Крыштаф Завіша
| Крыштаф Завіша | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | |||||||
| Лебедзь | |||||||
|
| |||||||
|
|||||||
| Папярэднік | Ян Караль Нарушэвіч[d] | ||||||
| Пераемнік | Караль Пётр Далмат-Ісайкоўскі | ||||||
|
|||||||
| Папярэднік | Казімір Леў Сапега | ||||||
| Пераемнік | Піліп Абуховіч | ||||||
|
|||||||
| Папярэднік | Антоні Ян Тышкевіч | ||||||
| Пераемнік | Тэадор Аляксандр Ляцкі | ||||||
|
|||||||
| Папярэднік | Аляксандр Людвік Радзівіл | ||||||
| Пераемнік | Аляксандр Гіларый Палубінскі | ||||||
|
|||||||
| Папярэднік | Міхал Казімір Пац | ||||||
| Пераемнік | Мікалай Стэфан Пац | ||||||
|
|||||||
|
|
|||||||
| Нараджэнне | 1578 | ||||||
| Смерць | 23 студзеня 1670[1][2] | ||||||
| Род | Завішы | ||||||
| Бацька | Андрэй Ян Завіша | ||||||
| Маці | Соф’я з Валовічаў[d][3] | ||||||
| Жонка | Кацярына з Тышкевічаў[d][4][2] | ||||||
| Дзеці | Андрэй Казімір Завіша, Ганна Канстанцыя з Завішаў[d][5] і Ян Юрый Завіша[d][6] | ||||||
| Грамадзянства | |||||||
Крыштаф Завіша (1578 — 23 студзеня 1670[1][2]) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Вялікі лоўчы літоўскі (1629—1637), вялікі пісар літоўскі (1637—1649), надворны маршалак (1649—1654) і вялікі маршалак літоўскі (1654—1669). Кашталян віленскі (з 1669), староста менскі (1631—1645) і браслаўскі (1645).
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]З роду Завішаў герба «Лебедзь», сын вялікага падскарбія літоўскага Андрэя Яна Завішы.
У 1606 годзе апублікаваў гераічную паэму «Караламахія», прысвечаную перамозе ў бітве пад Кірхольмам.[7]
Удзельнік узяцця і абароны Смаленска ў 1609—1613 гадах падчас вайны 1609—1618 гадоў. У 1613 годзе пасол ад Быдгашчскай канфедэрацыі войска смаленскага да прускай рады і князя.
У 1639 годзе маршалак Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага.
У 1655 годзе ўдзельнік Тышовецкай канфедэрацыі.
У 1659 і 1661 гадах дэпутат Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ад сенату.
Пасол на соймы Рэчы Паспалітай 1632 (ад Менскага павету), 1646, 1649—1650, 1650 гадоў, каранацыйныя соймы 1633, 1649 года, надзвычайныя соймы 1635, 1637, 1642 (маршалак сойма), 1647 гадоў.
Сям’я
[правіць | правіць зыходнік]Быў жанаты з Крысцінай, дачкой Андрэя Тышкевіча. Меў сыноў Андрэя Казіміра (перадаў яму Менскае староства) і Яна Юрыя (перадаў яму Браслаўскае староства), а таксама дачку Ганну Канстанцыю, жонку Фелікса Яна Паца.
Беларускія пераклады
[правіць | правіць зыходнік]- Хрыстафор Завіша Найяснейшаму каралевічу Уладзіславу…; Караламахія (урывак з паэмы): пераклад з лацінскай мовы, каментарыі Ж. В. Некрашэвіч-Кароткай. // Роднае слова : часопіс. — 2006. — № 8. — С. 18—20.
- Завіша Х. Караламахія / Пераклад з лацінскай мовы Жанны Некрашэвіч-Кароткай // «Наша Вера» № 2 (40), 2007.
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ а б Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego 1386—1795 / пад рэд. J. Wolff — Kraków: 1885. — С. 82.
- ↑ а б в Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. I, Województwo wileńskie XIV‒XVIII wiek / пад рэд. A. Rachuba — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2004. — С. 112. — 764 с. — ISBN 83-7181-305-8
- ↑ Чарняўскі Ф. В. Жыццяпіс і сямейна-роднасныя сувязі падсудка земскага Менскага ваяводства Крыштафа Служкі // Архіварыус — Мн.: Дзяржкамархіў, Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, 2018. — вып. 16. — С. 299. — ISSN 2225-4412
- ↑ Князі Друцкія-Горскія ў Вялікім Княстве Літоўскім у XV—XVIII стст. / пад рэд. В. У. Галубовіч, С. А. Рыбчонак, А. І. Шаланда — 2016. — С. 102. — 400 с. — ISBN 978-985-90380-3-7
- ↑ Pacowie : materyjały historyczno-genealogiczne / пад рэд. J. Wolff — СПб.: 1885. — С. 105. — 377 с.
- ↑ Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. I, Województwo wileńskie XIV‒XVIII wiek / пад рэд. A. Rachuba — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2004. — С. 590. — 764 с. — ISBN 83-7181-305-8
- ↑ Некрашэвіч-Кароткая Ж. Беларускі паэт Хрыстафор Завіша і яго гераічная паэма «Караламахія» (Вільня, 1606): да 400-годдзя з часу апублікавання // Веснік БДУ. Сер. 4. — 2006. — № 2. — С. 62-68. Архівавана з першакрыніцы 8 снежня 2021.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Насевіч В. Завішы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 639. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
- Лоўчыя вялікія літоўскія
- Пісары вялікія літоўскія
- Маршалкі надворныя літоўскія
- Маршалкі вялікія літоўскія
- Кашталяны віленскія
- Маршалкі Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага
- Нарадзіліся ў 1578 годзе
- Памерлі 23 студзеня
- Памерлі ў 1670 годзе
- Завішы
- Асобы
- Сенатары Рэчы Паспалітай
- Старосты менскія
- Старосты браслаўскія
- Маршалкі Сойма Рэчы Паспалітай