алеся, опера)
Jump to navigation Jump to search
Алеся
Алеся
Афіша/постар/сцэна
Сцэна з оперы, 1944
Жанр опера
Заснаваны на аднайменнай п'есе Е. Троіцкага[1]
Аўтар лібрэта П. Броўкі і Я. Рамановіча
Кампазітар Я. К. Цікоцкі
Рэжысёр Б. А. Пакроўскі(руск.) бел.
Акцёры З. І. Бабій
Л. П. Александроўская
Л. І. Галушкіна
К. М. Галкоўскі[2]
Краіна БССР
Год 1944
Пастаноўкі 24 снежня 1944, 8 лістапада 1947, 24 красавіка 1949, 7 лютага 1952, 14 красавіка 1967

Алеся (Дзяўчына з Палесся) — опера кампазітара Я. К. Цікоцкага, упершыню пастаўленая ў снежні 1944 года ў Дзяржаўным тэатры оперы і балета Беларусі[2] рэжысёрам-пастаноўшчыкам Барысам Пакроўскім.

Гісторыя стварэння[правіць | правіць зыходнік]

Я. К. Цікоцкі пачаў пісаць оперу ў 1942 годзе ў Маскве, дзе ён удзельнічаў у арганізацыі канцэрта майстроў мастацтваў Беларусі. Ужо ў другой палове 1943 яна была начарна завершана. Вядома, і лібрэта, і музычная драматургія мелі патрэбу ў дапрацоўцы. Яна вялася нават пасля таго, як была ажыццёўлена першая пастаноўка. Больш за 10 гадоў аўтары і тэатр працягвалі паляпшаць спектакль. Опера перажыла 5 рэдакцый[3].

Пастаноўкі[правіць | правіць зыходнік]

Дэкарацыя да оперы «Дзяўчына з Палесся». С. Нікалаеў. 1953

Кампазітар неаднаразова вяртаўся да свайго сачынення, дамагаючыся большай абагульненасці і цэласці. Ён перапрацаваў драматургію, увёў новыя персанажы і выключыў некаторыя старыя. Опера была пастаўлена ў розных рэдакцыях 4 разы і яшчэ ў адной пастаноўцы быў выкарыстаны яе музычны матэрыял[4][5]:

Усе пастаноўкі адбываліся на сцэне Беларускага тэатра оперы і балета.

Сюжэт[правіць | правіць зыходнік]

У аснове сюжэту ляжаць адносіны двух закаханых Сяргея і Алесі на фоне партызанскай барацьбы ў час Вялікай Айчыннай вайны[4].

Акцёры[правіць | правіць зыходнік]

Узнагароды і водгукі[правіць | правіць зыходнік]

Музыка спектакля ў 1968 годзе ўдастоена Дзяржаўнай прэміі БССР[5].

Як адзначала[3] музыказнавец Арыядна Ладыгіна, пляменніца Л. П. Александроўскай, «Музычная характарыстыка галоўнай гераіні оперы досыць разнапланавая і дынамічная, дазваляе выканаўцы раскрыць багатую гаму перажыванняў. Гераічны пачатак, які, безумоўна, дамінуе, не перашкаджае ў той жа час і пранікнёнай, мяккай лірыцы. Глыбока хвалююць, прама-ткі хапаюць за душу трагічныя інтанацыі арыі „Гора край наш агарнула“ ці песня Алесі „Чаго зоранькi, зоркi ясныя“».

Цікавыя факты[правіць | правіць зыходнік]

  • Большасць артыстаў хору падчас першай пастаноўкі оперы былі апранутыя ва ўласныя касцюмы, у якіх яны партызанілі[3].
  • Саламон Міхайлавіч Міхоэлс памёр у Мінску, куды ён прыехаў спецыяльна на прэм'еру спектакля «Канстанцін Заслонаў», намінаванага на Дзяржпрэмію і оперы «Алеся»[14][15]

Зноскі

  1. Национальный академический Большой театр оперы и балета Республики Беларусь (руск.) 
  2. 2,0 2,1 Е. Тикоцкий. Опера «Алеся» (фрагменты). Л. Галушкина, М. Галковский, В. Чернобаев, И. Сорокин, дир. Г. Дугашев (руск.) 
  3. 3,0 3,1 3,2 Партер уж полон, ложи блещут… (руск.) 
  4. 4,0 4,1 Опера Евгения Тикоцкого «Алеся» («Девушка из Полесья») (руск.) 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Евгений Карлович Тикоцкий (1893—1970) (руск.) 
  6. Ворвулев Николай Дмитриевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 125. — 737 с.
  7. Ніжнікава ў ролі Марфачкі
  8. КРОЗ ДОРА ЗАХАРАЎНА
  9. Шыкунова Ірына Сямёнаўна
  10. Шимко Т. И.
  11. Златова Л. И.
  12. Балоцін Ісідар Міхайлавіч
  13. Сердобов Николай Николаевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 568. — 737 с.
  14. Всесильный Шах и мудрый Эскин (руск.) 
  15. И ВЕЧНЫЙ ПЛАЧ ИЕРЕМИИ…

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]