Уінстан Чэрчыль

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
іншыя значэнні У гэтага паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Уінстан Чэрчыль, значэнні.
Запыт «Чэрчыль» перанакіроўваецца сюды; гл. таксама іншыя значэнні.
Уінстан Чэрчыль
Winston Churchill
Уінстан Чэрчыль
сцяг
 61-ы прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі
10 мая 1940 — 26 ліпеня 1945
Манарх: Георг VI
Папярэднік: Невіл Чэмберлен
Пераемнік: Клемент Этлі
сцяг
 63-ці прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі
26 кастрычніка 1951 — 7 красавіка 1955
Манарх: Георг VI
Елізавета II
Папярэднік: Клемент Этлі
Пераемнік: Энтані Ідэн
сцяг
 Міністр абароны Вялікабрытаніі
23 мая 1940 — 26 ліпеня 1945
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: Клемент Этлі
 
Партыя: Кансерватыўная партыя Вялікабрытаніі
Веравызнанне: Пратэстанцызм, англіканская царква
Нараджэнне: 30 лістапада 1874(1874-11-30)
Бленхеймскі палац, Вудстак, Оксфардшыр
Смерць: 24 студзеня 1965(1965-01-24) (90 гадоў)
Лондан
Пахаваны: Могілкі царквы Святога Марціна, Блейдан, графства Оксфардшыр
Жонка: Клеменціна Хазье
Дзеці: сын: Рэндальф
дочкі: Дыяна, Сара, Марыгольд і Мэры
 
Аўтограф: Аўтограф
 
Узнагароды:

Nobel prize medal.svg Нобелеўская прэмія па літаратуры (1953)

Ордэн Падвязкі
Ордэн Заслуг
Ордэн Кавалераў Пашаны
Шаблон:Зорка 1914-1915 Шаблон:Брытанскі ваенны медаль Шаблон:Медаль Перамогі, Вялікабрытанія
Зорка 1939-1945
Афрыканская зорка
Італьянская зорка
Шаблон:Французская і Германская зорка Шаблон:Ваенны медаль 1939-1945 Шаблон:Каранацыйны медаль Георга V
Медаль Сярэбранага юбілею караля Георга V
Каранацыйны медаль Георга VI
Каранацыйны медаль Елізаветы II
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Лепольда I
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Святога Олафа
 Кавалер ордэна Слана
Кавалер французскага ордэна Вызвалення Ваенны медаль, Францыя Ваенны крыж 1939—1945, Францыя
Вялікі крыж ордэна Дубовай кароны
Медаль «За выдатную службу»
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Нідэрландскага льва
Бельгійскі Ваенны крыж 1940
Ваенны Крыж, Люксембург
 Шаблон:Вялікі крыж ордэна Ваенных заслуг, Чырвоны дывізіён
Крыж Свабоды 1 класа

Уінстан Чэрчыль (англ.: Sir Winston Leonard Spenser-Churchill) — 62-і (з 10 мая 1940 да 27 ліпеня 1945) і 64-ы (з 26 кастрычніка 1951 да 7 красавіка 1955) прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі. Належаў да Кансерватыўнай партыі (да 1908 і з 1925) і Ліберальнай партыі (з 1908 да 1925).

Змест

Біяграфія[правіць]

Уінстан нарадзіўся ў вядомай сям'і Мальбара, яго бацька Рэндальф Чэрчыль быў вядомым палітыкам-кансерватарам. Уінстан атрымаў добрую агульную і ваенную адукацыю, хаця ў яго заўсёды былі незадавальняючыя паводзіны. Удзельнічаў у ваенных кампаніях у Афганістане, Судане і Паўднёвай Афрыцы ў якасці афіцэра, аднак адначасова ён быў ваенным журналістам.

Пачатак палітычнай кар'еры[правіць]

Хутка пасля вяртання ў Вялікабрытанію Чэрчыль быў абраны ў ніжэйшую палату парламенту ад кансерватыўнай партыі. Аднак у 1904 ён перайшоў у іншую буйную на той час партыю, ліберальную. У ліберальным урадзе ён ужо ў 1908 атрымаў пасаду міністра гандлю і прамысловасці, а ў 1910 ён стаў міністрам унутраных спраў. На чале міністэрства Чэрчыль рашуча расправіўся з усімі шматлікімі маніфестацыямі і ў 1911 стаў міністрам марскіх спраў (афіцыйна — Першы Лорд Адміралцейства). Ён пачаў рэфарміраванне брытанскага флоту, аднак пасля няўдалай Дарданэльскай аперацыі падчас Першай сусветнай вайны Чэрчыль быў зняты са сваёй пасады.

