Горад Мазыр
| Горад
Мазыр
|
||||||||||||||||||||||
Мазыр — горад раённага падпарадкавання (да жніўня 2007 — абласнога падпарадкавання) у Гомельскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Мазырскага раёна, порт на р. Прыпяць. У 133 км да паўднёвага ўсходу ад Гомеля, 7 км ад чыгуначнай станцыі на лініі Калінкавічы—Оўруч (Украіна). Аўтамабільнымі дарогамі злучаны з Гомелем, Бабруйскам, Оўручам (Украіна). Найбуйнейшы порт у Беларусі. Аэрапорт. Насельніцтва 111,6 тыс. чалавек (2006).
|
Гісторыя [правіць]
Упершыню згадваецца пад 1155, уваходзіў у Кіеўскае княства, з 14 ст. у ВКЛ. З сяр. 1560-х цэнтр павета Кіеўскага, з 1569 Менскага ваяводства. У 1577 атрымаў магдэбургскае права, затым герб. З 1793 у складзе Расійскай імперыі, цэнтр Мазырскага павета Мінскай губерні. Росту і развіццю эканомікі Мазыра спрыяла пракладка Палескіх чыгунак у 1880-я. У 1885 заснаваная запалкавая фабрыка «Молния». З 1924 цэнтр раёна, у 1926—1927 горад у Слабадскім раёне, у 1924—1930 і 1935—1938 цэнтр Мазырскай акругі, у 1938—1954 цэнтр Палескай вобласці. З 27.9.1938 горад абласнога падпарадкавання. У Вялікую Айчынную вайну акупанты стварылі ў Мазыры лагер смерці, знішчылі 4,7 тыс. жыхароў. Дзейнічала патрыятычнае падполле. З 1954 у Гомельскай вобл.
Эканоміка [правіць]
Цэнтр нафтаперапрацоўчай прамысловасці. Працуюць прадпрыемствы машынабудавання і металаапрацоўкі, дрэваапрацоўчай, лёгкай, харчовай прамысловасці (вытворчасць куханнай солі). Гасцініцы гарадскога савета «Дынама», «Элада», гасцінічны комплекс «Прыпяць».
Культура [правіць]
Мазырскі драматычны тэатр імя Івана Мележа, кінатэатр «Мір», Мазырская філармонія, Мазырскі аб'яднаны краязнаўчы музей, больш за 50 бібліятэк, парк культуры «Перамога».
Выдатныя мясціны [правіць]
- Мазырская Свята-Міхайлаўская царква і манастырскі жылы корпус
- Мазырскі касцёл святога Міхаіла і манастыр цыстэрыянак
Вядомыя асобы [правіць]
- Святлана Басуматрава
- Сяргей Дубавец, беларускі журналіст, літаратар, крытык і выдавец.
- Міхаіл Аляксеевіч Марціновіч, беларускі футбаліст
- Ксенія Сітнік, беларуская спявачка
- Міхаіл Фінберг, беларускі дырыжор
- Аляксандр Шыманоўскі, этнограф.
- Л. Ярмоліна (1900—1984), актрыса, тэатральная дзеячка
- А. А. Брэгман (1895—1919), рэвалюцыянер