Еўрапейскае касмічнае агенцтва

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Еўрапейскае касмічнае агенцтва
Членства:

19 дзяржаў-членаў

Штаб-кватэра:

Сцяг Францыі Парыж Дадатковыя цэнтры:

Тып арганізацыі:

міжнародная арганізацыя

Афіцыйныя мовы:

англійская, французская і нямецкая

Кіраўнікі
Генеральны дырэктар

Жан-Жак Дардэн
(Jean-Jacques Dordain)

Заснаванне

31 мая 1975 года

ESA.int

Еўрапейскае касмічнае агенцтва (скарочана ЕКА; англ.: European Space Agency, ESA) — міжнародная арганізацыя, створаная ў 1975 годзе ў мэтах даследавання космасу.

ЕКА складаецца з 19 сталых членаў, у некаторых праектах таксама бяруць удзел Канада і Венгрыя.

Арганізацыя ЕКА[правіць | правіць зыходнік]

Штаб-кватэра Агенцтва знаходзіцца ў Парыжы. У Нордвейку (Нідэрланды) размешчаны Еўрапейскі цэнтр касмічных даследаванняў і тэхналогій. Еўрапейскі касмічны цэнтр кіравання размешчаны ў Дармштаце (Германія). У іншым германскім горадзе, Кёльне, размешчаны Еўрапейскі цэнтр астранаўтаў. Цэнтр назірання за Зямлёй і інфармацыйны цэнтр Еўрапейскага касмічнага агенцтва знаходзяцца ў Фраскаці пад Рымам (Італія). Для запускаў створаных касмічных апаратаў выкарыстоўваецца касмадром Куру ў Французскай Гвіяне. ЕКА мае кантактныя офісы ў Бельгіі, ЗША і Расіі і наземныя станцыі сачэння па ўсім свеце.

У агенцтве ўвесь час працуе 1907 чалавек (2005), а яго бюджэт складае 2977 мільёнаў еўра (2005).

Страны-участники и бюджет[правіць | правіць зыходнік]

Членства і ўклад у ESA[правіць | правіць зыходнік]

     Краіны-ўдзельнікі ESA     паводле ECS пагаднення     падпісалі Пагадненне аб Супрацоўніцтве
     Краіны-ўдзельнікі ESA     Асацыяваныя ўдзельнікі     паводле ECS пагаднення     якія падпісалі Пагадненне пра Супрацоўніцтва

У гэтай табліцы прадстаўлена агульная інфармацыя пра краіны, якія ўваходзяць у ESA, і іх уклад за 2012 год.

