Гастон Думерг

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Гастон Думерг
Gaston Doumergue
Gaston Doumergue.jpg
сцяг
13-ы прэзідэнт Францыі
12-ы прэзідэнт Трэцяй рэспублікі
сцяг
13 чэрвеня 1924 — 13 чэрвеня 1931
Папярэднік: Аляксандр Мільеран
Пераемнік: Поль Думер
сцяг
Князь Андоры
сцяг
13 чэрвеня 1924 — 13 чэрвеня 1931
Суправіцель: Жусці Гвітарт-і-Вілардэво
Папярэднік: Аляксандр Мільеран
Пераемнік: Поль Думер
сцяг
79-ы прэм'ер-міністр Францыі
48-ы прэм'ер-міністр Трэцяй рэспублікі
9 снежня 1913 — 9 чэрвеня 1914
Прэзідэнт: Раймон Пуанкарэ
Папярэднік: Луі Барту
Пераемнік: Аляксандр Рыбо
сцяг
112-ы міністр замежных спраў Францыі
3 жніўня — 26 жніўня 1914
Прэм'ер-міністр: Рэнэ Вівіяні
Папярэднік: Рэнэ Вівіяні
Пераемнік: Тэафіль Дэлькасэ
сцяг
109-ы міністр замежных спраў Францыі
9 снежня 1913 — 9 чэрвеня 1914
Папярэднік: Аляксандр Рыбо
Пераемнік: Стэфан Пішон
сцяг
108-ы прэм'ер-міністр Францыі
78-й прэм'ер-міністр Трэцяй рэспублікі
9 лютага — 8 лістапада 1934
Прэзідэнт: Альбер Лебрэн
Папярэднік: Эдуар Даладзье
Пераемнік: П'ер Эцьен Фландэн
сцяг
10-ы міністр калоній Францыі
7 чэрвеня 1902 — 24 студзеня 1905
Прэм'ер-міністр: Эміль Комб
Папярэднік: Альберт Дэкрэ
Пераемнік: Эцьен Клемантэль
сцяг
23-і міністр калоній Францыі
26 жніўня 1914 — 20 сакавіка 1917
Прэм'ер-міністр: Рэнэ Вівіяні
Астрыд Брыян
Папярэднік: Морыс Рэно
Пераемнік: Андрэ Мажыно
 
Партыя: Радыкальная партыя[d]
Адукацыя: Paris Law Faculty[d]
Нараджэнне: 1 жніўня 1863(1863-08-01)
Сцяг Францыі Эг-Віў, дэпартамент Гар, Францыя
Смерць: 18 чэрвеня 1937(1937-06-18) (73 гады)
Сцяг Францыі Эг-Віў, дэпартамент Гар, Францыя
Пахаванне: Эг-Віў[d]
Жонка: Jeanne Doumergue[d]

Гастон Думерг (фр.: Gaston Doumergue; 1 жніўня 1863 — 18 чэрвеня 1937) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, прэзідэнт Францыі (Трэцяя рэспубліка, 1924—1931).

Пачынаў як радыкал, у пазнейшыя гады — кансерватар без пэўнай партыі. Першы міністэрскі партфель (міністра калоній) атрымаў у 1902 годзе. У снежні 1913 — чэрвені 1914 — прэм'ер-міністр і міністр замежных спраў; затым зноў узначальваў МЗС у першыя месяцы 1-й сусветнай вайны. У 1914—1917 гадах зноў міністр калоній; у пачатку лютага (паводле н. ст.) 1917 года ўзначаліў французскую дэлегацыю на Петраградскай канферэнцыі саюзных дзяржаў.

У 1923—1924 гадах старшыня Сената.

Выбраны прэзідэнтам рэспублікі пасля адстаўкі А. Мільерана і займаў пасаду адзін поўны сямігадовы тэрмін.

На другі тэрмін не балатаваўся, але застаўся ў палітыцы і пасля зыходу з Елісейскага палаца яшчэ раз быў прэм'ер-міністрам (люты—лістапад 1934, узначальваў кансерватыўны «ўрад нацыянальнага адзінства»). Гэты кароткі перыяд быў нестабільны, характарызаваўся ростам фашысцкіх настрояў ва Францыі і фарміраваннем левага антыфашысцкага фронту; у кастрычніка 1934 года харвацкімі нацыяналістамі (усташамі) у Марселі быў забіты міністр замежных спраў ва ўрадзе Думерга, Луі Барту.

Пасля адстаўкі свайго кабінета Думерг сышоў на спакой і памёр у сваім родным горадзе Эг-Віў (поўдзень Францыі, дэпартамент Гар).

Думерг быў адзіным прэзідэнтам Францыі — пратэстантам і адзіным кіраўніком французскай дзяржавы з часоў Хлодвіга, якія не належаў да рымска-каталіцкай царквы (не лічачы Генрыха IV, які перайшоў у каталіцызм).

Думерг быў масонам і належаў да масонскай ложы «Рэха» Вялікага Усходу Францыі.

Акрамя таго, Гастон Думерг стаў адным з двух прэзідэнтаў (другім быў Нікаля Сарказі), якія ўступілі ў шлюб на пасадзе. 1 чэрвеня 1931 года 68-гадовы прэзідэнт Францыі, раней халасты, ажаніўся на Жане-Мары Гасаль (1879—1963). Як і ў выпадку з Сарказі, шлюб быў заключаны мэрам VIII акругі, які адмыслова наведаў Елісейскі палац.