Пандэмія COVID-19

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Карта распаўсюджвання віруса да 2 сакавіка[1]

Успышка хваробы COVID-19, выкліканай новым каранавірусам (2019-nCoV), пачалася ў сярэдзіне снежня 2019 года ў горадзе Ухань у цэнтральным Кітаі са з’яўлення і фіксацыі сярод мясцовых жыхароў, звязаных з рынкам жывёл і морапрадуктаў у г. Ухань, пнеўманіі невядомага паходжання. Пасля кітайскія навукоўцы вылучылі новы каранавірус — 2019-nCoV, які не меней за 70 % падобны генетычнай паслядоўнасцю на вірус SARS-CoVа, які выклікае цяжкі востры рэспіраторны сіндром (вядомы таксама як атыповая пнеўманія). Пасля яны склалі карту і выявілі генетычную паслядоўнасць геному новага віруса[2][3][4][5].

7 лютага 2020 года каранавірусу 2019-nCoV прысвоена скарочаная назва — NCP (Novel Coronavirus Pneumonia)[6].

Праявы каранавіруса падобныя да іншых вострых вірусных захворванняў. Ён суправаджаецца павышанай тэмпэратурай, ліхаманкай і цяжкасцямі дыхання, у хворага могуць з’яўляцца кашаль, млявасць, пагаршэнне агульнага стану; можа выклікаць бранхіт і пнеўманію[7]. Тое, што ў здаровых дарослых інфекцыя праяўляецца слаба, навукоўцы лічаць адной з галоўных прычын яе хуткага пашырэння. У дзяцей COVID-19 у большасці выпадкаў наогул працякае практычна бессімптомна. Гэтыя катэгорыі людзей, самі не хварэючы відавочнай формай, могуць стаць пераносчыкамі[8][9].

11 сакавіка 2020 года СААЗ абвясціла, што ўспышка набыла характар ​​пандэміі[10].

Па дадзеных на 24 сакавіка пацверджана 395 753 выпадкаў заражэння ў 196 краінах і тэрыторыях, 17 235 смяротных зыходаў. Рэгіёны, найбольш падвергліся пандэміі па колькасці тых, хто захварэў, — мацерыковы Кітай, Еўропа (Італія, Іспанія, Германія, Францыя, Швейцарыя), ЗША, Іран, Рэспубліка Карэя. У верасні колькасць ахвяр каранавіруса ў свеце перавысіла мільён[11].

Прычыны ўзнікнення[правіць | правіць зыходнік]

Многія першыя хворыя былі звязаны з рынкам кітайскага горада Уханя, на якім прадаюцца морапрадукты, а таксама птушкі, змеі, кажаны і сельскагаспадарчыя жывёлы. Меркавалася, што каранавірус мутаваў у арганізме жывёлы, пасля чаго атрымаў магчымасць заразіць чалавека. Спачатку лічылася, што гэта былі морапрадукты (але гэтая версія была вельмі ненадзейнай, бо хвароба пачынаецца з пнеўманіі, значыць, можна думаць пра паветраныя шляхі перадачы). Пазней эксперты прыйшлі да высновы, што 2019-nCoV, напэўна, з’яўляецца гібрыдам каранавіруса, знойдзенага ў лятучых мышэй. На наступным этапе даследчыкі выявілі, што вірус, верагодна, перадаўся людзям ад змей[12].

Улады Кітая правялі расследаванне з мэтай высветліць паходжанне каранавіруса. Удалося ўсталяваць, што нулявы пацыент быў заражаны зусім не на рынку Уханя, як перш лічылася. У сапраўднасці рынак аказаўся толькі месцам, адкуль пачалося масавае распаўсюджванне COVID-19. Пацвердзіўся той факт, што першапачаткова носьбітамі віруса былі кажаны. Менавіта ад іх каранавірус, які муціраваў, перадаўся чалавеку[13].

Эпідэміялогія[правіць | правіць зыходнік]

Распасюджанне хваробы ў Кітаі.

Станам на 26 студзеня 2020 года, паводле афіцыйнай інфармацыі Кітая, зарэгістравана больш за 2033 выпадкаў заражэння вірусам. Сімптомы хваробы ва ўсіх хворых з’явіліся паміж 8 снежня 2019 года і 2 студзеня 2020 года. 7 заражаных былі класіфікаваны як цяжка хворыя. 11 студзеня 2020 г. адзін з пацыентаў, 61-гадовы мужчына, памёр, а 15 студзеня 2020 года другі хворы, 69-гадовы мужчына, памёр ад наступстваў віруснай інфекцыі. Агулам, на той момант, загінула 80 чалавек[14].

Першыя паведамленні пра ўспышкі хваробы з’явіліся 31 снежня 2019 года[15], а першыя клінічныя праявы ў тых, хто захварэў з’явіліся раней — 8 снежня 2019 года[16]. Рынак ва Уханi быў закрыты 1 студзеня 2020 года, а людзей з клінічнымі праявамі ізалявалі. Пасля быў праведзены маніторынг больш за 700 чалавек, у тым ліку больш за 400 медыцынскіх работнікаў, якія кантактавалі з падазронымі выпадкамі захворванняў[17]. Што тычыцца прымянення дыягнастычнага ПЛР-тэсту пацвердзілася наяўнасць каранавiруса 2019-nCoV у 41 чалавека ў раёне Ухань. Пазней паведамлялася пра сужэнцаў, адзін з якix на рынку не быў, але ўсё адно захварэў, тады як яшчэ трое іншых членаў гэтай жа сям’і працавалі на гэтым рынку[18][19]. 9 студзеня 2020 года ў горадзе ад новай хваробы памёр 61-гадовы чалавек[20]. 16 студзеня ўлады Кітая абвясцілі, што напярэдадні памёр яшчэ адзін 69-гадовы мужчына ва Уханi, у якога таксама пацвердзілася захворванне[21][22][23].

16 студзеня ўлады Кітая абвясцілі, што напярэдадні памёр яшчэ адзін 69-гадовы мужчына ва Ухані, у якога таксама пацвердзілася захворванне[21][22][23].

Першы выпадак за межамі Кітая стаў вядомы 13 студзеня 2020 года. Гэта была 61-гадовая жанчына, якая прыляцела з Уханя 8 студзеня 2020 года ў Бангкок (Тайланд). Колькасць выпадкаў за межамі Кітая павялічылася да трох выпадкаў на 18 студзеня 2020 гады (два ў Тайландзе, адзін у Японіі).

З таго факту, што за межамі Кітая былі зарэгістраваныя некалькі выпадкаў захворвання, эпідэміёлагі прыйшлі да высновы, што колькасць людзей, інфікаваных у горадзе, павінна быць значна (на 1-2 парадкі) большая за афіцыйна зарэгістраваны 41 выпадак. Паводле ацэнак экспертаў-вірусолагаў, колькасць людзей, інфікаваных ва Ухані, складае ад 1700 чалавек на 17 студзеня 2020 года.

Той факт, што некалькі супрацоўнікаў бальніцы, якія займаліся лячэннем хворых, таксама захварэлі, ясна паказаў, што вірус можа перадавацца ад чалавека да чалавека.