Пасля 1917 Чэрчыль, які заўсёды варожа ставіўся да бальшавізму, быў адным з галоўных ініцыятараў інтэрвенцыі Антанты ў Расію. У 1925 ён перайшоў у кансерватыўную партыю, аднак у 20-я і 30-я гады ён не быў буйной палітычнай фігурай. Толькі ў канцы 30-х, пасля таго, як ён крытыкаваў палітыку «супакаення» Чэмберлена ў адносінах да Гітлера (магчыма, ён рабіў гэта з палітычных прычынаў) і пасля пачатку Другой сусветнай вайны Чэрчыль зноў уваходзіць у склад вядучых палітыкаў Вялікабрытаніі як новы марскі міністр.

Першы прэм'ерскі тэрмін[правіць]

10 мая 1940, калі было відавочна, што Чэмберлен цалкам скампраметаваў сабе як кіраўнік, Чэрчыль быў абраны прэм'ер-міністрам кааліцыйнага ўрада. Ён рашуча выказваўся за вайну да перамогі над Германіяй. Вядома яго фраза з прамовы да англійскай нацыі, што яму «няма чаго прапанаваць, акрамя крыві, поту і слёз». Чэрчыль актыўна наведваў месцы, разбураныя нямецкай авіяцыяй і ракетамі, шмат разоў выступаў па радыё. Яго дзейнасць дапамагла кансалідацыі брытанскай нацыі і падтрымцы іх настрою ў гады вайны.

22 чэрвеня 1941 вядомы сваімі антыкамуністычнымі поглядамі Чэрчыль заявіў аб падтрымцы СССР, дадаўшы, аднак, што "калі б Гітлер уварваўся ў пекла, я б прадставіў станоўчую справаздачу аб д'ябле". Чэрчыль удзельнічаў у працы антыгітлераўскай кааліцыі.

У 1945 перад парламенцкімі выбарамі ён спадзяваўся на свой ваенны аўтарытэт і амаль не вёў выбарчую кампанію. Аднак брытанцы аддалі свае галасы лейбарыстам на чале з Клементам Этлі, якія прапаноўвалі крокі па стабілізацыі эканамічнага становішча пасля вайны, а таксама абяцалі ўсеагульную занятасць і рэформу нацыянальнай сістэмы аховы здароўя.

5 сакавіка 1946 Чэрчыль вымавіў вядомую Фултанскую прамову, ад якой часам пачынаюць адлічваць час халоднай вайны. У гэты ж час Чэрчыль пачынае актыўна займацца літаратурнай дзейнасцю. У прыватнасці, ён піша вялікую працу "Другая сусветная вайна".

Другі прэм'ерскі тэрмін[правіць]

У 1951 кансерватары перамаглі на парламенцкіх выбарах, і 26 кастрычніка 1951 прэм'ер-міністрам стаў ужо 77-гадовы і атрымаўшы інсульт Чэрчыль. Нягледзячы на свой дрэнны стан, Чэрчыль заставаўся прэм'ерам да 7 красавіка 1955, калі перадаў сваю пасаду Энтані Ідэну.

У 1953 яму была прысуджана Нобелеўская прэмія па літаратуры, хаця на прэмію таксама прэтэндаваў Эрнест Хемінгуэй. У апошні раз Чэрчыль прысутнічаў на паседжанні парламента 27 ліпеня 1964.

Уінстан Чэрчыль памёр 24 студзеня 1965.

