Джэймс Уайт Блэк

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
іншыя значэнні У Вікіпедыі ёсць артыкулы пра іншых людзей з імем Блэк.
Джэймс Уайт Блэк
англ.: James Whyte Black
Дата нараджэння:

14 чэрвеня 1924(1924-06-14)
Месца нараджэння:

Адынгстан, Шатландыя
Дата смерці:

22 сакавіка 2010(2010-03-22) (85 гадоў)
Месца смерці:

Лондан
Краіна:

Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія
Навуковая сфера:

фармакалогія
Месца працы:

Універсітэт Малая
Універсітэт Глазга
Універсітэтскі каледж Лондана
Каралеўскі каледж Лондана
Сэнт-Эндрускі ўніверсітэт
Альма-матэр:

Універсітэт Дандзі
Узнагароды і прэміі


Нобелеўская прэмія Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1988)

Ордэн Заслуг
Рыцар-бакалаўр

Джэймс Уайт Блэк (англ.: James Whyte Black, 14 чэрвеня 1924 года, Адынгстан, Шатландыя — 22 сакавіка 2010 года, Лондан) — шатландскі фармаколаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1988 годзе разам з Дж.Х.Хітчынгсам і Г.Б.Элаян.

Змест

Біяграфія [правіць]

Джэймс Уайт Блэк нарадзіўся 14 чэрвеня 1924 года ў Адынгстане, Ланакшыры. Ён быў чацвёртым з пяці сыноў баптысцкай сям'і, вытокі якой прасочваюцца да Balquhidder у Пертшыры.[1] Яго бацька быў горным інжынерам.[1] Ён вырас у Файф, адукацыю атрымаў у сярэдняй школе Beath у Каўдэнбіце (англ.: Cowdenbeath) і ва ўзросце 15 гадоў выйграў стыпендыю для навучання ва ўніверсітэце Сэнт-Эндруса, дзе вывучаў медыцыну.[1] Яго сям'я была занадта бедная, каб адправіць яго ва ўніверсітэт. Яго настаўнік па матэматыцы пераканаў Блэка, каб ён здаў уступныя экзамены ва ўніверсітэт.[2].

Да 1967 года ўніверсітэцкі каледж Дандзі быў месцам для ўсёй клінічнай медыцынскай дзейнасці ва ўніверсітэце Сэнт-Эндруса. Ён паступіў ва ўніверсітэцкі каледж (які ў выніку стаў універсітэтам Дандзі) у 1943 годзе і скончыў яго ў 1946 годзе.[3]

Пасля заканчэння ён застаўся ва ўніверсітэцкім каледжы, каб далучыцца да аддзела фізіялогіі ў якасці асістэнта,каб пасля заняць пост выкладчыка ва ўніверсітэце Малая.[3][4] Але ён вырашыў не займацца кар'ерай практыкуючага ўрача[4].

Блэк зрабіў значны ўнёсак у фундаментальныя навуковыя і клінічныя веды ў галіне кардыялогіі і як урач, і як вучоны. Яго вынаходства прапраналола, бэта-адрэнаблакатара, які зрабіў рэвалюцыю ў медыцынскім упраўленні стэнакардыяй, лічыцца адным з самых важных укладаў ў клінічнай медыцыне і фармакалогіі 20-га стагоддзя.[5][6] Прапраналол быў апісаны як найбольшы прарыў у лячэнні хвароб сэрца з моманта адкрыцця наперстаўкі ў 18 стагоддзі і прынёсшы карысць мільёнам людзей.[4] Метад даследавання Блэка, яго адкрыцці ў галіне адрэнергічнай фармакалогіі і яго ўдакладненне механізмаў сардэчнай дзейнасці з'яўляюцца моцнымі бакамі яго працы[7].

Аўтар навуковых прац па стварэнні і выкарыстанні новых проціпухлінных і процівірусных прэпаратаў, для лячэння сардэчна-сасудзістых хвароб і язвавай хваробы страўніка.

Прафесар Лонданскага ўніверсітэта (1973).

Член Лонданскага Каралеўскага таварыства (1976).