У аэрапортах Сінгапура і Ганконга былі прынятыя меры бяспекі, пасажыраў, якія прыбываюць з Уханя, спецыяльна даглядалі на прадмет падвышанай тэмпературы і апытвалі пра сімптомы пнеўманіі. Розныя аэрапорты ў Тайландзе, Паўднёвай Карэі, Малайзіі і на Філіпінах прынялі аналагічныя меры.

З 18 студзеня 2020 года адпаведныя меры кантролю таксама дзейнічалі ў трох асноўных аэрапортах ЗША — міжнародным аэрапорце Сан-Францыска (SFO), міжнародным аэрапорце Лос-Анджэлеса (LAX) і міжнародным аэрапорце імя Джона Кэнэдзі ў Нью-Ёрку (JFK).

20 студзеня 2020 года кітайскія ўлады раптам паведамілі пра рэзкае павелічэнні ліку новых выпадкаў захворвання выкліканага каранавірусам 2019-nCoV адразу на 140 новых пацыентаў, некаторыя з якіх выяўлены за межамі Уханя ў Шэньчжэні і ў Пекіне. Таксама паведамлялася пра яшчэ адну смерць, выкліканую вірусам, і пра першы выпадак захворвання ў Паўднёвай Карэі.

Кітайскія ўлады афіцыйна пацвердзілі, што былі выпадкі перадачы інфекцыі ад чалавека да чалавека.

21 студзеня 2020 года ў амерыканца, які вярнуўся з Уханя ў ЗША 15 студзеня 2020 года ў Сіэтл, была дыягнаставана першая інфекцыя 2019-nCoV за межамі Азіі.

Былі выказаны сур’ёзныя апасенні, што надыходзячы кітайскі Новы год можа значна спрыяць распаўсюджванню віруса. Сотні мільёнаў кітайцаў традыцыйна наведваюць гэтае свята ў Кітаі і за яго межамі, каб адпачыць, адсвяткаваць і сустрэцца са сваякамі.

17 студзеня група мікрабіёлагаў з Імперскага каледжа Вялікабрытаніі апублікавала ацэнку дынамікі распаўсюджвання захворвання, паводле якой да 12 студзеня 2020 гады адбылося 1723 выпадкі заражэння (даверчы інтэрвал 95 %, 427—4471). Гэтыя разлікі засноўваліся на ўдакладненай статыстыцы і мадэлі першапачатковага распаўсюджвання аналагічнага каранавіруса ў Тайландзе і ў Японіі. Яны таксама прыйшлі да высновы, што «нельга выключаць магчымасць хуткай самастойнай перадачы віруса ад чалавека чалавеку»[24]. Па меры з’яўлення новых выпадкаў заражэння, пазней былі ўнесены карэктывы: «у адпаведнасці з новымі дадзенымі пра дынаміку росту колькасці людзей, якія маюць сімптомы заражэння 2019-nCoV, мяркуецца наяўнасць больш за 4000 выпадкаў у горадзе Ухань»[25][26]. Група вірусолагаў з універсітэтаў Ганконга прыйшла да гэтай жа высновы, што і папярэднія даследчыкі, з дадатковымі ўдакладненнямі адносна хуткасці распаўсюджвання захворвання на транспарце Кітая.

30 студзеня на пасяджэнні камітэта па надзвычайных сітуацыях СААЗ ўспышка новага каранавiруса была прызнана надзвычайнай сітуацыяй у галіне грамадскай аховы здароўя міжнароднага значэння. Станам на 17 сакавіка пацверджана 197 425 выпадкаў заражэння ў 164 краінах і тэрыторыях, 7953 смяротных выпадкаў[27].

Як адзначыў генеральны дырэктар СААЗ Тэдрас Аданом Гебрэесус за два тыдні ў канцы лютага — пачатку сакавіка колькасць выпадкаў новай інфекцыі па-за межамі Кітая вырасла ў 13 разоў, а колькасць закранутых краін павялічылася ўтрая. У пачатку сакавіка вядома было ўжо пра больш за 118 тысяч выпадкаў хваробы ў 114 краінах, а 4291 чалавек памёр[28].

14 лютага агенцтва РІА Навіны са спасылкай на агенцтва Сіньхуа паведаміла, што ўжытая кітайскімі лекарамі методыка пералівання плазмы перахварэлых каранавірусам COVID-19 даказала сваю эфектыўнасць для лячэння заражаных пацыентаў[29].

11 сакавіка Сусветная арганізацыя аховы здароўя абвясціла ўспышку новага тыпу каранавіруса COVID-19 пандэміяй[30].

23 сакавіка кіраўнік Сусветнай арганізацыі аховы здароўя Тэдрас Гебрэесус заявіў, што пандэмія хваробы COVID-19, выкліканай новым каранавірусам, паскараецца. На гэты дзень было зарэгістравана ўжо больш за 300 тысяч выпадкаў захворвання на COVID-19 амаль ва ўсіх краінах. Т. Гебрэесус адзначыў, што хваробе спатрэбілася 67 дзён, каб былі зарэгістраваныя першыя 100 тысяч выпадкаў, 11 дзён для наступных 100 тысяч і толькі чатыры дні для апошніх 100 тысяч[31][32].

За 24 сакавіка ў свеце ад новага віруса памёр 2381 чалавек. Гэта быў першы дзень за перыяд пандэміі, калі дзённая лічба ахвяр перавысіла дзве тысячы. Рубеж 1000 быў пяройдзены 5 дзён таму. Рубеж 500 — 10 дзён таму. 19 сакавіка было зарэгістравана 1080 смерцяў, выкліканых наступствамі Covid-19. 14 сакавіка іх было 404[33].

Па стане на раніцу 10 ліпеня колькасць выпадкаў каранавіруса ў свеце, паводле Сусветнай метрыкі, складае 12 389 559 чалавек. Напярэдадні захварэлі 222 825 чалавек, гэта найбольш за ўвесь час назіранняў. За суткі памерлі 5 404 чалавекі (усяго 556 601)[34].

Распаўсюджванне[правіць | правіць зыходнік]

