Дуайт Дэйвід Эйзенхаўэр

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Дуайт Дэйвід Эйзенхаўэр
Dwight David Eisenhower
Eisenhower official.jpg
сцяг
34-і 34-ы прэзідэнт ЗША
сцяг
з 20 студзеня 1953
Віцэ-прэзідэнт: Рычард Мілхаўз Ніксан
Папярэднік: Гары Трумэн
Пераемнік: Джон Ф. Кенэдзі
 
Партыя: Рэспубліканская партыя ЗША
Веравызнанне: Пратэстантызм прэсвітэрыянскага кірункі
Нараджэнне: 14 кастрычніка 1890({{padleft:1890|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Дэнісан, штат Тэхас, ЗША
Смерць: 28 сакавіка 1969({{padleft:1969|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}) (78 гадоў)
Вашынгтон, федэральная акруга Калумбія, ЗША
Пахаваны: Абілін, Канзас
Бацька: Дэвід Джэйкаб Эйзенхаўэр
Маці: Іда Элізабет Стовер
Жонка: Меймі Дэўд Эйзенхаўэр (з 1916)
Дзеці: сын: Джон
 
Аўтограф: Аўтограф
 
Узнагароды:

ЗША

Ордэн «Легіён Пашаны» ступені Галоўнакамандуючага
Медаль «За выдатную службу»
Медаль «За выдатную службу», ВМС ЗША
ордэн «Легіён пашаны»
Медаль Перамогі ў Першай сусветнай вайне
Памятны медаль абароны Амерыкі
Медаль еўрапейска-афрыканска-сярэднеўсходняй кампаніі
Медаль Перамогі ў Другой сусветнай вайне
Армейскі медаль акупацыі
Памятны медаль нацыянальнай абароны
Памятны медаль нацыянальнай абароны

СССР

Ордэн «Перамога»
Ордэн Суворава I ступені

Іншых дзяржаў:

Вялікая Зорка Пашаны за Заслугі перад Аўстрыйскай Рэспублікай
Вялікі крыж ордэна Ацтэкскага арла Кавалер ордэна Слана
Рыцар Вялікага крыжа шаноўнага ордэна Лазні
Ордэн Заслуг
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Збавіцеля
Кавалер Вялікага Крыжа ордэна Ганаровага легіёна Кавалер французскага ордэна Вызвалення Ваенны крыж 1939—1945, Францыя
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Святога Олафа
Камандор з зоркай ордэна Святога Олафа
Ордэн Заслуг pro Merito Melitensi (для ваенных)
Кавалер Вялікага Крыжа ордэна «За вайсковую доблесць»
Ордэн Крыж Грунвальда I ступені
Кавалер ордэна Хрызантэмы
Кавалер ордэна Каралеўскага дому Чакры, Тайланд
Ордэн Белага льва 1 ступені TCH CS Vojensky Rad Bileho Lva 1st (1945) BAR.svg
Вялікі крыж ордэна Вызваліцеля Сан-Марціна
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Лепольда II Кавалер Вялікага крыжа ордэна Паўднёвага Крыжа
Вялікі крыж чылійскага ордэна Заслуг
Шаблон:Вялікі крыж ордэна Мануеля Амадора Гуерэра
Ордэн Адраджэння Польшчы 1-й ступені
Чэхаславацкі Ваенны крыж 1939
Ваенны Крыж, Люксембург
Бельгійскі Ваенны крыж 1940
Кавалер ордэна Саламона
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Нідэрландскага льва
Шаблон:Вялікі крыж ордэна Васка Нуньеса дэ Бальбаа
Шаблон:Камандор Легіёна Пашаны, Філіпіны Шаблон:Вялікі крыж ордэна Сукатуна Шаблон:Вялікая стужка ордэна Алауіцкага Трона