Гл. таксама[правіць]

Нобелеўская прэмія па літаратуры

Сюлі-Прудом (1901) • Тэадор Момзен (1902) • Б'ёрнсцернэ Б'ёрнсан (1903) • Фрэдэрык Містраль / Хасэ Эчэгерай-і-Эйсагірэ (1904) • Генрык Сянкевіч (1905) • Джазуэ Кардучы (1906) • Джозеф Рэдзьярд Кіплінг (1907) • Рудольф Крыстаф Эйкен (1908) • Сельма Лагерлёф (1909) • Паўль Хейзэ (1910) • Морыс Метэрлінк (1911) • Герхарт Гаўптман (1912) • Рабіндранат Тагор (1913) • Рамэн Ралан (1915) • Карл Густаў Вернер фон Хейдэнстам (1916) • Карл Адольф Г'елеруп / Генрык Пантопідан (1917) • Карл Шпітэлер (1919) • Кнут Гамсун (1920) • Анатоль Франс (1921) • Хасінта Бенавентэ-і-Марцінес (1922) • Уільям Батлер Ейтс (1923) • Уладзіслаў Рэймант (1924) • Джордж Бернард Шоу (1925) • Грацыя Дэледа (1926) • Анры Бергсон (1927) • Сігрыд Унсет (1928) • Томас Ман (1929) • Сінклер Льюіс (1930) • Эрык Аксель Карлфельт (1931) • Джон Галсуорсі (1932) • Іван Бунін (1933) • Луіджы Пірандэла (1934) • Юджын Гладстан О'Ніл (1936) • Ражэ Мартэн дзю Гар (1937) • Перл Бак (1938) • Франс Эміль Сіланпяя (1939) • Іаганес Вільгельм Енсен (1944) • Габрыела Містраль (1945) • Герман Гесэ (1946) • Андрэ Жыд (1947) • Томас Стэрнз Эліят (1948) • Уільям Фолкнер (1949) • Бертран Артур Уільям Расэл (1950) • Пер Лагерквіст (1951) • Франсуа Марыяк (1952) • Уінстан Чэрчыль (1953) • Эрнэст Хемінгуэй (1954) • Хальдаўр Кільян Лакснес (1955) • Хуан Рамон Хіменес (1956) • Альбер Камю (1957) • Барыс Пастарнак (1958) • Сальваторэ Квазімада (1959) • Сен-Жон Перс (1960) • Іва Андрыч (1961) • Джон Стэйнбек (1962) • Гіоргас Сеферыс (1963) • Жан-Поль Сартр (1964) • Міхаіл Шолахаў (1965) • Шмуэль Іосеф Агнон / Нэлі Закс (1966) • Мігель Анхель Астурыяс (1967) • Кавабата Ясунары (1968) • Семюэл Бекет (1969) • Аляксандр Салжаніцын (1970) • Пабла Неруда (1971) • Генрых Тэадор Бёль (1972) • Патрык Уайт (1973) • Эйвінд Юнсан / Хары Эдмунд Марцінсан (1974) • Эўджэніа Мантале (1975) Сол Белоў (1976) • Вісентэ Алейксандрэ (1977) • Ісаак Башэвіс Зінгер (1978) • Адысеяс Элітыс (1979) • Чэслаў Мілаш (1980) • Эліяс Канеці (1981) • Габрыэль Гарсія Маркес (1982) • Уільям Голдынг (1983) • Яраслаў Сейферт (1984) • Клод Сімон (1985) • Воле Шайінка (1986) • Іосіф Бродскі (1987) • Нагіб Махфуз (1988) • Каміла Хасэ Села (1989) • Актавіо Пас (1990) • Надзін Гордымер (1991) • Дэрэк Уолкат (1992) • Тоні Морысан (1993) • Кэндзабура Оэ (1994) • Шэймас Хіні (1995) • Віслава Шымборска (1996) • Дарыа Фо (1997) • Жазэ Сарамага (1998) • Гюнтэр Грас (1999) • Гаа Сінцянь (2000) • Відзьядхар Сураджпрасад Найпал (2001) • Імрэ Кертэс (2002) • Джон Максвел Кутзее (2003) • Эльфрыдэ Елінэк (2004) • Гаральд Пінтэр (2005) • Архан Памук (2006) • Дорыс Лесінг (2007) • Жан-Мары ле Клезіё (2008) • Герта Мюлер (2009) • Марыа Варгас Льёса (2010) • Тумас Транстромер (2011) • Мо Янь (2012)

 

Узята з "http://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Уінстан_Чэрчыль&oldid=1513327"