Краiна Заражаныя Смерцi Вылечана Крынiцы
Злучаныя Штаты Амерыкі ЗША 265001 6766 11983
Італія Італія 119827 14681 19758 [35]
Іспанія Іспанія 117710 11009 30513 [36]
Германія Германія 89126 1198 13597 [37][38]
Кітай Кітай 81620 3322 76571 [39][40]
Францыя Францыя 58417 5377 10935 [41]
Flag of Iran.svg Іран 53183 3294 17935 [42]
Вялікабрытанія Вялікабрытанія 38168 3605 191 [43]
Турцыя Турцыя 20921 425 484 [44]
Flag of Switzerland.svg Швейцарыя 19702 604 5657
Flag of Belgium (civil).svg Бельгія 16770 1143 2872 [45]
Flag of the Netherlands.svg Нідэрланды 16627 1651 - [46]
Flag of Canada.svg Канада 12360 178 2177 [47][48]
Flag of Austria.svg Аўстрыя 11464 168 2022 [49]
Рэспубліка Карэя Паўднёвая Карэя 10062 174 6021 [50]
Flag of Portugal.svg Партугалія 9886 246 68 [51]
Flag of Brazil.svg Бразілія 8066 327 127 [52]
Flag of Israel.svg Ізраіль 7428 39 403
Flag of Sweden.svg Швецыя 6122 351 106 [53][54]
Аўстралія Аўстралія 5358 28 636 [55]
Flag of Norway.svg Нарвегія 5296 54 - [56]
Расія Расія 4731 43 333 [57]
Flag of Ireland.svg Ірландыя 4273 120 10 [58]
Чэхія Чэхія 4091 53 72 [59]
Flag of Denmark.svg Данія 4077 161 1283 [60]
Flag of Chile.svg Чылі 3737 22 427 [61]
Flag of Ecuador.svg Эквадор 3368 145 65 [62]
Flag of Malaysia.svg Малайзія 3333 53 827 [63][64]
Flag of Poland.svg Польшча 3266 65 56
Flag of Romania.svg Румынія 3183 133 283 [65]
Flag of the Philippines.svg Філіпіны 3018 136 52 [66][67]
Flag of Japan.svg Японія 2617 63 472 [68]
Flag of Luxembourg.svg Люксембург 2612 31 80 [69][70]
Flag of India.svg Індыя 2547 62 163 [71]
Flag of Pakistan.svg Пакістан 2458 35 126 [72]
Flag of Saudi Arabia.svg Саудаўская Аравія 2039 25 351 [73]
Flag of Indonesia.svg Інданезія 1986 181 134 [74]
Flag of Thailand.svg Тайланд 1978 19 581 [75][76]
Flag of Greece.svg Грэцыя 1613 59 53 [77]
Flag of Finland.svg Фінляндыя 1608 19 10 [78]
Flag of Mexico.svg Мексіка 1510 50 634 [79]
Flag of South Africa.svg Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка 1505 9 31 [80]
Flag of the Dominican Republic.svg Дамініканская Рэспубліка 1488 68 16 [81]
Flag of Panama.svg Панама 1475 37 10 [82]
Перу Перу 1414 55 537 [83]
Flag of Iceland.svg Ісландыя 1364 4 336 [84]
Flag of Argentina.svg Аргенціна 1265 36 248 [85]
Flag of Algeria.svg Алжыр 1171 105 62
Сербія Сербія 1171 31 54 [86]
Flag of Colombia.svg Калумбія 1161 19 55 [87]
Flag of Singapore.svg Сінгапур 1114 5 266 [88][89]
Харватыя Харватыя 1079 8 92 [90]
Flag of Qatar.svg Катар 1075 3 93 [91]
Flag of the United Arab Emirates.svg ААЭ 1024 8 96 [92][93]
Украіна Украіна 942 23 19 [94]
Flag of Slovenia.svg Славенія 802 15 10 [95]
Эстонія Эстонія 1018 12 26 [96]
Flag of Hong Kong.svg Ганконг[Комм. 1] 714 4 128 [97]
BSicon BOOT.svg
Diamond Princess[Комм. 2]
672 10 603 [98]
Flag of Egypt.svg Егіпет 576 36 121
Flag of Iraq.svg Ірак 547 42 143
Flag of Bahrain.svg Бахрэйн 499 4 272 [99]
Арменія Арменія 489 3 30 [100]
Flag of Bulgaria.svg Балгарыя 485 14 30 [101]
Flag of New Zealand.svg Новая Зеландыя 476 1 56 [102]
Flag of Morocco.svg Марока 450 26 13 [103]
Flag of Lebanon.svg Ліван 438 10 32 [104][105]
Flag of Lithuania.svg Літва 771 10 1 [106]
Flag of Hungary.svg Венгрыя 623 26 43 [107]
Казахстан Казахстан 525 5 36 [108]
Латвія Латвія 509 1 3 [109]
Беларусь Беларусь 440 5 41 [110]
Flag of Moldova.svg Малдова 353 4 22 [111]
Flag of Andorra.svg Андора 334 6 6 [112]
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Боснія і Герцагавіна 323 6 8 [113]
Flag of Slovakia.svg Славакія 314 0 7 [114]
Flag of Uruguay.svg Уругвай 304 1 0
Flag of the Republic of China.svg Кітайская Рэспубліка[Комм. 3] 298 2 39 [115]
Flag of Costa Rica.svg Коста-Рыка 295 2 3
Flag of Tunisia.svg Туніс 278 8 1 [116][117]
Іарданія Іарданія 246 1 18 [118]
Flag of North Macedonia.svg Паўночная Македонія 241 4 3 [119][120]
Flag of Uzbekistan.svg Узбекістан 263 2 25 [121]
Flag of Kuwait.svg Кувейт 235 0 64
Flag of San Marino.svg Сан-Марына 223 21 6
Буркіна-Фасо Буркіна-Фасо 207 11 21 [122]
Flag of Albania.svg Албанія 197 10 33 [123]
Азербайджан Азербайджан 182 4 15 [124]
Flag of the Faroe Islands.svg Фарэрскія астравы 181 0 93 [125]
Flag of Vietnam.svg В’етнам 174 0 21 [126]
Flag of Cyprus.svg Кіпр 162 5 15
Flag of Oman.svg Аман 152 0 23 [127]
Flag of Malta.svg Мальта 149 0 2
Flag of Ghana.svg Гана 141 5 2
Flag of Senegal.svg Сенегал 130 0 18
Flag of Brunei.svg Бруней 120 1 25 [128]
Flag of Cuba.svg Куба 119 3 4
Flag of Sri Lanka.svg Шры-Ланка 113 1 9 [129]
Flag of Venezuela.svg Венесуэла 113 2 39
Flag of Afghanistan.svg Афганістан 110 4 2
Flag of Kyrgyzstan.svg Кыргызстан 144 1 3
Flag of Cambodia.svg Камбоджа 102 0 13 [130]
Flag of Mauritius.svg Маўрыкій 102 2 0
Flag of Côte d'Ivoire.svg Кот-д’Івуар 101 0 3
Flag of Palestine.svg Палесціна 97 1 18 [131]
Flag of Nigeria.svg Нігерыя 97 1 3 [132]
Flag of Honduras (2008 Olympics).svg Гандурас 95 1 0 [133][134]
Flag of Cameroon.svg Камерун 91 2 2
Грузія Грузія 90 0 16 [135]
Flag of Kosovo.svg Рэспубліка Косава 88 1 1
Flag of Montenegro.svg Чарнагорыя 82 1 0
Балівія Балівія 74 [136]
Flag of Trinidad and Tobago.svg Трынідад і Табага 74 2 1
Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg ДР Конга 65 6 2
Flag of Jersey.svg Джэрсі 61 1 0
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Турэцкая Рэспубліка Паўночнага Кіпра 61 1 29
Flag of Rwanda.svg Руанда 60 0 0
Flag of Liechtenstein.svg Ліхтэнштэйн 56 0 0
Flag of Paraguay.svg Парагвай 56 3 5 [137]
Flag of Bangladesh.svg Бангладэш 48 5 11 [138]
Flag of Monaco.svg Манака 42 0 1 [139]
Flag of Guernsey.svg Гернсі 39 0 0 [140]
Flag of Kenya.svg Кенія 38 1 1
Flag of Macau.svg Макаа[Комм. 1] 37 0 10 [141]
Flag of Guatemala.svg Гватэмала 34 1 10 [142]
Flag of the Isle of Mann.svg Востраў Мэн 32 0 0 [143]
Flag of Jamaica.svg Ямайка 30 1 2
Flag of Uganda.svg Уганда 30 0 0
Flag of Zambia.svg Замбія 28 0 0
Flag of Barbados.svg Барбадас 26 0 0
Flag of Madagascar.svg Мадагаскар 26 0 0
Flag of Togo.svg Тога 25 1
Flag of El Salvador.svg Сальвадор 19 0 0
Flag of Mali.svg Малі 18 0 0
Flag of Maldives.svg Мальдывы 16 0 11
Flag of Ethiopia.svg Эфіопія 16 0 0
Flag of Tanzania.svg Танзанія 14 0 0
Flag of Djibouti.svg Джыбуці 12 0 0
Flag of Equatorial Guinea.svg Экватарыяльная Гвінея 12 0 0
Flag of Mongolia.svg Манголія 12 0 0
Flag of Dominica.svg Дамініка 11 0 0
Flag of Greenland.svg Грэнландыя 10 0 3 [125]
Flag of the Bahamas.svg Багамы 10 0 0
Flag of Niger.svg Нігер 10 1 0
Flag of Eswatini.svg Эсваціні 9 0 0
Flag of Guinea.svg Гвінея 8
Flag of Guyana.svg Гаяна 8 1 0
Flag of Haiti.svg Гаіці 8 0 0
Flag of Laos.svg Лаос 8 0 0
Flag of Mozambique.svg Мазамбік 8 0 0
Flag of Myanmar.svg М’янма 8 0 0
Flag of Namibia.svg Намібія 8 0 2
Flag of Seychelles.svg Сейшэльскія Астравы 8 0 0
Flag of Suriname.svg Сурынам 8 0 0 [144]