Дуайт Дэйвід ЭЙЗЕНХАЎЭР(англ.: Dwight David Eisenhower; у ЗША распаўсюджана мянушка «Айк», англ.: Ike; 14 кастрычніка 1890, Дэнісан, Тэхас — 28 сакавіка 1969, Вашынгтон) — амерыканскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, генерал арміі (1944), 34-ы прэзідэнт ЗША (20 студзеня 195320 студзеня 1961).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Дуайт Эйзенхаўэр нарадзіўся ў Тэхасе, у сям'і Дэвіда Эйзенхаўэра і Айды Стровер Эйзенхаўэр. У 1891 годзе яго бацькі разам з ім пераехалі ў горад Абілін, штат Канзас, у пошуках працы. Эйзенхаўэр скончыў сярэднюю школу ў 1909 годзе і пасля гэтага вучыўся ў ваеннай акадэміі Вест-Пойнт з 1911 па 1915 год.

Скончыў ваенную акадэмію ва Уэст-Пойнце (1915), школу Генштаба (1926), ваенны каледж арміі (1928). 3 1920 служыў у пяхоце, у 1922—24 на штабных пасадах у амерыканскіх войсках у Панаме, у 1933—35 у Генштабе ЗША, у 1935—39 ваенны саветнік на Філіпінах. У II сусветную вайну камандуючы амерыканскімі войскамі на еўрапейскім тэатры ваенных дзеянняў (з чэрвеня 1942) і саюзнымі войскамі ў Паўночнай Афрыцы (з лістапада 1942), Вярхоўны галоўнакамандуючы саюзнай экспедыцыйнай арміяй (са снежня 1943), кіраваў яе высадкай у час Нармандскай дэсантнай аперацыі (1944).

3 канца вайны да лістапада 1945 галоўнакамандуючы амерыканскімі акупацыйнымі войскамі ў Германіі і член Саюзнага Кантрольнага савета. У 1945—48 начальнік Генштаба ЗША. 3 1948 рэктар Калумбійскага ўніверсітэта ў Нью-Ёрку, адначасова ў 1949 кансультант міністра абароны ЗША. У 1950—52 галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі НАТО.

У 1953—61 Прэзідэнт ЗША. У час яго прэзідэнцтва ўтворана новае федэральнае агенцтва — Міністэрства аховы здароўя, адукацыі і сацыяльных паслуг (1953), прыняты законы аб грамадзянскіх правах неграў ЗША.

У знешняй палітыцы неафіцыйна працягвалася палітыка «стрымлівання камунізму», у т.л. з дапамогай ЗША ліквідавана рэвалюцыя ў Гватэмале (1954), утвораны ваенны блок СЕАТО (1954), але падпісана пагадненне аб перамір'і ў Карэі (1953). Былі часова палепшаны (да інцыдэнту са збітым у маі 1960 над савецкай тэрыторыі амерыканскім ваенным самалётам) адносіны з СССР (у верасні 1959 ЗША наведаў з афіцыйным візітам савецкі кіраўнік М. Хрушчоў).

Дактрына Эйзенхаўэра, абвешчаная ў яго пасланні Кангрэсу 5.1.1957, стала канцэпцыяй знешняй палітыкі ЗША на Блізкім Усходзе. Яна зыходзіла з пастулата аб «глабальнаў адказнасці» ЗША, прадугледжвала ўзмацненне іх уплыву ў рэгіёне пасля аслаблення тут пазіцый Вялікабрытаніі і Францыі ў выніку Суэцкага крызісу (1956) шляхам аказання блізкаўсходнім дзяржавам амерыканскай эканамічнай і ваеннай дапамогі. Прыклады рэалізацыі дактрыны: адпраўка 6-га ваеннага флоту ЗША ва ўсходнюю частку Міжземнага мора для абароны Іарданіі ў красавіку 1957 і амерыканскіх войск у Ліван у ліпені 1958.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Калаткоў У. Эйзенхаўэр // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. І. Мн., 2004.

Шаблон:Кабінет Дуайта Эйзенхаўэра