Ферыд Мурад

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ферыд Мурад
англ.: Ferid Murad
Ferid Murad.jpg
Ферыд Мурад на лекцыі ў 2006 годзе
Дата нараджэння:

14 верасня 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}) (78 гадоў)

Месца нараджэння:

Уайтынг, штат Індыяна, ЗША

Краіна:

ЗША

Навуковая сфера:

фармакалогія

Узнагароды і прэміі


Нобелеўская прэмія Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1998)

Ферыд Мурад на ВікіСховішчы

Ферыд Мурад (англ.: Ferid Murad, нар. 14 верасня 1936, Уайтынг, Індыяна) — амерыканскі ўрач і фармаколаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1998 годзе разам з Р. Ферчгатам і Л. Ігнарай «за адкрыццё ролі аксіду азоту як сігнальнай малекулы ў рэгуляцыі сардэчна-сасудзістай сістэмы». Паказаў, што нітрагліцэрын і падобныя лекі дзейнічаюць як вазадылататары ў выніку ўтварэння з іх у арганізме аксіду азоту NO, які дзейнічае як сігнальная малекула і расслабляльна дзейнічае на крывяносныя сасуды.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Ферыд Мурад нарадзіўся ва Уайтынгу, штат Індыяна, у сям'і Джабіру Мурада, албанскага імігранта з Гостывара, Македоніі, і Генрыэты Баўмэн, амерыканскай хрысціянкі. Фэрыд выхоўвалася ў хрысціянскіх традыцыях.[1]

Скончыў Кліўлендскі ўніверсітэт у 1965 годзе. З 1971 года дырэктар Цэнтра навуковых даследаванняў, адначасова прафесар (з 1975 года) Віргінскага ўніверсітэта (г. Шарлатсвіл). У 1981-1989 гадах прафесар Стэнфардскага, з 1988 года Чыкагскага ўніверсітэтаў. У 1997-2011 гадах дырэктар Інстытута малекулярнай медыцыны пры навуковым цэнтры здароўя Універсітэта Тэхаса. З красавіка 2011 года прафесар на кафедры біяхіміі і малекулярнай біялогіі ва ўніверсітэце Джорджа Вашынгтона ў Вашынгтоне.[2]

Аўтар навуковых прац па вывучэнні ролі аксіду азоту ў кардыяваскулярнай сістэме.

Выявіў, што што ў арганізме аксід азоту выдзяляецца пры распадзе нітрагліцэрыны, і дапусціў, што менавіта ён расшырае кравяносныя сасуды.

Доктар філасофіі (1965).

Ганровы член акадэміі навук і мастацтваў Косава.[3]

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Рашэнне Нобелеўскага камітэта не прысуджаць прэмію Сальвадору Манкада, які самастойна зрабіў тыя ж вынікі, што і Ігнара, выклікала крытыку з боку шматлікіх вучоных і таварыстваў.[4]

У маі 2012 года муніцыпалітэт Чаір (Скоп'е) абвясціў Мурада ганаровым грамадзянінам. [5]

Зноскі

  1. [1]“Ferid Murad autobiography”, Nobel Foundation
  2. Nobel Laureate to Join GW | Learninig & Search – the George Washington University
  3. Academy of Sciences and Arts of Kosovo. Academy of Sciences and Arts of Kosovo. Праверана 4 мая 2010.
  4. István Hargittai: Salvador Moncada. In: Candid Science II. Conversations with Famous Biomedical Scientists. World Scientific Publishing, 2002, ISBN 1-86094-280-6, S. 565
  5. Arritjet ia dedikoj kombit tim!, Telefrafi, 2012-05-31 (in Albanian).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18. Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (Т. 18 Кн. 1).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Commons