Flag of Bermuda.svg Бермуды 17
Flags of New Caledonia.svg Новая Каледонія 15
Flag of France.svg Сен-Мартэн 11
Flag of Curaçao.svg Кюрасаа 8 1
Flag of the Cayman Islands.svg Кайманавы астравы 8 1
Flag of Antigua and Barbuda.svg Антыгуа і Барбуда 7
Flag of Gabon.svg Габон 7 1
Flag of Grenada.svg Грэнада 7
Flag of Zimbabwe.svg Зімбабвэ 7 1
Flag of Benin.svg Бенін 6
Сцяг Ватыкана Ватыкан 6
Flag of Eritrea.svg Эрытрэя 6
Flag of Angola.svg Ангола 5
Flag of Cape Verde.svg Каба-Вердэ 5 1
Flag of Mauritania.svg Маўрытанія 5
Flag of Montserrat.svg Мантсерат 5
Flag of Nepal.svg Непал 5 1
Flag of Saint Barthélemy (local).svg Сен-Бартэльмі 5
Flag of Syria.svg Сірыя 5
Flag of Sudan.svg Судан 5 1
Flag of Fiji.svg Фіджы 5
Flag of the Republic of the Congo.svg Рэспубліка Конга 4
Flag of the Turks and Caicos Islands.svg Цёркс і Кайкас 4
Flag of Bhutan.svg Бутан 3
Flag of The Gambia.svg Гамбія 3 1
Flag of Liberia.svg Ліберыя 3
Flag of Libya.svg Лівія 3
Flag of Saint Lucia.svg Сент-Люсія 3
Flag of Somalia.svg Самалі 3
Flag of Sint Maarten.svg Сінт-Мартэн 3
Flag of the Central African Republic.svg ЦАР 3
Flag of Chad.svg Чад 3
Flag of Belize.svg Беліз 2
Flag of the British Virgin Islands.svg Брытанскія Віргінскія астравы 2
Flag of Guinea-Bissau.svg Гвінея-Бісау 2
Flag of Saint Kitts and Nevis.svg Сент-Кітс і Невіс 2
Flag of Anguilla.svg Ангілья 1
Flag of Papua New Guinea.svg Папуа — Новая Гвінея 1
Flag of East Timor.svg Усходні Тымор 1
Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg Сент-Вінсент і Грэнадзіны 1 1
Flag of France.svg Рэюньён 183 1
Drapeau aux serpents de la Martinique.svg Марцініка 81 1
Flag of Mayotte (local).svg Маёта 63
Flag of Gibraltar.svg Гібралтар 56 14
Flag of Guam.svg Гуам 51 1
Flag of Aruba.svg Аруба 46
Французская Палінезія Французская Палінезія 30
Flag of France.svg Гвіяна 28
Flag of the United States Virgin Islands.svg Амерыканскія Віргінскія астравы 19
Unofficial flag of Guadeloupe (local).svg Гвадэлупа 102 2
Flag of Puerto Rico.svg Пуэрта-Рыка 100 2
Flag of Nicaragua.svg Нікарагуа 2 1
Усяго 660445 30642 141479

Каранцін[правіць | правіць зыходнік]

Вымярэнне тэмпературы наведвальнікаў чыгуначнай станцыі Уханя.

Кітай[правіць | правіць зыходнік]

Транспартныя сувязі ў правінцыі Хубэй прыпынілі дзесяць гарадоў[145]: першым аб увядзенні абмежаванняў на выезд і ўезд у горад заявіў горад Ухань, пазней да яго дадаліся яшчэ дзевяць гарадоў — Хуаншы, Эньшы, Чыбі, Сяньтао, Хуанган, Чжыцзян, Эчжоу, Цяньцзян і Сяньнін.

У горадзе Ухань (паняцце горад у Кітаі ўжываецца не колькі да самога гораду, колькі да адміністрацыйнай адзінкі, куды звычайна акрамя самога горада ўваходзяць і іншыя размешчаныя зблізку яго населеныя пункты, у тым ліку сельскія; насельніцтва самага Ухань каля 9 млн чалавек; і 12 млн чал. з прыгарадамі) эфектыўны каранцін пры ўездзе і выездзе з горада быў паўнавартасна ўведзены з 23 студзеня з 10:00 раніцы. Авіясувязь, чыгуначны транспарт, грамадскія аўтобусы, сістэма метро і міжгароднія аўтобусы цалкам прыпыненыя да далейшага паведамлення[146]. Жыхары Уханя атрымалі ўказанне не пакідаць горад. Бібліятэкі, музеі і тэатры адмянілі мерапрыемствы і спектаклі.

Ва Ухані створаны каардынацыйны цэнтр па стрымліванні эпідэміі. Эпідэміёлагі з групамі, якія складаюцца з медыцынскіх спецыялістаў, заявілі, што ўспышка ва Ухані, па меншай меры, у 10 разоў больш па памерах, чым успышка атыповай пнеўманіі, паклікаўшы людзей трымацца далей ад Уханя, як толькі магчыма[147][148][149][150].

Пасля ўвядзення каранціну ўзніклі праблемы з лагістыкай, якія выклікалі перабоі ў пастаўках харчовых прадуктаў, лекаў і тавараў першай неабходнасці. Фіксуецца значны (у 6—10 разоў) рост коштаў на прадукты харчавання[151] і медыкаменты, недахоп прадуктаў, які выклікае цісканіну і чэргі ў гандлёвых кропках. Ёсць праблемы з перамяшчэннем па горадзе на грамадскім транспарце, праблемы з дастаўкай і цяжкасці для медыцынскага персаналу, дабіраліся да бальніц і лабараторый[152].

