Горад Бабруйск

З Вікіпедыя.

Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Бабруйск
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Краіна Беларусь
Каардынаты 53°09′ пн. ш. 29°14′ у. д. (G)
Плошча 95 км²
Насельніцтва 219,1 тыс. чалавек (2006)
Тэлефонны код +375 225
Афіцыйны сайт http://www.bobruisk.by/ (руск.)
Бабруйск (Беларусь)
Бабруйск
Бабруйск

БАБРУЙСК — горад абласнога падпарадкавання ў Магілёўскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Бабруйскага раёна. Порт на р. Бярэзіна. У 110 км ад Магілёва. Вузел чыгунак на Асіповічы, Жлобін, Акцябрскі і аўтадарог на Мінск, Гомель, Магілёў, Калінкавічы, Слуцк, Рагачоў. Насельніцтва 219,1 тыс. чал. (2006).

Змест

[правіць] Гісторыя

Ёсць меркаванне, што магчыма ў часы Русь на месцы сучаснага Бабруйска знаходзілася вёска, жыхары якой займаліся рыбалоўствам і бабровым промыслам. У першыню згадваецца пад 1387 годам (летапісны Бобровск, Бобруеск, Бобрусек). Цэнтр воласці ў ВКЛ, меў магдэбургскае права. У 14—18 ст. існаваў Бабруйскі замак. З 1565 у Рэчыцкім павеце. Спалены карнымі войскамі ВКЛ у 1649, потым казакамі ў час вайны 1654-1667 гадоў. З 1793 у складзе Расійскай імперыі, з 1795 цэнтр Бабруйскага павета, 22.1.1795 атрымаў герб. Сімволіка герба цесна звязана з тым, што на Чорным і Балтыйскім морах тымчасова пачалося будаўніцтва флоту, павялічылася патрэба ў мачтавым лесе, які сплаўлялі па Бярэзіне і Бярэзінскай воднай сістэме. У 1807—1836 пабудаваная Бабруйская крэпасць, 10.8.1810 году Аляксандр I зацвердзіў план будаўніцтва крэпасці. У 1812 гарнізон крэпасці вытрымаў 4-месячную аблогу напалеонаўскіх войскаў. У 1897 — 28,7 тыс. жыхароў (71% яўрэі), дзейнічала 40 сінагог. З 1924 цэнтр Бабруйскай акругі, з 1927 — Бабруйскага р-на. З 1938 горад абласнога падпарадкавання.

У час Вялікай Айчыннай вайны акупаваны 28.6.1941, акупанты стварылі ў Горадзе 4 лагеры смерці дзе знішчвлі каля 100 тыс. чал. У 1944—1954 цэнтр Бабруйскай вобл. Пасля пачатку 24.6.1944 наступальнай аперацыі «Багратыён» войскамі 1-га Беларускага фронту пад камандаваннем К. К. Ракасоўскага 27.6.1944 быў утварыўся г.зв. «Бабруйскі кацёл», акружэнне ў якім апынуліся дывізіі 9-й палявой арміі Вермахта колькасцю каля 40 тыс. чал. «Бабруйскі кацёл» быў ліквідаваны 28.6.1944, на наступны дзень (29.6.1944) быў цалкам вызвалены. 22.9.1944 году была створана Бабруйская вобласць (скасавана ў 1954). Стварэнне вобласці спрыяла сацыяльна-эканамічнаму развіццю горада. Пачалося актыўнае будаўніцтва новых прадпрыемстваў: Завод гумава-тэхнічных вырабаў (1952), Мясакамбінат (1956), Завод трактарных дэталяў і агрэгатаў (1959), Футравая фабрыка (1960), Малочны завод (1967). У 1960 пачынаецца будаўніцтва Шыннага камбіната, 1.1.1972 выпушчана першая пакрышка.

[правіць] Дэмаграфія

  • 1897 — 28,7 тыс. чал. (71% яўрэі)
  • 2004 — 220,8 тыс. чал.
  • 2006 — 219,1 тыс. чал.

У 1980-я многія жыхары горада эмігрыравалі ў ЗША, Канаду, Аўстралію і Ізраіль. Аднак і сёння яўрэйская абшчына Бабруйска з'яўляецца адной з буйнейшых у краіне. 23.10.1988 пачалося аднаўлення яўрэйскай абшчыны горада, быў урачыста адкрыты Клуб яўрэйскай культуры. Створана яўрэйскае дабрачыннае таварыства «Рахамім» (з іўрыта: «Міласэрнасць») і дзейнічае дабрачынны цэнтр сацыяльнай і гуманітарнай дапамогі «Хесэд». Выходзіць гарадская газета абшчыны - «Гешэр» («Мост»). Для веруючых іўдзеяў адкрыты дзве сінагогі.

[правіць] Эканоміка

Прадпрыемствы хімічнай, машынабудаўнічай, металаапрацоўчай, дрэваапрацоўчай, лёгкай, харчовай, вытворчасці будматэрыялаў прамысловасці. У 2004 створана сумеснае амерыканска-беларускае прадпрыемства ЗАТ «Піваварная кампанія «Сябар», самы малады і адзін з самых паспяховых вытворцаў піва ў Беларусі. Цэнтр турызму нацыянальнага значэння. Гасцініцы «Бабруйск», «Юбілейная», «Фенікс», «Турыст» (уведзена ў 2006, 198 месцаў). Бальнеагразевы курорт «Бабруйск» (санаторый імя У.І. Леніна, санаторый-прафілакторый «Фандок» і санаторна-аздараўленчы комплекс «Шыннік»), дзіцячы санаторый «Вясёлка». Бабруйск — вядомы цэнтр ганчарнага промыслу, г.зв. бабруйскай керамікі.

[правіць] Культура

Бабруйскі краязнаўчы музей, выставачная зала. У 2006 прайшоў рэспубліканскі фестываль-кірмаш «Дажынкі».

[правіць] Адукацыя

1.10.1997 створаны Бабруйскі філіял Беларускага дзяржаўнага эканамічнага універсітэта.

[правіць] Спорт

У 2006 пачалося будаўніцтва Лядовага палаца.

[правіць] Выдатныя мясціны

  • Бабруйская крэпасць
  • Георгіеўская (Белая) царква (1907; адноўленая 1990—1995)
  • драўляны асабняк з мезанінам (1912)

[правіць] Вядомыя асобы

  • В. З. Харужая (1903-1942), дзеячка КПЗБ, Герой Савецкага Саюза
  • М. Азбукін (1894-1943), географ, краязнаўца, адзін з арганізатараў краязнаўства ў Беларусі

[правіць] Гарады-пабрацімы

[правіць] У Сеціве

Шаблон:Бабруйскі раён