Ян Радзівіл (1474—1522)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Ян Радзівіл
Jan Radzivił Baradaty. Ян Радзівіл Барадаты (XVII).jpg
POL COA Radziwiłł Książę Ia.svg
Герб «Трубы»

Нараджэнне 1474
Смерць 1522
Месца пахавання
Род Радзівілы
Бацька Мікалай Радзівіл Стары
Маці Соф’я з Манівідаў[d]
Жонка Альжбета з Гаштольдаў, Ганна з Кішкаў[d] і Багдана Лукомская[d]
Дзеці Мікалай Радзівіл Чорны, Соф’я з Радзівілаў[d], Ян Радзівіл (1516—1551) і Q104599082?
Дзейнасць палітык
Commons-logo.svg Ян Радзівіл на Вікісховішчы

Ян Мікалай Мікалаевіч Радзівіл «Барадаты» (каля 1474—1522) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Намеснік вількійскі (1495—1501), намеснік слонімскі (з 1505), маршалак гаспадарскі (1499—1514), маршалак земскі (1514—1522), кашталян троцкі (1522).

Сын Мікалая Радзівіла Старога.

Набліжаны вялікага князя Аляксандра, садзейнічаў яго абранню ў 1501 годзе каралём польскім. Падпісаў Мельніцкі акт у 1501 годзе, але пазней падтрымліваў палітыку вялікага князя Аляксандра, скіраваную на адмену мельніцкіх дамоўленасцяў. Пасол у Маскву ў 1507 і 1508 гадах.

Валодаў маёнткамі ў Літве: Нягневічамі ў Новагародскім ваяводстве, Здзітавам і Лахвай у Берасцейскім, Уздой у Менскім, Алыкай на Валыні і інш.

У шлюбе з Альжбэтай Гаштольд меў 2 дачок і 3 сыноў, якія ўсе памерлі ў дзяцінстве; у шлюбе з Багданай Лукомскай — 2 дачок; у шлюбе з Ганнай Кішкай — сыноў Мікалая (Чорнага) і Яна.

Першая жонка Альжбэта тастаментам запісала мужу свае пасажныя маёнткі, але ў 1503 годзе яе брат Альбрэхт Гаштольд пачаў справу за вяртанне маёнткаў сабе як «блізкіх», бо паводле звычаяў перажыўшы сваіх дзяцей Альжбэта не магла запісаць іх мужу. Радзівіл звяртаўся нават да Папы Рымскага, што было аспрэчана вялікім князем як неадпаведнае традыцыі, але ўрэшце вымушаны перадаць жончыны маёнткі Гаштольду[1].

Зноскі

  1. Груша А. Улада непарушнасці і памяці: «старина» і яе трансфармацыя ў XV — першай трэці XVI ст. // Соціум. Альманах соціальної історії. — К., 2013. Вип. 10. С. 216—245. — С. 227—228.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]