У іншых гарадскіх акругах, акрамя Уханья, таксама было абвешчана пра закрыццё ўезду і выезду ў Хуанган (насельніцтва 6 млн чал.), Эчжоу (насельніцтва за 1 млн чал.) І аб увядзенні каранцінных мерапрыемстваў на ўсёй тэрыторыі названых населеных пунктаў.

23 студзеня а 23:00 (UTC + 8) урад Кітая абвясціў аб закрыцці Чыбі (насельніцтва за 0,5 млн чал.), якое ўступіла ў сілу ў 00:00 24 студзеня[153][154][155].

Астатні свет[правіць | правіць зыходнік]

В’етнам стаў другой краінай у свеце, у якой быў уведзены Каранцін. Гэта было зроблена 13 лютага 2020 гады пасля 6 выпадкаў заражэння вірусам у камуне Шанлой, размешчанай у правінцыі Віньфук, у 40 кіламетрах ад Ханоя[156].

1 лютага 2020 года Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін распарадзіўся прыцягнуць да эвакуацыі расійскіх грамадзян з Кітая самалёты ПКС Расіі. Рэйсы былі здзейснены 3 і 4 лютага пяццю самалётамі[157][158]. Вывезеныя грамадзяне Расіі, Беларусі, Арменіі, Украіны і Казахстана былі змешчаныя ў карантын тэрмінам на два тыдні на тэрыторыі санаторыя «Горадабудаўнікі» у пасёлку Вінзілі[159] Цюменскай вобласці[160][161].

На каранцін у водах Японіі зачынены круізных лайнер Diamond Princess, на якім былі выяўленыя выпадкі захворвання. Экіпажу і пасажырам было забаронена пакідаць судна. Аднак каранцін прывёў да росту колькасці заражаных на борце[162][163]. Па дадзеных на 22 лютага, заражаныя 634 чалавекі, з якіх 27 знаходзяцца ў цяжкім стане. Таксама памерла двое пажылых пасажыраў. Разам з тым, 11 чалавек паправіліся[164][165]. 19 лютага каранцін быў адменены, аднак як мінімум у адзінаццаці пасажыраў (усе грамадзяне ЗША) было выяўлена заражэнне[166].

Праверка тэмпературы цела пасажыраў на борце самалёта ў аэрапорце «Барыспаль», Кіеў.

Кабмін Украіны ўвёў каранцін на ўсёй тэрыторыі краіны. Каранцін будзе дзейнічаць 3 тыдні — з 12 сакавіка да 3 красавіка. У прыватнасці каранцін прадугледжвае закрыццё навучальных устаноў, забарона масавых сходаў больш за 200 чалавек і закрыццё авіязносін з некаторымі краінамі. Паведамляецца, што таксама будзе зачынена большая частка КПП: з 219 застанецца 49. Урад выдзеліў 100 млн грн на закупку тавараў індывідуальнай абароны ў прыватных унутраных кампаніях[167][168].

23 лютага прэзідэнт Рэспублікі Карэя Мун Чжэ Ін заявіў аб павышэнні ўзроўню эпідэміялагічнай пагрозы ў краіне з трэцяга «аранжавага» да найвышэйшага — чацвёртага «чырвонага» ўзроўню. Па дадзеных на 2 сакавіка, лік заражаных каранавірусам ў Рэспубліцы Карэя склала 4335 чалавек, памерлі 26 пацыентаў, ачунялі 30 чалавек, яшчэ больш за 6000 чалавек чакаюць вынікі аналізаў. 309 выпадкаў з агульнага ліку заражаных звязаныя з рэлігійнай сектай Сінчхончжы, у якой ёсць аддзялення ў кітайскай правінцыі Хубэй. На каранцін змешчана больш за 9000 членаў секты[169].

25 лютага 2020 года Міжнародная федэрацыя настольнага тэніса паведаміла, што ў сувязі з успышкай эпідэміі COVID-19 у Карэі правядзенне каманднага чэмпіянату свету па настольным тэнісе ў Пусане перанесена з сакавіка 2020 года на канец чэрвеня 2020 года[170][171].

22 сакавіка Лівійская нацыянальная армія на чале з фельдмаршалам Халіфа Хафтарам абвясціла аб прыпыненні баявых дзеянняў на паўночным захадзе краіны, каб дазволіць краіне засяродзіцца на барацьбе з пандэміяй COVID-19. Разам з ёй, яе апанент Урад нацыянальнага адзінства аб’явіў каменданцкую гадзіну ў начны час, уведзена забарона на вяселлі і пахаванні, зачыненыя рэстараны, кафэ і іншыя забаўляльныя ўстановы[172].

Наступствы[правіць | правіць зыходнік]

Рэакцыя[правіць | правіць зыходнік]

22 студзеня 2020 года г. Ухань быў змешчаны ў карантын, увесь грамадскі транспарт спынены, горад зачынены на ўезд і выезд. Горада Хуанган, Эчжоу, Чыбі і Чжыцзян, прылеглыя да Уханя, таксама былi змешчаны пад аналагічны каранцін з 24 студзеня 2020 года[173][174].

У сувязі з успышкай віруса было праведзена экстранае пасяджэнне надзвычайнага камітэта Сусветнай арганізацыі аховы здароўя. 23 студзеня 2020 года генеральны дырэктар СААЗ Тэдрас Аданам Гебрэісус заявіў, што камітэт па надзвычайных сітуацыях СААЗ падзяліўся ў меркаваннях аб тым, ці ўяўляе сабой успышка новага каранавiруса асаблівую небяспеку, у сувязі з чым пакуль надзвычайнае становішча ў галіне грамадскага аховы здароўя міжнароднага значэння не аб’яўляецца.

З-за распаўсюджвання віруса мясцовыя ўлады з 23 лютага зачынілі для наведвання базіліку Сан-Марка ў Венецыі і кафедральны сабор Нараджэння Панны Марыі ў Мілане. Такое рашэнне было прынята з мэтай абмежаваць навала людзей у грамадскіх месцах. Каранавірус у Італіі выяўлены ў 152 чалавек, памерлі ад яго наступстваў адзінаццаць. У краіне ізаляваны больш за дзесяць камун, у якіх выяўленыя інфікаваныя. На транспарце ўводзяцца санітарныя кардоны, адмяняюцца грамадскія мерапрыемствы і заняткі ў навучальных установах. Прыпынена правядзенне Венецыянскага карнавала[175]. З-за масавай раскупкі насельніцтвам прадметаў першай неабходнасці, паліцы ў некаторых прадуктовы крамах апусцелі[176].

Эканамiчныя наступствы[правіць | правіць зыходнік]

Паліцы ў аўстралійскім супермаркеце пасля масавай раскупкі насельніцтвам, выкліканай панікай ад пандэміі.

Выказваліся апасенні, што новы вірус можа нанесці ўрон кітайскай эканоміцы як першай найбуйнейшай у свеце аналагічна курынаму грыпу ў 2003 годзе. Вірусная эпідэмія 2003 года нанесла ўрон значна больш значным у эканамічным плане рэгіёнах Кітая — правінцыі Гуандун і ваколіцам Пекіна, на якія прыходзілася 15 % ВУП Кітая, у той час як вірус 2019—2020 гг. на 23 студзеня прысутнічаў толькі ў правінцыі Хубэй (1 % ВУП[177]).

