Рудольф Людвіг Мёсбаўэр

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Рудольф Людвіг Мёсбаўэр
ням.: Rudolf Mößbauer
Mossbauer.jpg
Дата нараджэння 31 студзеня 1929(1929-01-31)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 14 верасня 2011(2011-09-14)[4][2][…] (82 гады)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці фізік, выкладчык універсітэта, вучоны-ядзершчык
Навуковая сфера фізіка
Месца працы
Навуковая ступень доктарская ступень[d][6]
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Heinz Maier-Leibnitz[d]
Член у
Узнагароды і прэміі
Commons-logo.svg Рудольф Людвіг Мёсбаўэр на Вікісховішчы

Рудольф Людвіг Мёсбаўэр (ням.: Rudolf Ludwig Mößbauer, 31 студзеня 1929, Мюнхен — 14 верасня 2011) — нямецкі фізік, спецыяліст у фізіцы атамнага ядра і элементарных часціц, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1961).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў Мюнхене і быў адным з двух дзяцей і адзіным сынам Людвіга Мёсбаўэра, фотатэхніка, і Эрны (у дзявоцтве Эрнст) Мёсбаўэр. Атрымаўшы пачатковую адукацыю ў мясцовых школах, ён паступіў затым у гімназію ў Мюнхен-Пазінг, якую скончыў у 1948 г. Некаторы час працаваў у аптычнай фірме і нягледзячы на несумненны талент піяніста, Рудольф вырашыў займацца фізікай, для чаго паступіў у Тэхнічны інстытут Мюнхена (цяпер — універсітэт). У 1952 г. — стаў бакалаўрам, у 1955 г. — магістрам, а ў 1958 г. — доктарам. На працягу акадэмічнага 1953/54 г. працаваў выкладчыкам матэматыкі ў тым жа універсітэце.

У 1961 г. Мёсбаўэр падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіцы «за даследаванне рэзананснага паглынання гама-выпраменьвання і адкрыццё ў гэтай сувязі эфекту, які носіць яго імя». Адным з першых выкарыстаннем эфекту Мёсбауэра стала ў 1959 г. праца Р. В. Паўнда і Г. А. Рэбкі з Гарвардскага ўніверсітэта, якія скарысталіся гэтым эфектам для пацверджання прадказання Альберта Эйнштэйна аб тым, што гравітацыйнае поле здольна змяняць частату электрамагнітнага выпраменьвання. Вымярэнне змены частаты гама-прамянёў, выкліканага адрозненнем гравітацыйнага поля ля падножжа і наверсе 70-футавай вежы, цалкам пацвердзіла агульную тэорыю адноснасці Эйнштэйна. Эфект Мёсбаўэра дазваляе таксама атрымаць інфармацыю аб магнітных і электрычных уласцівасцях ядраў і навакольных іх электронаў. Гэты эфект знаходзіць прымяненне і ў такіх разнастайных галінах, як археалогія, хімічны каталіз, будова малекул, валентнасць, фізіка цвёрдага цела.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Мёссбауэр Рудольф Людвиг // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 25 лютага 2017.
  2. 2,0 2,1 Rudolf Ludwig Mossbauer // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Rudolf Mößbauer // Munzinger-Archiv — 1913. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. http://www.bild.de/regional/muenchen/muenchen-regional/muenchner-physiknobelpreistraeger-moessbauer-20076024.bild.html
  5. (unspecified title) Праверана 8 ліпеня 2019.
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #121192334 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 2 красавіка 2015.
  7. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/mossbauer.html
  8. NNDB — 2002.
  9. http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51311.ln-ru.dl-.pr-inf.uk-12
  10. https://www.ae-info.org/ae/Member/Mössbauer_Rudolf
  11. https://www.ae-info.org/ae/User/Mössbauer_Rudolf