Мікалай Мікалаевіч Сямёнаў

Мікалай Мікалаевіч Сямёнаў
Мікалай Мікалаевіч Сямёнаў
	руск.: Николай Николаевич Семёнов
	; Сямёнаў (справа) і Капіца (злева), ; партрэт працы Кустодзіева, 1921
Дата нараджэння	3 (15) красавіка 1896
Месца нараджэння	Саратаў, Саратаўская губерня, Расійская імперыя;
Дата смерці	25 верасня 1986[…] (90 гадоў)
Месца смерці	Масква, РСФСР, СССР;
Месца пахавання	Новадзявочыя могілкі;
Грамадзянства	Расійская імперыя; СССР;
Жонка	Maria Liverovskaya[d]
Род дзейнасці	фізік, хімік, прафесар, палітык
Навуковая сфера	хімічная фізіка
Месца працы	ТДУ; Томскі політэхнічны ўніверсітэт; Фізіка-тэхнічны інстытут імя А. Ф. Іофе РАН[d]; Інстытут хімічнай фізікі імя М. М. Сямёнава РАН; МДУ; Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут; Ленінградскі політэхнічны інстытут імя М. І. Калініна; Усесаюзнае таварыства «Веды»[d]; Расійская акадэмія навук;
Альма-матар	Імператарскі Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт[d] (1917); Q4406448? (1913);
Вядомыя вучні	Якаў Барысавіч Зяльдовіч, Юлій Барысавіч Харытон, Віктар Мікалаевіч Кандрацьеў, David Frank-Kamenetsky[d], Nikolay Emanuel[d], Alexander Filippovich Walter[d], Aram Nalbandyan[d], Николай Ениколопов[d] і Vladislav Voyevodsky[d]
Партыя	УКП(б);
Член у	Лонданскае каралеўскае таварыства; Акадэмія навук ГДР[d]; Леапальдзіна; Французская акадэмія навук; Нацыянальная акадэмія навук ЗША; Акадэмія навук СССР (29 сакавіка 1932); Акадэмія навук СССР; Венгерская акадэмія навук; Нью-Ёркская акадэмія навук[d]; Акадэмія Румыніі; Балгарская акадэмія навук; Польская акадэмія навук;
Прэміі
Узнагароды	; ; замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства[d] (24 красавіка 1958)
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Мікалай Мікалаевіч Сямё́наў (руск.: Николай Николаевич Семёнов; (3 (15) красавіка 1896, Саратаў — 25 верасня 1986, Масква) — савецкі фізік-хімік, адзін з заснавальнікаў хімічнай фізікі.

Акадэмік АН СССР (1932; член-карэспандэнт з 1929), адзіны савецкі лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (атрымаў у 1956 годзе сумесна з Сірылам Хіншэлвудам).

У 1917 годзе скончыў Петраградскі ўніверсітэт. У 1920—1931 гг. працаваў у Ленінградскім фізіка-тэхнічным інстытуце. З 1931 года дырэктар Інстытута хімічнай фізікі АН СССР. Адначасова з 1928 года прафесар Леніградскага політэхнічнага інстытута, з 1944 года Маскоўскага ўніверсітэта. У 1957—1971 гг. М. М. Сямёнаў акадэмік-сакратар Акадэміі хімічных навук, у 1963—1971 гг. віцэ-прэзідэнт АН СССР. З 1981 года галоўны рэдактар часопіса «Химическая физика».

Зноскі

↑ ^а ^б https://www.chemie.de/lexikon/Nikolai_Nikolajewitsch_Semjonow.html Праверана 2 кастрычніка 2025.
↑ Nikolay Nikolayevich Semyonov // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ Nikolai Nikolajewitsch Semjonow // Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796. Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818"></a>
↑ Семёнов Николай Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ Дубовицкий Ф. И. Институт химической физики. Очерки истории — Черноголовка: 1992. — С. 7. — 812 с.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4169417"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q198047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137711916"></a>
↑ Дубовицкий Ф. И. Институт химической физики. Очерки истории — Черноголовка: 1992. — С. 8. — 812 с.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4169417"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q198047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137711916"></a>
↑ Дубовицкий Ф. И. Институт химической физики. Очерки истории — Черноголовка: 1992. — С. 11, 793. — 812 с.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4169417"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q198047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137711916"></a>
↑ ^а ^б ^в Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 754. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137170397"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4070706"></a>

Літаратура

Сямёнаў Мікалай Мікалаевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 346. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
Семёнов Николай Николаевич / Эмануэль Н. М. // Т. 23. Сафлор — Соан. — М. : Советская энциклопедия, 1976. — С. 229—230. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)

Спасылкі

Мікалай Мікалаевіч Сямёнаў на сайце «Героі краіны»
Семёнов Николай Николаевич // Энцыклапедыя Кругасвет (руск.)
Профіль Мікалая Мікалаевіча Сямёнава на афіцыйным сайце РАН
Российский гуманитарный энциклопедический словарь: В 3 т. — М.: Гуманит. изд. центр ВЛАДОС: Филол. фак. С.-Петерб. гос. ун-та, 2002. — Т. 3: П—Я. — 704 с.: ил.(недаступная спасылка) (руск.)
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мікалай Мікалаевіч Сямёнаў

[_ada3c140fff3a6ad-1] а ^б https://www.chemie.de/lexikon/Nikolai_Nikolajewitsch_Semjonow.html Праверана 2 кастрычніка 2025.

[_594f8c8b7f9785f3-2] Nikolay Nikolayevich Semyonov // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>

[_13012f5ec5cfa188-3] Nikolai Nikolajewitsch Semjonow // Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796. Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818"></a>

[_db1c517c5dee3d0e-4] Семёнов Николай Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[_8370b075948d14f8-5] Дубовицкий Ф. И. Институт химической физики. Очерки истории — Черноголовка: 1992. — С. 7. — 812 с.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4169417"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q198047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137711916"></a>

[_4a3729cd1b0a77af-6] Дубовицкий Ф. И. Институт химической физики. Очерки истории — Черноголовка: 1992. — С. 8. — 812 с.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4169417"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q198047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137711916"></a>

[_d43f1f97a96577aa-7] Дубовицкий Ф. И. Институт химической физики. Очерки истории — Черноголовка: 1992. — С. 11, 793. — 812 с.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4169417"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q198047"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137711916"></a>

[_bac13ce2c51a56d9-8] а ^б ^в Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 754. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q137170397"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4070706"></a>

[1]

[4]

[2]

[3]

[5]

[6]

[7]

[8]