На аўторак 21 студзеня аб’ёмы таргоў на фондавых біржах у Ганконгу, Шанхаі і Шэньчжэне знізіліся на 2—3,5 %[177]. Да 27 студзеня, на фоне росту колькасці хворых, падзенне закранула FTSE 100 і еўрапейскія біржы (кітайскія біржы былі зачыненыя на новы год).

На Лонданскай фондавай біржы мацней за ўсё ўпалі акцыі горназдабыўных кампаній з-за боязі зніжэння патрэбаў Кітая ў металах і карысных выкапняў. Зніжэння падвергліся акцыі гасцінічных холдынгаў, авіякампаній і рытэйлераў класа люкс (35 % продажаў гэтых тавараў прыпадае на Кітай, а 25 студзеня вызначаўся Кітайскі Новы год[177]), кошт нафты на міжнародных рынках знізіўся на 3 %. У той жа час падскочылі цэны на больш бяспечныя актывы накшталт золата і дзяржаўных аблігацый[178].

27 студзеня 2020 года сваю мяжу з Кітаем для пешаходаў і аўтамабілістаў закрыла Манголія, таксама згорнутыя адукацыйная дзейнасць і масавыя мерапрыемствы. Пры гэтым Улан-Батарская чыгунка, у апошні раз абнавіўшы расклад руху міжнародных цягнікоў у пачатку студзеня 2020 года, аб спыненні рэйсаў у i з Кітая не абвяшчала.

28 студзеня Расійскі саюз туріндустрыі афіцыйна закрыў уезд арганізаваных турыстычных груп з Кітая[179].

30 студзеня BMW падоўжыла навагоднія вакацыі свайго найбуйнейшага філіяла ва ўсім свеце — трох заводаў у мегаполісе Шэньян з 10 тыс. супрацоўнікаў да 10 лютага. Volkswagen прыпыніў да 10 лютага сумесную вытворчасць з Shanghai Automotive Group і First Automotive Works. Volvo падоўжыў вакацыі да 9 лютага для ўсіх сваіх кітайскіх заводаў[180]. 1 лютага Apple паведаміла аб часовым закрыцці ўласных офісаў, крам і сэрвісных цэнтраў у Кітаі да 9 лютага[181].