Краіна Уваходжанне Нацыянальная праграма Уклад
(млн. €)
Уклад
(%)
Сцяг Францыі Францыя[1] 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 CNES &&&&&&&&&&&&0718.800000718,8 &&&&&&&&&&&&&017.90000017,9%
Сцяг Германіі Германія 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 DLR &&&&&&&&&&&&0750.500000750,5 &&&&&&&&&&&&&018.70000018,7%
Сцяг Італіі Італія 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 ASI &&&&&&&&&&&&0350.500000350,5 &&&&&&&&&&&&&&08.7000008,7%
Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 UKSA &&&&&&&&&&&&0240.&&&&&0240,0 &&&&&&&&&&&&&&06.&&&&&06,0%
Сцяг Іспаніі Іспанія 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 CDTI &&&&&&&&&&&&0184.&&&&&0184,0 &&&&&&&&&&&&&&04.6000004,6%
Сцяг Бельгіі Бельгія 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 BELSPO &&&&&&&&&&&&0169.800000169,8 &&&&&&&&&&&&&&04.2000004,2%
Сцяг Нідэрландаў Нідэрланды 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 NSO &&&&&&&&&&&&&060.30000060,3 &&&&&&&&&&&&&&01.5000001,5%
Flag of Switzerland.svg Швейцарыя 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 SSO &&&&&&&&&&&&0105.600000105,6 &&&&&&&&&&&&&&02.6000002,6%
Сцяг Швецыі Швецыя 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 SNSB &&&&&&&&&&&&&065.30000065,3 &&&&&&&&&&&&&&01.6000001,6%
Сцяг Даніі Данія 01980-10-30 30 кастрычніка 1980 DTU Space &&&&&&&&&&&&&027.80000027,8 &&&&&&&&&&&&&&00.7000000,7%
Сцяг Ірландыі Ірландыя 01980-12-10 10 снежня 1980 EI &&&&&&&&&&&&&015.60000015,6 &&&&&&&&&&&&&&00.4000000,4%
Сцяг Нарвегіі Нарвегія[2] 01986-12-30 30 снежня 1986 NSC &&&&&&&&&&&&&063.10000063,1 &&&&&&&&&&&&&&01.6000001,6%
Сцяг Аўстрыі Аўстрыя 01986-12-30 30 снежня 1986 FFG &&&&&&&&&&&&&052.20000052,2 &&&&&&&&&&&&&&01.3000001,3%
Сцяг Фінляндыі Фінляндыя 01995-01-01 01 студзеня 1995 TEKES &&&&&&&&&&&&&019.40000019,4 &&&&&&&&&&&&&&00.5000000,5%
Сцяг Партугаліі Партугалія 02000-11-14 14 лістапада 2000 FCT &&&&&&&&&&&&&015.80000015,8 &&&&&&&&&&&&&&00.4000000,4%
Сцяг Грэцыі Грэцыя 02005-03-09 9 сакавіка 2005 ISARS &&&&&&&&&&&&&&08.6000008,6 &&&&&&&&&&&&&&00.2000000,2%
Сцяг Люксембурга Люксембург 02005-06-30 30 чэрвеня 2005 Luxinnovation &&&&&&&&&&&&&015.&&&&&015,0 &&&&&&&&&&&&&&00.4000000,4%
Сцяг Чэхіі Чэхія 02008-11-12 12 лістапада 2008 CSO &&&&&&&&&&&&&011.50000011,5 &&&&&&&&&&&&&&00.3000000,3%
Сцяг Румыніі Румынія[3][4] 02011-12-23 23 снежня 2011 ROSA &&&&&&&&&&&&&&07.6000007,6 &&&&&&&&&&&&&&00.2000000,2%
Асацыяваныя ўдзельнікі
Flag of Canada.svg Канада[5][6] 01979-01-01 01 студзеня 1979[5] CSA &&&&&&&&&&&&&018.70000018,7 &&&&&&&&&&&&&&00.5000000,5%
Удзельнікі і партнёры &&&&&&&&&&&02900.1000002 900,1 &&&&&&&&&&&&&072.10000072,1%
Сцяг ЕС Еўропа Еўрасаюз 02004-05-28 28 мая 2004[7] ESP &&&&&&&&&&&&0867.700000867,7 &&&&&&&&&&&&&021.60000021,6%
паводле ECS пагаднення &&&&&&&&&&&&&&05.8000005,8 &&&&&&&&&&&&&&00.1000000,1%
Іншыя паступленні 02014 02014 &&&&&&&&&&&&0246.500000246,5 &&&&&&&&&&&&&&06.1000006,1%
Усяго ESA &&&&&&&&&&&04020.1000004 020,1 &&&&&&&&&&&&0100.&&&&&0100,0%

Выдаткаванне і размеркаванне бюджэту[правіць | правіць зыходнік]

Бюджэт ESA складаў 2,977 млрд. € у 2005 годзе, 2,904 млрд. € у 2006, 3,018 млрд. € у 2008 і 3,600 млрд. € у 2009[8][9]. Кожныя 3-4 года члены ESA узгадняюць бюджэтны план на некалькі гадоў на канферэнцыі членаў ESA. Хоць план можа быць зменены, ён вызначае асноўны кірунак дзейнасці. Апошняя канферэнцыя была праведзена ў 2008 годзе, калі быў вызначаны бюджэт да 2012 года.

Як правіла краіны маюць уласныя касмічныя праграмы, якія па-рознаму ўзаемадзейнічаюць з ESA у фінансавым і арганізацыйным плане. Да прыкладу, французскае касмічнае агенцтва CNES мае бюджэт, які перавышае вылучаемыя ESA сродкі ўдвая. Існуюць таксама сумесныя праекты паміж ESA і нацыянальнымі касмічнымі агенцтвамі.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Уваходжанне ў ESA адбываецца у тры этапы. На першым этапе краіна падпісвае Пагадненне аб Супрацоўніцтве (англ.: Cooperation Agreement). Калі краіна жадае больш поўна супрацоўнічаць з ESA, яна падпісвае ECS пагадненне (англ.: European Cooperating State Agreement). Пагадненне дзейнічае на працягу пяці гадоў, па заканчэнні якіх краіна можа або пачаць перамовы аб поўным членстве, або падпісаць новае пагадненне.

У 2012 — 2013 годзе Польшча можа стаць 20-м членам агенцтва[10].

