Гаіці (востраў)

Гаіці
	ісп. Española, фр. Hispaniola
	; Горны пейзаж
Характарыстыкі
Плошча	76 420 км² ();
Найвышэйшы пункт	3 175 м
Насельніцтва	1 846 649 чал. (2005)
Размяшчэнне
	19°00′ пн. ш. 70°40′ з. д.HGЯO
Архіпелаг	Антыльскія астравы
Акваторыя	Карыбскае мора
Краіна	Гаіці;
	Гаіці
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Гаіці або Эспаньёла (ісп.: Española, фр.: Hispaniola, старажытная назва Кіскея^[2], Haiti [Гаіці]: з мовы карыбскіх індзейцаў — «гарысты») — другі па велічыні востраў (каля 76,4 тыс. км²) групы Вялікіх Антыльскіх астравоў у Вест-Індыі, у Карыбскім моры. На востраве размешчаны дзве дзяржавы: Рэспубліка Гаіці і Дамініканская Рэспубліка.

Востраў Гаіці быў адкрыты ў 1492 годзе Хрыстафорам Калумбам і названы ім Эспаньёла; падчас другога плавання Калумба тут была заснавана першая іспанская калонія ў Новым Свеце.

Прырода

Востраў размешчаны ў зоне сутыкнення Паўночна-Амерыканскай і Карыбскай літасферных пліт, што абумовіла горны рэльеф і высокую сейсмічнасць тэрыторыі (самы моцны землятрус адбыўся ў 2010).

Рэльеф Гаіці ўяўляе сабой чаргаванне сярэдневысокіх моцна расчлененых гор і нізін. Усе горныя хрыбты маюць больш высокі працяг у дамініканскай частцы вострава Гаіці. Хрыбты поўначы (Паўночных хрыбет) і поўдня (хрыбет Ла-Сёль) фармуюць паўастравы. Да гор Ла-Сёль належыць вышэйшы пункт Гаіці Ла-Сёль (2680 м). Да заліва Ганаў прымыкае пласкагор’е Плато-Сантраль. З карой выветрывання звязаны паклады баксітаў.

Клімат — трапічны пасатны. Сярэднегадавая тэмпература складае каля +25 ° С. Для Гаіці характэрны летні максімум ападкаў з пікамі ў красавіку-чэрвені і верасні-кастрычніку; на падветраных схілах выпадае 500—800 мм ападкаў у год, у той час як на наветреных схілах — да 2500 мм. У Гаіці часта завітваюць разбуральныя трапічныя ўраганы («Іван» і «Жанна» ў 2004 годзе).

З Дамініканскіх гор у заліў Ганаў сцякае рака Артыбаніт, на ёй пабудавана вадасховішча Пялігр.

Расліннасць падветраных схілаў — кактусы, багаткі, пальма сабаль; унутраныя даліны пакрываюць саваны з хвоямі. У гарах поўдня — вільготныя трапічныя лясы (махагоні, дальбергія). З млекакормячых — агуці і завезеныя для барацьбы з пацукамі мангусты. Сустракаюцца тры віды кракадзілаў.

Крыніцы

↑ https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries Праверана 17 жніўня 2023.
↑ БЭ ў 18 тамах., Т.4. Мн., 1997, С.434

Спасылкі

Дамініканская Рэспубліка ў лічбах, гісторыя, геаграфія, святы ў Дамінікане(недаступная спасылка)
Google maps

[_04d46243f6a302d7-1] ttps://www.cia.gov/the-world-factbook/countries Праверана 17 жніўня 2023.

[pr-2] БЭ ў 18 тамах., Т.4. Мн., 1997, С.434

[1]

[2]