Асабістае жыццё [правіць]

Блэк сустрэў Хілары Джоан Воан (1924-1986) на балі ва ўніверсітэце ў 1944 годзе. Яны пабраліся шлюбам у 1946 годзе пасля заканчэння ўніверсітэта. Ён апісаў яе як "рухаючую сілу" свайго жыцця, пакуль яна не памерла ва ўзросце 61 у графстве Сурэй.[1][8] У іх нарадзілася дачка, Стэфані, у 1951 годзе.[1] Блэк зноў ажаніўся ў 1994 годзе з прафесарам Ронай Мак-Кі.[4] Блэк не быў публічным чалавекам, таму ён са здзіўленнем успрыняў навіну, што ён атрымаў Нобелеўскую прэмію.[4]

Блэк памёр ва ўзросце 85 гадоў раніцай 22 сакавіка 2010 года пасля працяглай хваробы. Яго смерць была абвешчана ўніверсітэтам Дандзі, дзе ён быў канцлерам з 1992 па 2006 год.[9] Яго пахаванне адбылося 29 сакавіка ў царкве Св.Калумба ў Лондане.[10] Ён пахаваны на могілках Ardclach прыхода, створанага ў 1655 годзе, побач з Нэрнам, Шатландыя.

Узнагароды [правіць]

Зноскі

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Black, Sir James W Autobiography. The Nobel Foundation. Праверана 23 сакавіка 2010.
  2. ↑ Scottish Nobel prize winner Sir James Black dies at age 85 , The Daily Record (23 March 2010). Праверана 25 сакавіка 2010.
  3. ↑ 3,0 3,1 Death of Sir James Black. Archives, Records and Artefacts at the University of Dundee. Праверана 13 чэрвеня 2011.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Sir James Black, OM , The Telegraph (23 March 2010). Праверана 25 сакавіка 2010.
  5. ↑ Stapleton, Melanie P. (1997). "Sir James Black and Propranolol". Texas Heart Institute Journal 24 (4): 336–342. PMID 9456487. 
  6. ↑ "anTAGonist" and "ciMETidine". American Chemical Society (2005). Праверана 25 снежня 2005.
  7. ↑ Alan Taylor. Or is this our national hero? , Sunday Herald (25 January 2004). Праверана 25 студзеня 2004.
  8. ↑ Deaths England and Wales 1984-2006
  9. ↑ Nobel Prize-winning scientist Sir James Black dies , BBC News, BBC (22 March 2010). Праверана 25 сакавіка 2010.
  10. ↑ Heart disease treatment pioneer James Black dies , Associated Press (22 March 2010). Праверана 25 сакавіка 2010.

Літаратура [правіць]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы - Варанец / Рэдкал.: Г.П.Пашкоў і інш. - Мн.: БелЭн, 1996. - 511 с.: іл.
 г·п 
Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1976—2000 гадах

Бламберг / Гайдузек(1976) • Гіймэн / Шалі / Ялаў (1977) • Арбер / Натанс / Сміт (1978) • Кормак / Хаўнсфілд (1979) • Бенасераф / Дасэ / Снел (1980) • Сперы / Х'юбел / Візел (1981) • Бергстрэм / Самуэльсан / Вейн (1982) • Мак-Клінтак (1983) • Ернэ / Кёлер / Мільштэйн (1984) • Браўн / Голдстайн (1985) • Коэн / Леві-Мантальчыні (1986) • Танегава (1987) • Блэк / Элаян / Хітчынгс (1988) • Бішап / Вармус (1989) • Мары / Томас (1990) • Неер / Закман (1991) • Фішэр / Крэбс (1992) • Робертс / Шарп (1993) • Гілман / Родбел (1994) • Льюіс / Нюслайн-Фольхард / Вішаўс (1995) • Догерці / Цынкернагель (1996) • Прузінер (1997) • Ферчгат / Ігнара / Мурад (1998) • Блобель (1999) • Карлсан / Грынгард / Кэндэл (2000)
Узята з "http://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Джэймс_Уайт_Блэк&oldid=1578699"