Планета Сатурн

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Сатурн, здымак КА «Касіні» (27.3.2004; натуральныя колеры).

Сатурнпланета ў Сонечнай сістэме, газавы гігант, 6-я планета паводле адлегласці ад Сонца.

Назва паходзіць ад імя бога земляробства ў старажытна-рымскай міфалогіі.

Дыяметр: ~120600[1] км (9,4 зямных). Маса: 95,16 зямных. Перыяд вярчэння: 10 гадз. 30 мін.[1] Арбітальны перыяд: 29,46 г. Адлегласць ад Сонца: 9,539 а.а.

Астранамічны знак Сатурна

У цэлым, планета складаецца з вадароду на ~70 %, рэшта гелій, і цяжэйшыя элементы: жалеза, крэмній, вуглярод, азот, кісларод. Відавочна, планета мае досыць вялікае ядро з жалеза, вугляроду, інш. цяжкіх элементаў, акружанае мантыяй і атмасферай з газавіднага вадароду (90 %) і гелію (10 %), з дадаткам іншых газаў. Сярэдняя тэмпература паверхні[2] −140 °C.

Сатурн вядомы ад старажытнасці. У пач. 1600-х Галілей назіраў колцы Сатурна, але не здолеў зразумець убачанага, і палічыў планету «патройнай». Тлумачэнне назіранням Галілея было дадзена праз 40 гадоў Х. Гюйгенсам. Дж. Д. Касіні адкрыў прагал між колцамі[3] (1675) і прапанаваў правільнае тлумачэнне ўтварэння колцаў з малых часцінаў.

Сістэма Сатурна[правіць | правіць зыходнік]

У плоскасці экватара абарочваюцца шырокія Кольцы Сатурна.

Колькасць і склад спадарожнікаў Сатурна ўвесь час удакладняюцца. Налічваецца 31 спадарожнік[4].

Гл. таксама: Тытан, спадарожнік Сатурна.

Адметнасці[правіць | правіць зыходнік]

Сатурн гэта другое па велічыні нябеснае цела Сонечнай сістэмы, не лічачы Сонца.

На паверхні атмасферы Сатурна бачныя папярочныя каляровыя палосы, якія з'яўляюцца вынікамі магутных цыркулярных ветраў (хуткасці да 1000—1700 км/г[5]).

Галоўным чынам Сатурн вядомы за свае кольцы. Вонкавы дыяметр часткі, бачнай з Зямлі, складае каля 270 тыс. км., таўшчыня каля 15 км. Раней адрознівалі тры «галоўныя» колцы, два вонкавыя з якіх падзяляюцца «пустой» паласой, г.зв. шчылінай Касіні, якая ўтрымлівае параўнальна мала матэрыялу колцаў. Сярэдняе «галоўнае» колца найярчэйшае, а ўнутранае вельмі слабое. Пазней былі ўведзены далейшыя дзяленні колцаў на вузейшыя колцы. Адно з вонкавых колцаў мае рэдкі, блакітны колер (гл. таксама Уран (планета)#Адметнасці).

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Commons
  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0238-5 (Т. 14).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Дадзеныя 1999 г.
  2. На ўзроўні з ціскам, роўным 1 атм.
  3. Шчыліна Касіні, гл. #Адметнасці.
  4. Дадзеныя 2006 г.
  5. Мяняюцца на працягу дзесяцігоддзяў.