Анры Філіп Петэн

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Анры Філіп Петэн
фр.: Henri Philippe Pétain
фр.: Philippe Pétain
Hw petain 01.png

Head of State of Vichy France[d]
11 ліпеня 1940 — 20 жніўня 1944

Нараджэнне 24 красавіка 1856(1856-04-24)[1][2][…]
Смерць 23 ліпеня 1951(1951-07-23)[4][2][…] (95 гадоў)
Месца пахавання
Імя пры нараджэнні фр.: Henri Philippe Bénoni Omer Joseph Pétain
Бацька Omer-Venant Pétain[d]
Маці Clotilde Legrand[d]
Жонка Annie Pétain[d]
Веравызнанне Каталіцкая Царква
Член у
Адукацыя
Дзейнасць палітык, дыпламат, афіцэр, ваенны
Аўтограф Signature Philippe Pétain.svg
Род войскаў French Armed Forces[d]
Званне divisional general[d][1], brigadier general[d][1], colonel[d][1], lieutenant-colonel[d][1], Battalion Chief[d][1], capitaine[d][1], Marshall lieutenant[d][1], second lieutenant[d][1] і маршал Францыі[d]
Камандаваў Вердэнская аперацыя, Рыфская вайна[d], 118th Infantry Regiment (France)[d], 33rd Infantry Regiment (France)[d], Q2818137?, Q2816218?, 2-я армія і Army Group Centre (France)[d]
Бітвы
Узнагароды
Commons-logo.svg Анры Філіп Петэн на Вікісховішчы

Анры́ Філі́п Петэ́н (фр.: Henri Philippe Pétain; 24 красавіка 1856 — 23 ліпеня 1951) — французскі ваенны і палітычны дзеяч. Кіраўнік калабарацыянісцкага ўрада Вішы падчас Другой сусветнай вайны.

Другая сусветная вайна і супрацоўніцтва з Германіяй[правіць | правіць зыходнік]

Маршал Анры Філіп Петэн вітае Адольфа Гітлера ў Монтуар-сюр-ле-Луар 24 кастрычніка 1940.

17 мая 1940 года, праз тыдзень пасля пачатку нямецкага наступу на Захадзе, Петэн быў прызначаны намеснікам старшыні ва ўрадзе Поля Рэйно. У чэрвені 1940 пасля разгрому Францыі ў Другой сусветнай вайне Петэн, якому тады было ўжо 84 гады, узначаліў як прэм’ер-міністр калабарацыянісцкі ўрад (рэжым Вішы). Маршал асабіста сустрэўся з Гітлерам 24 кастрычніка 1940, забяспечыў яму поўную падтрымку і з таго часу кіраваў паўднёвай часткай Францыі (паўночная была акупаваная немцамі). Сам тэрмін «калабарацыянізм» (літар. «супрацоўніцтва») належыць Петэну, які ў радыёзвароце 30 кастрычніка 1940 заклікаў нацыю супрацоўнічаць (фр.: collaborer) з акупантамі. Урад Петэна кантраляваў таксама калоніі, хоць паступова калоніі Францыі адмовіліся яму падпарадкоўвацца (1940 — Французская Экватарыяльная Афрыка і ціхаакіянскія тэрыторыі; 1941 — Сірыя і Ліван; 1942 — Мадагаскар) і прызналі лонданскі ўрад генерала дэ Голя.

Маршал Петэн быў абвешчаны нацыянальным сходам у горадзе Вішы 10 ліпеня 1940 «кіраўніком Французскай дзяржавы» (фр.: Chef d'État Français) і надзелены дыктатарскімі паўнамоцтвамі: яму былі перададзеныя правы ўсіх галін улады скасаванай Трэцяй Рэспублікі. У далейшым ён выдаваў указы з гэтым тытулам, да якога быў далучаны маршальскі. Акрамя таго, ён, як французскія прэзідэнты, традыцыйна быў са-князем Андоры. Урад Петэна быў прызнаны большасцю дзяржаў, у тым ліку ЗША і СССР. Першапачаткова ён узначальваў урад сам, але потым у 1942 прызначыў прэм'ер-міністрам П’ера Лаваля. Пасля таго, як у лістападзе 1942 германскія войскі акупавалі ўсю Францыю, вішысцкі ўрад працягваў існаваць, але ўлада яго стала амаль чыста намінальнай.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Léonore databaseministère de la Culture.
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 Philippe Petain // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Петен Анри Филипп // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. http://www.lavie.fr/archives/1995/07/13/leur-foi-guidait-leur-combat-mgr-rodhain-l-evangile-par-la-charite,1808703.php Праверана 17 кастрычніка 2018.
  6. https://www.francetvinfo.fr/societe/guerre-de-14-18/11-novembre/il-y-en-a-meme-qui-viennent-defequer-dessus-sur-l-ile-d-yeu-l-encombrante-tombe-du-marechal-petain_3431283.html Праверана 8 мая 2019.
  7. Французская акадэмія — 1635. Праверана 3 чэрвеня 2022.