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Карта распаўсюджвання віруса
  2. The continuing epidemic threat of novel coronaviruses to global health — the latest novel coronavirus outbreak in Wuhan, China, Hui, David S.; Azhar, Esam EI; Madani, Tariq A.; Ntoumi, Francine; Kock, Richard; Dar, Osman; Ippolito, Giuseppe; Mchugh, Timothy D.; Memish, Ziad A.
  3. Undiagnosed pneumonia - China (HU) (01): wildlife sales, market closed, RFI Archive Number: 20200102.6866757. International Society for Infectious Diseases. Праверана 13 студзеня 2020.
  4. Pinghui, Zhuang Wuhan pneumonia: how search for source unfolded (англ.)  (15 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 15 студзеня 2020. Праверана 16 студзеня 2020.
  5. Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome. National Center for Biotechnology Information. Праверана 20 студзеня 2020.
  6. Уведомление Национальной комиссии здравоохранения КНР о предварительном присвоении названия новой коронавирусной пневмонии (9 лютага 2020).
  7. svaboda.org
  8. ria.ru
  9. nashaniva.by
  10. ВОЗ объявила пандемию коронавируса в мире (руск.) . RT на русском. Праверана 11 сакавіка 2020.
  11. nashaniva.by
  12. Китайский коронавирус оказался гибридным и передался людям от змей // Вести.ру, 23.01.2020
  13. tvr.by
  14. По материалам немецкоязычной Википедии
  15. Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news. World Health Organization (5 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 7 студзеня 2020. Праверана 6 студзеня 2020.
  16. Schnirring, Lisa Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market (англ.)  (14 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 14 студзеня 2020. Праверана 15 студзеня 2020.
  17. Schnirring, Lisa China releases genetic data on new coronavirus, now deadly (англ.)  (11 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 11 студзеня 2020. Праверана 12 студзеня 2020.
  18. Schnirring, Lisa Second family cluster found in Wuhan novel coronavirus outbreak (англ.)  (15 студзеня 2020). Праверана 16 студзеня 2020.
  19. Wee, Sui-Lee. China Identifies New Virus Causing Pneumonialike Illness (en-US), The New York Times (2020-01-08). Праверана 14 студзеня 2020.
  20. Qin, Amy. China Reports First Death From New Virus (en-US), The New York Times (2020-01-10). Праверана 11 студзеня 2020.
  21. 21,0 21,1 Schirring, Lisa Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death (англ.)  (16 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2020. Праверана 16 студзеня 2020.
  22. 22,0 22,1 Kyodo News China announces 2nd death from new coronavirus. Праверана 16 студзеня 2020.
  23. 23,0 23,1 武汉市卫生健康委员会 (16 студзеня 2020). Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2020. Праверана 16 студзеня 2020.
  24. Gallagher, James. New Chinese virus 'will have infected hundreds' (2020-01-18). Праверана 23 студзеня 2020.
  25. Lisa Schnirring | News Editor | CIDRAP News | Jan 22, 2020 WHO decision on nCoV emergency delayed as cases spike (англ.) . CIDRAP. Праверана 23 студзеня 2020.
  26. "Estimating the potential total number of novel Coronavirus cases in Wuhan City, China (Report 2)
  27. COVID-19 CORONAVIRUS OUTBREAK (17 сакавіка 2020).
  28. svaboda.org
  29. Врачи в Китае нашли эффективный способ лечения коронавируса.
  30. zviazda.by
  31. who.int
  32. svaboda.org
  33. nashaniva.by
  34. nashaniva.by
  35. Ministero della Salute Covid-19 - Situazione in Italia (італ.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  36. El mapa del coronavirus en España: 4.858 muertos y más de 64.000 casos (ісп.) .
  37. COVID-19: Fallzahlen in Deutschland und weltweit
  38. Coronavirus: Echtzeit-Karte zeigt Zahl der Infektionen in Deutschland, Europa und weltweit
  39. 3g.dxy.cn.
  40. news.qq.com.
  41. Santé Publique France Infection au nouveau Coronavirus (SARS-CoV-2), COVID-19, France et Monde (фр.) . Праверана 29 сакавіка 2020.
  42. Official: 11,679 Iranians survived coronavirus , Islamic Republic News Agency (28 March 2020).
  43. Number of coronavirus (COVID-19) cases and risk in the UK (англ.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  44. COVID-19 - Yeni Koronavirüs Hastalığı (тур.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  45. Coronavirus COVID-19 (англ.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  46. Current information about the novel coronavirus (COVID-19)
  47. 2nd case of coronavirus now confirmed in Toronto. Праверана 28 лютага 2020.
  48. B.C., Ontario on ‘high alert,’ as first Vancouver-area case of coronavirus confirmed. Праверана 28 лютага 2020.
  49. Neuartiges Coronavirus (2019-nCov) (ням.) . Праверана 18 сакавіка 2020.
  50. List - Press Release - News Room (англ.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  51. Todos os Direitos reservados ao Ministério da Saúde Ponto de Situação Atual em Portugal (парт.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  52. Brasil confirma primeiro caso do novo coronavírus (парт.) . Праверана 28 лютага 2020.
  53. The spread of the new coronavirus — Currently in Sweden (English). SVT Datajournalistik. Sveriges Television (Swedish Television).
  54. Han Lin Yap Coronavirus i Sverige.
  55. Coronavirus statistics (англ.)  (17 сакавіка 2020). Праверана 17 сакавіка 2020.
  56. Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden.
  57. Коронавирус COVID–19. Оперативные данные (руск.) . Праверана 18 сакавіка 2020.
  58. Department of Health Latest updates on COVID-19 (Coronavirus) (англ.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  59. Ministerstvo zdravotnictví České republiky COVID-19: Aktuální počty onemocnění koronavirem v ČR (чэшск.) . Праверана 18 сакавіка 2020.
  60. COVID-19 update: statistics and charts (англ.) . Sundhedsstyrelsen (Danish Health Authority). Праверана 4 красавіка 2020.
  61. Ministerio de Salud Casos confirmados en Chile COVID-19 (ісп.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  62. Coronavirus Ecuador (ісп.) . Gobierno de la República de Ecuador.
  63. Covid-19 (Maklumat Terkini). Ministry of Health (Malaysia).
  64. Covid-19: 159 new cases reported, death toll at 27 , The Star (28 March 2020).
  65. Informare COVID – 19 – Grupul de Comunicare Strategică, 16 martie, ora 18.00 (рум.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  66. Department of Health UPDATES ON NOVEL CORONAVIRUS DISEASE (COVID-19) (англ.)  (27 сакавіка 2020). Праверана 27 сакавіка 2020.
  67. Зафиксирована первая смерть от коронавируса за пределами Китая (руск.) . Lenta.ru. Праверана 2 лютага 2020.
  68. 新型コロナウイルスに関連した患者等の発生について(3月27日公表分) (яп.) . Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan) (27 сакавіка 2020).
  69. Coronavirus: COVID-19. Government of Luxembourg.
  70. Памылка ў зносках: Няправільны тэг <ref>; для зносак JHU няма тэксту
  71. Update on Novel Coronavirus: one positive case reported in Kerala. Праверана 28 лютага 2020.
  72. COVID-19 Health Advisory Platform by Ministry of National Health Services Regulations and Coordination. Праверана 26 сакавіка 2020.
  73. Coronavirus: Saudi Arabia confirms 99 new cases, death toll reaches 4 , Al Arabiya (28 March 2020).
  74. Info Infeksi Emerging Kementerian Kesehatan RI (індан.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  75. โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) (тайск.) . Department of Disease Control (Thailand).
  76. Thailand reports 109 new coronavirus cases and one death , Straits Times (28 March 2020).
  77. Γραφείο Τύπου (грэч.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  78. FINNISH INSTITUTE FOR HEALTH AND WELFARE Coronavirus COVID-19 – Latest Updates (англ.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  79. Se registran 132 casos nuevos de Covid-19 en México; suman 717 (ісп.)  . Праверана 28 сакавіка 2020.
  80. National Institute for Communicable Diseases COVID-19 UPDATE (англ.)  (16 сакавіка 2020). Праверана 17 сакавіка 2020.
  81. Aumentan a 28 los fallecidos por coronavirus en República Dominicana (ісп.) , El Nacional (28 March 2020).
  82. Casos de Coronavirus COVID-19 en Panamá (ісп.) . Ministerio de Salud de la República de Panamá.
  83. Gobierno del Perú Coronavirus en el Perú (ісп.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  84. COVID-19 á Íslandi - Tölfræði (18 сакавіка 2020). Праверана 18 сакавіка 2020.
  85. Nuevo coronavirus COVID-19 - Informe diario (ісп.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  86. COVID-19. Ministry of Health (Serbia).
  87. Instituto Nacional de Salud Coronavirus (COVID - 2019) en Colombia (ісп.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  88. Updates on Covid-19 local situation. Ministry of Health (Singapore).
  89. 70 new coronavirus patients in Singapore, of which 41 are imported cases , The Straits Times (28 March 2020).
