Перайсці да зместу

Уладзіслава Францаўна Луцэвіч

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
(Пасля перасылкі з Уладзіслава Луцэвіч)
Уладзіслава Францаўна Луцэвіч
Уладзіслава Луцэвіч, 1916 г.
Уладзіслава Луцэвіч, 1916 г.
Род дзейнасці літаратуразнаўца, дзеяч культуры, грамадская дзяячка
Дата нараджэння 25 снежня 1891(1891-12-25)
Месца нараджэння
Дата смерці 25 лютага 1960(1960-02-25) (68 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Муж Янка Купала
Месца працы
Узнагароды і прэміі
ордэн «Знак Пашаны»
Заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы
Лагатып Вікікрыніц Творы ў Вікікрыніцах

Уладзісла́ва Фра́нцаўна Луцэ́віч (у дзявоцтве Станке́віч, у беларускай традыцыі Станкевіча́нка, тагачаснай лацінкай: Stankiewičanka[1]; 25 снежня 1891(1891-12-25), Вішнева, Віленская губерня25 лютага 1960(1960-02-25), Мінск) — беларуская літаратуразнаўца і культурная дзеячка. Жонка Янкі Купалы (Яна Луцэвіча).

Біяграфічныя звесткі

[правіць | правіць зыходнік]

Маці Эмілія Манэ была ў шлюбе з французам, сваяком мастака Клода Манэ, калі той памёр, як актыўная рэвалюцыянерка, пераехала з Парыжа ў Варшаву, пасля ў Гродню, і ў Вішнева, працаваць гувернанткай. На руках у яе была дачка Марыя. У Вішневе яна пазнаёміліся з ляснічым Францам Станкевічам і неўзабаве ажанілася. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся яшчэ двое дзяцей: Вінцэнт (Вікенцій) і Уладзіслава[2][3].

Янка Купала, Уладзіслава Станкевіч і ветэрынарны ўрач Сямён Жывапісцаў. Полацк, ліпень 1916 г.

У 1906 годзе скончыла Віленскую гімназію, у 1908 годзе педагагічныя курсы ў Варшаве. Працавала выхавацелькай дзіцячага прытулку ў Вільні. Вяла прапаганду ў рабочых гуртках. У 1911 годзе намаганнямі яе і Алаізы Пашкевіч былі створаны некалькі нелегальных беларускіх школ у Лідскім павеце і Новай Вільні. У 1909 і 1911 гадах прыцягвалася да суда. У 1914 годзе арганізоўвала прытулак для дзяцей бежанцаў. Прапагандавала беларускую літаратуру, друкавала вершы ў «Нашай ніве». У 1916 годзе пабралася шлюбам з Янам Луцэвічам (Янкам Купалам).

Удзельнікі святкавання 15-годдзя творчай працы Янкі Купалы на ганку Беларускага (Юбілейнага) дома ў Менску, час польскай акупацыі горада, 24 чэрвеня 1920 г. Янка Купала і Уладзіслава Луцэвіч у цэнтры.

3 1919 года ў Менску, працавала інспектарам дашкольных устаноў Наркамасветы БССР, выхавацелькай і педагогам-метадыстам дзіцячых устаноў, на радыё.

У 1944—1960 гадах дырэктарка Літаратурнага музея Янкі Купалы.

Магіла на Вайсковых могілках у Мінску

Пахавана на Вайсковых могілках у Мінску.

Літаратуразнаўчая і культурная дзейнасць

[правіць | правіць зыходнік]

Складальніца зборнікаў матэрыялаў пра жыццё і творчасць Янкі Купалы «Янка Купала» (1952, з В. Тарасавым), «Любімы паэт беларускага народа» (1960), «Янка Купала ў беларускім мастацтве» (1958), «Бібліяграфія твораў Янкі Купалы» (ч. 1, 1955, з Н. Кудраўцавай). Аўтарка артыкулаў і ўспамінаў пра Янку Купалу, успамінаў пра Змітрака Бядулю, Цётку. Сабрала і апрацавала «Народныя дзіцячыя песенькі» (1939), склала «Дашкольны спеўнік» (1928, з А. Савёнак), «Зборнік вершаў для дашкольных устаноў» і «Для маленькіх» (абодва 1940), апрацоўвала народныя казкі.

Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1959).

  • Янка Купала ў Вільні // Беларусь. 1945. № 6;
  • Мае ўспаміны пра Змітрака Бядулю // Беларусь. 1946. № 11-12;
  • З успамінаў аб Янку Купалу // Янка Купала. Мн., 1955;
  • Новыя матэрыялы пра Янку Купалу // ЛіМ. 1959. 30 мая.
  1. Будзьма беларусамі! » Выстава «Stankiewičanka», да 130-годдзя з дня нараджэння жонкі Янкі Купалы. budzma.org. Праверана 13 студзеня 2026.
  2. Теща Купалы была родственницей Клода Моне(недаступная спасылка)
  3. Эм, Васіль Дэ. 20 нечаканых фактаў пра Ўладзіславу Луцэвіч . Радыё Свабода (26 снежня 2016). Праверана 14 студзеня 2026.
  • Луцэ́віч Уладзіслава Францаўна // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 438—439. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
  • Раманоўская Я. Акрыленая песняй // Полымя. 1971. № 12;
  • Андрэева Е. Педагог і грамадскі дзеяч // Полымя. 1982. № 7;
  • Тарасава Т. Песня вернасці // Дэень паэзіі — 82. — Мн., 1982.