Горад Талін
Горад
|
||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||
Талін (эст.: Tallinn; у 1219—1917: шв., ням.: Reval — сталіца Эстоніі. Буйны пасажырскі і грузавы марскі порт.
Змест |
Этымалогія [правіць]
Мяркуецца, што назва «Tallinn(a)» у эстонскай мове адбываецца ад слоў «taani linn» («дацкі град»)[Крыніца?] або «tali linn» («зімовы град»)[Крыніца?].
Горад быў вядомы ў старажытнарускіх крыніцах пад назвай Калывань (магчыма, ад слова Kalevan; гл. Калеў) або Лядзяш, у скандынаўскіх — Лінданісэ (дацк.: Lyndanisse), Лінда. Пазней скандынавы і немцы звалі яго Рэваль (Reval), магчыма, ад эстонскай назвы мааконда Равала, у рускім ужыванні — Рэвель (афіцыйная назва ў Расійскай імперыі да 1917 года).
Адміністрацыйнае дзяленне [правіць]
Талін уваходзіць у склад павета Хар'ю, утвараючы гарадскі муніцыпалітэт Талін.
У савецкі час горад уключаў чатыры раёна: Калінінскі (быўшы. Копліскі), Ленінскі, Марскі, Кастрычніцкі. Падчас рэформаў мясцовага самакіравання 4 сакавіка 1993 года былі ўтворанныя 8 гарадскіх раёнаў (эст.: linnaosad): Кесклін (Цэнтр), Крыстыйне, Ласнамяэ, Мустамяэ, Ныме (да 1940 года асобны горад), Пірыта, Пых'я-Талін (Паўночны Талін) і Хааберсці.
Кожная раённая ўправа кіруецца старэйшынай (эст.: linnaosavanem). Ён прызначаецца гарадской управай па паданні мэра пасля кансультацый з адміністрацыйнымі радамі частак горада. Функцыя адміністрацыйных рад — падрыхтоўка рэкамендацый гарадскому ўраду і камісіям муніцыпалітэта з нагоды кіравання раёнамі.
Геаграфія [правіць]
Талін знаходзіцца ў Паўночнай Еўропе, на паўднёвым беразе Фінскага заліва, у 80 кіламетрах ад Хельсінкі. Самае вялікае возера Таліна — Юлемістэ (плошча 9,6 км2). Гэта галоўная крыніца пітнай вады горада. Возера Харку — другое па велічыні (плошча 1,6 км2). У адрозненне ад шматлікіх вялікіх гарадоў, адзіная значная рака ў Таліне — Пірыта — размешчаная далёка ад цэнтра горада (цяпер гарадскі раён Пірыта). Басейн ракі знаходзіцца пад аховай з-за яго маляўнічасці.
Па тэрыторыі горада праходзіць вапняковы ўступ (Глінт, або Балтыйска-Ладажскі ўступ). Ён выразна прасочваецца на Таампеа і ў Ласнамяэ.
Найвышэйшая кропка Таліна (64 метра над узроўнем мора) знаходзіцца на паўднёвым-захадзе горада ў раёне Ныме.
Даўжыня берагавой лініі — 46 кіламетраў. У межах горада яна ўтварае тры вялікіх паўвострава: Коплі, Пальясаары і Какумяэ.
Адукацыя [правіць]
Вядомыя асобы [правіць]
- Альфрэд Розенберг
- Ота Яўстафіевіч Кацэбу
- Арва Антонавіч Метс
- Арнольд Меры
- Ану Кааль
- Андрэй Сяргеевіч Батычка
Гл. таксама [правіць]
Літаратура [правіць]
- Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).
У Сеціве [правіць]
| Сусветная спадчына ЮНЕСКА |
- Сайт горада Талін (руск.) (эст.) (англ.) (ням.) (швед.) (фін.)
- Digital Tallinn — віртуальны тур па талінскім Старым горадзе
- Сайт Ласнамяэскай часткі горада Таліна
- Талінскі порт — англ., эст.
- Віртуальны Талін на сайте VirtualGuide.ru (руск.)