  90. Priopćenje za medije Stožera civilne zaštite Republike Hrvatske od 17. ožujka 2020. u 19 sati (харв.)  (17 сакавіка 2020). Праверана 18 сакавіка 2020.
  91. Covid-19. Ministry of Public Health (Qatar).
  92. China coronavirus: UAE confirms four members of Chinese family first cases in Middle East. Праверана 28 лютага 2020.
  93. Watch: How the first coronavirus case in UAE was cured. Праверана 28 лютага 2020.
  94. Оператівна інформація про пошірення коронавірусної інфекції COVID-19 (укр.) . moz.gov.ua (16 сакавіка 2020). Праверана 16 сакавіка 2020.
  95. Koronavirus COVID-19 (славенск.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  96. Болезнь Коронавирус COVID-19
  97. Together, We Fight The Virus!. Hong Kong: Department of Health.
  98. 新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について(令和2年3月26日版) (яп.) .
  99. Covid-19 Updates. Ministry of Health (Bahrain).
  100. NCDC Armenia (арм.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  101. Актуални новини. Ministry of Health (Bulgaria).
  102. Ministry of Health COVID-19 Three new cases, linked to overseas (англ.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  103. Le Portail Officiel du Coronavirus au Maroc (фр.) . Ministère de la santé.
  104. الجمهورية اللبنانية - وزارة اﻹعلام - الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان (ар.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  105. LIVE: Coronavirus in Lebanon | Number of Infections, News, Resources & Guides. Праверана 28 сакавіка 2020.
  106. Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija Koronavirusas (COVID-19) (літ.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  107. Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis. koronavirus.gov.hu.
  108. Ситуация с коронавирусом официально (руск.) . www.coronavirus2020.kz. Праверана 22 сакавіка 2020.
  109. COVID-19 infekcijas uzliesmojums (лат.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  110. Официальный Минздрав (руск.) . Официальный канал Министерства здравоохранения Республики Беларусь в Телеграм (4 красавіка 2020). Праверана 4 красавіка 2020.
  111. Agenția Națională pentru Sănătate Publică Situația epidemiologică prin infecția cu Coronavirusul de tip nou (COVID-19) (mo). Праверана 17 сакавіка 2020.
  112. Actualitat coronavirus (катал.) . Govern d'Andorra.
  113. Koronavirus u BiH (басн.) . Klix.
  114. Koronavírus na Slovensku - COVID-19 (славацк.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  115. Taiwan Centers for Disease Control (англ.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  116. covid-19.tn.
  117. الجديد, لندن ــ العربي التحديث اليومي لتفشّي كورونا عربياً وحالات التعافي - تغريدات (ар.) .
  118. Jordan News Agency (Petra) (англ.) . Праверана 17 сакавіка 2020.
  119. Страница за состојбата со КОВИД-19 на Министерството за здравство. Ministry of health (North Macedonia).
  120. Real-time Coronavirus condition in North Macedonia (mk-MK).
  121. Коронавирусная инфекция (COVID-19) (руск.) . Міністерство здравоохраненія Республікі Узбекістан. Праверана 27 сакавіка 2020.
  122. COVID-19 : Le Burkina enregistre 207 cas confirmés au total et deux nouveaux décès (фр.)  (28 сакавіка 2020). Праверана 29 сакавіка 2020.
  123. Coronavirus Albania | Statistika (алб.) . Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit.
  124. Azərbaycanda cari vəziyyət – Koronavirus (az-AZ). Праверана 19 сакавіка 2020.
  125. 125,0 125,1 Памылка ў зносках: Няправільны тэг <ref>; для зносак Dan няма тэксту
  126. Thống kê tình hình dịch bệnh COVID-19. Праверана 18 сакавіка 2020.
  127. Covid-19 cases in Oman. Праверана 27 сакавіка 2020.
  128. COVID-19. healthinfo.gov.bn.
  129. Epidemiology Unit. Ministry of Health (Sri Lanka).
  130. COVID-19 Map Cambodia. Ministry of Health of Cambodia (28 сакавіка 2020).
  131. فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين (ар.) . Праверана 5 красавіка 2020.
  132. NCDC Covid-19 Page. Nigeria Centre for Disease Control.
  133. Coronavirus COVID-19 En Honduras (ісп.) . Gobierno de la República de Honduras.
  134. Se reportan 27 nuevos casos de COVID-19 en Honduras; 95 contagiados en total (es-HN).
  135. Prevention of Coronavirus Spread in Georgia (англ.) . Праверана 11 сакавіка 2020.
  136. Comunicados Oficiales (ісп.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  137. CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY. Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay).
  138. Coronavirus: 4 more, including 2 physicians, test positive in Bangladesh , Dhaka Tribune (27 March 2020).
  139. CORONAVIRUS : neuf nouveaux cas positifs révélés à Monaco / Actualités / Coronavirus (Covid-2019) / Action Gouvernementale / Portail du Gouvernement - Monaco (27 сакавіка 2020).
  140. COVID-19 Coronavirus - Testing results (англ.)  (27 сакавіка 2020). Праверана 28 сакавіка 2020.
  141. Special webpage against Epidemics. Праверана 29 сакавіка 2020.
  142. Coronavirus (ісп.) . Ministerio de Salud Pública (Guatemala).
  143. Latest updates (англ.) . Праверана 28 сакавіка 2020.
  144. COVID-19.
  145. Десять китайских городов приостановили транспортное сообщение // 24.01.2020
  146. В России рассказали о происхождении смертельного вируса // Лента. Ру, 23 января 2020
  147. 武漢肺炎疫情疑遭隱瞞 中國網友指患者多到躺地上 | 兩岸 | 重點新聞 | 中央社 CNA (zh-Hant-TW). www.cna.com.tw. Праверана 23 студзеня 2020.
  148. SARS virologist warns Wuhan virus could infect more, as China moves to restrict travel in more cities . Праверана 24 студзеня 2020.
  149. 武漢肺炎》抗煞專家待1天逃離武漢 估疫情SARS十倍起跳 - 國際 - 自由時報電子報 (zh-Hant-TW). 自由電子報 (23 студзеня 2020). Праверана 24 студзеня 2020.
  150. 管轶:去过武汉请自我隔离. www.caixin.com. Праверана 24 студзеня 2020.
  151. 武汉一线 | 菜价上涨,市民称白菜35一颗_七环视频_澎湃新闻-The Paper. www.thepaper.cn. Праверана 24 студзеня 2020.
  152. 环球时报 武汉公共交通暂停运营 医护人员反映出行遇到困难. news.sina.com.cn (23 студзеня 2020). Праверана 24 студзеня 2020.
  153. 武漢肺炎湖北再封第4城 赤壁市宣布公共運輸暫停 | 兩岸 | 重點新聞 | 中央社 CNA (zh-Hant-TW). www.cna.com.tw. Праверана 23 студзеня 2020.
  154. 湖北黃岡:城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉. www.hkcna.hk. Праверана 24 студзеня 2020.
  155. hermesauto Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities (англ.) . The Straits Times (23 студзеня 2020). Праверана 24 студзеня 2020.
  156. Демидова, Ольга. Во Вьетнаме из-за коронавируса закрыли на карантин коммуну , Deutsche Welle (2020-02-13). Праверана 14 лютага 2020.
  157. Самолёты ВКС привлечены к эвакуации россиян из районов Китая, наиболее поражённых коронавирусом / kremlin.ru, 1 февраля 2020
  158. Для эвакуации россиян из Китая задействуют пять самолётов ВКС / РИА «Новости», 1 февраля 2020
  159. Вокруг санатория в Тюмени, куда везут граждан из Китая, выстроили два периметра безопасности
  160. Первый самолёт ВКС вылетел для эвакуации россиян из Уханя
  161. Эвакуированных из Китая поместят на карантин в Тюменской области
  162. Еще десятки человек заразились коронавирусом на изолированном лайнере. lenta.ru. Праверана 12 лютага 2020.
  163. До 175 возросло число заразившихся коронавирусом на круизном лайнере в Японии. ТАСС. Праверана 12 лютага 2020.
  164. https://bnonews.com/index.php/2020/02/the-latest-coronavirus-cases/
  165. https://www.worldometers.info/coronavirus/
  166. [1]
  167. Kitsoft Кабінет Міністрів України - Ми працюємо на випередження, - Прем’єр-міністр (укр.) . www.kmu.gov.ua. Праверана 12 сакавіка 2020.
  168. Карантин в Украине из-за коронавируса вводится 12 марта | РБК Украина. www.rbc.ua. Праверана 13 сакавіка 2020.
  169. Южная Корея объявила наивысший уровень эпидемиологической угрозы из-за коронавируса // Коммерсантъ, 23.02.2020 (руск.) . Праверана 28 лютага 2020.
  170. СРОЧНО: Чемпионат Мира отложен из-за коронавируса (руск.) . Праверана 28 лютага 2020.
  171. 2020 World Table Tennis Championships postponed due to COVID-19. Праверана 28 лютага 2020.
  172. В Ливии приостановили боевые действия из-за коронавируса // Vласть, 22 марта 2020
  173. 湖北黃岡:城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉. www.hkcna.hk. Праверана 23 студзеня 2020.
  174. hermesauto Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities, after Wuhan lockdown (англ.) . The Straits Times (23 студзеня 2020). Праверана 23 студзеня 2020.
  175. В Италии из-за коронавируса закрыли достопримечательности // Российская газета, 23.02.2020
  176. https://youtu.ru/a0q8jIhTsoM
  177. 177,0 177,1 177,2 World financial markets rocked by China coronavirus (2020-01-23).
  178. Global markets slide on back of coronavirus concerns in China (2020-01-27).
  179. [2]
  180. Немецкие автоконцерны приостанавливают производство в КНР (2020-01-30).
  181. Apple временно закрыла магазины в Китае из-за коронавируса (2020-02-01).


Памылка ў зносках: тэгі <ref> існуюць у групе з назвай "Комм.", але не знойдзена адпаведнага тэга <references group="Комм."/>, або закрываючы тэг </ref> адсутнічае