Гертруда Бэл Элаян

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Гертруда Бэл Элаян
англ.: Gertrude Belle Elion
Nci-vol-8236-300 Gertrude Elion.jpg
Дата нараджэння:

23 студзеня 1918(1918-01-23)

Месца нараджэння:

Нью-Ёрк

Дата смерці:

21 лютага 1999(1999-02-21) (81 год)

Месца смерці:

Паўночная Караліна

Краіна:

Сцяг ЗША ЗША

Навуковая сфера:

біяхімія, фармакалогія

Альма-матэр:

Нью-Ёркскі ўніверсітэт

Навуковы кіраўнік:

Джордж Хітчынгс

Узнагароды і прэміі


Нобелеўская прэмія Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1988)

Гертруда Бэл Э́лаян (англ.: Gertrude Belle Elion, 23 студзеня 1918, Нью-Ёрк21 лютага 1999, Паўночная Караліна) — амерыканскі вучоны ў галіне біяхіміі і фармакалогіі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1988 годзе разам з Дж.Блэкам і Дж.Хітчынгсам "за адкрыццё важных прынцыпаў лекавай тэрапіі".

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Гертруда Элаян нарадзілася 23 студзеня 1918 года ў Нью-Ёрку ў яўрэйскай імігранцкай сям'і (яе бацька іміграваў у 12 гадоў з Літвы, маці ў 14 гадоў - з Расіі).

Скончыла Нью-Ёркскі ўніверсітэт (1941). З 1944 года ў навукова-даследчай лабараторыі Велкам (Нью-Ёрк; у 1967-1983 гадах кіраўнік аддзела).

Аўтар навуковых прац па вывучэнні ўздзеяння антыметабалітаў нуклеінавых кіслот, якія выкарыстоўваюцца як процівірусныя і проціпухлінныя сродкі, па стварэнні антыбактэрыяльных і імунадэпрэсантных прэпаратаў.

Сярод лекавых прэпаратаў, знойдзеных Элаян:

  • меркаптапурын (першы антылейкемічны прэпарат)[1],
  • імунасупрэсар азаціапрын,
  • алапурынол (ужывальны пры падагры),
  • антымалярыйны прэпарат пірыметамін,
  • трыметапрым,
  • ацыклавір (антывірусны прэпарат, які ўжываецца для лячэння герпесу).

Гертруда Элаян памерла ў Паўночнай Караліне ў 1999 годзе ва ўзросце 81 года. Яна пераехала ў Research Triangle у 1970 годзе і некаторы час працавала там у якасці прафесара ўніверсітэта Дзюка. Яна не была замужам.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Marx, Vivien 6-Mercaptopurine. Chemical & Engineering News (2005). Праверана 20 кастрычніка 2012.
  2. Staff Invent Now: Hall of Fame: Gertrude Belle Elion. National Inventors Hall of Fame. Праверана 20 кастрычніка 2012.
  3. Staff The President's National Medal of Science: Recipient Details: GERTRUDE B. ELION. National Science Foundation. Праверана 20 кастрычніка 2012.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18. Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2004. — Т. 18. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]