Статус «назіральніка» атрымалі 10 краін: Балгарыя, Кіпр, Эстонія, Венгрыя, Латвія, Літва, Мальта, Польшча, Славакія і Славенія.[11] Статус назіральніка даецца краінам, якія разглядаюць патэнцыйную магчымасць супрацоўніцтва а ў далейшым і далучэнні да касмічнага агенцтва.

Магчымая кааперацыя з іншымі агенцтвамі[правіць | правіць зыходнік]

Існуюць планы да 2014 годзе зрабіць ESA агенцтвам Еўрасаюза[12].

Балгарыя на бягучы момант з'яўляецца адзінай дзяржавай Еўрасаюза якая не падпісала Пагадненне аб Супрацоўніцтве. Аднак у 2009 годзе Балгарыя абвясціла пра намер удзельнічаць у праектах ESA[13].


Праекты ЕКА[правіць | правіць зыходнік]

  • Арыян — сямейства ракет-носьбітаў
  • Спейслэб — модуль для астранаўтаў, не адлучны падчас палёту караблёў ЗША «Спейс шатл»
  • Каламбус — першапачаткова праект асобнай арбітальнай станцыі, рэалізаваны ў выглядзе модуля МКС
  • ATV — аўтаматычны грузавы карабель
  • Джота — АМС да каметы Галея
  • Гюйгенс — пасадачны модуль для Тытана (спадарожніка Сатурна) на АМС «Касіні» (сумесна з NASA)
  • Смарт-1 — АМС да Месяца
  • Разета — АМС да каметы
  • Марс-экспрэс — АМС да Марса
  • Венера-экспрэс — АМС да Венеры
  • BepiColombo — сумесная з JAXA АМС да Меркурыя
  • Дарвін — касмічны інфрачырвоны тэлескоп (распрацоўваецца да 2015 г.)
  • Gaia — касмічны тэлескоп (распрацоўваецца да 2011 г.)
  • Galileo — спадарожнікавая сістэма навігацыі, якая на гэты момант распрацоўваецца.
  • MetOp — метэаралагічныя спадарожнікі
  • YES і YES2 — спадарожнікі маладых інжынераў
  • Гермес — шматразовы крылаты пілатуемы касмічны карабель (адменены праект 1987—1993 гг.)
  • Вега — лёгкая ракета-носьбіт.
  • Саюз-СТ — замоўленая ў Расіі ракета-носьбіт для запускаў з Куру
  • CSTS — часткова-шматразовы бяскрылы пілатуемы касмічны карабель (распрацоўваецца да 2018 г.)

Праграмы ЕКА[правіць | правіць зыходнік]

ЕКА арганізоўвала і арганізоўвае праграмы фундаментальных касмічных даследаванняў:[14]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. ESA Convention (6th ed.). European Space Agency. September 2005. ISBN 92-9092-397-0. http://www.esa.int/esapub/sp/sp1300/sp1300EN1.pdf. 
  2. Poncelet, Jean-Pol; Fonseca-Colomb, Anabela; Grilli, Guilio (November 2004). "Enlarging ESA? After the Accession of Luxembourg and Greece" (PDF). ESA Bulletin (120): 48–53. http://www.esa.int/esapub/bulletin/bulletin120/bul120g_poncelet.pdf. 
  3. ESA — Romania accedes to ESA Convention
  4. Romanian Space Agency — Comunicat de presa
  5. 5,0 5,1 Leclerc, G.; Lessard, S. (November 1998). "Canada and ESA: 20 Years of Cooperation" (PDF). ESA Bulletin (96). ISBN 92-9092-533-7. http://www.esa.int/esapub/bulletin/bullet96/LECLERC.pdf. 
  6. Dotto, Lydia (May 2002) (PDF). Canada and The European Space Agency: Three Decades of Cooperation. European Space Agency. http://www.esa.int/esapub/hsr/HSR_25.pdf. 
  7. Framework Agreement between the European Community and the European Space Agency
  8. ESA budget for 2009 (PDF). European Space Agency (January 2009). Архівавана з першакрыніцы 3 лютага 2012.
  9. ESA and the EU. European Space Agency (9 October 2008). Архівавана з першакрыніцы 3 лютага 2012.
  10. ESA Opens up to Ten EU Nations, Eyes Poland as Newest Member.
  11. Еўрапейскае касмічнае агенцтва пашырэе на ўсход у 2012 годзе , Lenta.ru (22.11.2011).
  12. ESA BR-268
  13. Bulgaria Slated to Join European Space Community (2009-04-09).
  14. Cosmic Vision 2015—2025 Інстытут касмічных даследаванняў, 29 мая 2007 г.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]