Эрытрэя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Дзяржава Эрытрэя
тыгрынья: ሃገረ ኤርትራ
араб.: دولة إرتري
Flag of Eritrea.svg Герб Эрытрэі
Сцяг Эрытрэі Герб Эрытрэі

Каардынаты: 15°09′00″ пн. ш. 39°37′00″ у. д. / 15.15° пн. ш. 39.616667° у. д. (G) (O) (Я)

Location Eritrea AU Africa.svg
Гімн: «ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ»
Дата незалежнасці 24 мая 1993 (ад Эфіопіі)
Афіцыйныя мовы няма; пераважае тыгрынья і арабская
Сталіца Асмэра
Найбуйнейшы горад Асмэра
Форма кіравання Часовы ўрад
Прэзідэнт Ісаяс Афеворкі
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні
100-я ў свеце
117 600 км²
малаважны
Насельніцтва
• Ацэнка (2009)
Шчыльнасць

5 073 000[1] чал. (118-я)
43,1 чал./км²
ВУП
  • Разам (2008)
  • На душу насельніцтва

$3 743 млн[2]  (168-ы)
$747[2]
ІРЧП (2007) 0.472 (нізкі) (165-ы)
Валюта накфа
Авіякампанія Eritrean Airlines
Інтэрнэт-дамен .er
Тэлефонны код +291
Часавы пояс +3

Эрытрэ́я — краіна ў паўночна-ўсходняй частцы Афрыкі, на ўзбярэжжы Чырвонага мора. Мяжуе з Суданам на захадзе, Эфіопіяй на поўдні і Джыбуці на паўднёвым усходзе. Сталіца — горад Асмара.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Разам з Джыбуці, Эфіопіяй, паўночнай часткі Самалі і ўзбярэжжам Чырвонага мора Судана, Эрытрэя лічыцца найбольш верагодным месцам зямлі, вядомай старажытным егіпцян, як Пунт, што азначае Боская зямля. Старажытныя жыхары Пунты мелі цесныя адносіны з фараонамі Егіпта ў часы Сахуры і Хатшэпсута.

Атрымала незалежнасць ад Эфіопіі ў 1993 годзе.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Падрабязная карта Эрытрэі

Эрытрэя — краіна ў паўночна-ўсходняй Афрыцы. На ўсходзе яна абмываецца Чырвоным морам; мяжуе з Джыбуці, Эфіопіяй і Суданам. Большая частка тэрыторыі краіны ляжыць на Эрытрэйскім плато Эфіопскага нагор'я. На паўднёвым усходзе знаходзіцца ўпадзіна Афар. Плошча тэрыторыі складае 121,3 тыс. кв. км. Сталіца — горад Асмэра.

Палітычная структура[правіць | правіць зыходнік]

Глава дзяржавы і ўрада — прэзідэнт. Па канстытуцыі павінен абірацца парламентам на 5-гадовы тэрмін. З чэрвеня 1993 прэзідэнт — Ісаяс Афеворкі. Выбары прэзідэнта дагэтуль не праводзіліся, дата найбліжэйшых выбараў не вызначана.

Заканадаўчы орган — аднапалатная Нацыянальная асамблея — 150 дэпутатаў, прызначаных у маі 1997. Выбары былі запланаваны на снежань 2001, але затым адкладзены на нявызначаны час.

У Эрытрэі толькі адна легальная партыя — Народны фронт за дэмакратыю і справядлівасць (глава — Ісаяс Афеворкі).

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Эканоміка Эрытрэі перажыла значны рост у апошнія гады, пра што сведчыць павелічэнне ВУП у кастрычніку 2012 года на 7,5 % ў параўнанні з 2011 годам[3]. Асноўнай прычынай нядаўняга росту эканомікі краіны з'яўляецца пачатак распрацоўкі здабычы золата і серабра ў шахце Біша і вытворчасць цэменту на цэментавым заводзе ў Масаве[4].

Фінансы[правіць | правіць зыходнік]

Грашовая адзінка — накфа (= 100 цэнтаў). Уведзена ў абарот ў лістападзе 1997 г. У 1993—1997 гадах у абароце знаходзіўся эфіопскі быр[5].

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Паводле ўрадавых даныху Эрытрэі налічваецца дзевяць этнічных груп[6]. Пры гэтым грамадзства краіны з'яўляецца этнічна неаднастайным. Незалежны перапіс праведзены ніколі не быў, аднак лічыцца, што народнасць тыграі складе каля 55% ад усяго насельніцтва краіны. Другой паводле колькасці насельніцтва з'яўляецца народнасць тыгрэ, якая складае каля 30% насельніцтва. Гэтыя народнасці складаюць асноўную частку пераважна семіцкамоўнага насельніцтва. Большая частка астатняга насельніцтва належыць да іншых афраазіяцкіх моўных супольнасцей.

Рэлігіі — іслам 50 %, хрысціянства (хрысціяне-монафізіты 30 %, каталікі 13 %, пратэстанты 5 %).

Асноўныя паказчыкі[правіць | правіць зыходнік]

  • Колькасць насельніцтва — 5,8 млн (ацэнка на ліпень 2010 года).
  • Гадавы прырост — 2,5 % (2010).
  • Фертыльнасць — 4,6 нараджэнняў на жанчыну (2010).
  • Гарадское насельніцтва — 21 % (2008).
  • Працягласць жыцця — 60 гадоў у мужчын, 64 года ў жанчын (2010).
  • Заражанасць вірусам імунадэфіцыту (ВІЧ) — 1,3 % (па ацэнцы 2007 года).
  • Пісьменнасць — 70 % мужчын, 48 % жанчын (па ацэнцы 2003 года).


Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Чыгуначны тунэль на Эрытрэйскім плато

Рух на аўтамабільных дарогах правабаковы. Дзейныя міжнародныя правы кіроўцы. Варта адзначыць, што ў некаторых абласцях рух ноччу забаронены.

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Культура Эрытрэі ў значнай ступені вызначаецца становішчам краіны на ўзбярэжжы Чырвонага мора. Адной з самых вядомых частак культуры краіны з'яўляецца кававая цырымонія[7].

Спорт[правіць | правіць зыходнік]

Футбол і веласіпедны спорт з'яўляюцца найбольш папулярнымі відамі спорту ў Эрытрэі. Мясцовыя лёгкаатлеты паспяхова выступаюць на міжнародных спаборніцтвах па бегу на доўгія дыстанцыі.

Беларуска-эрытрэйскія адносіны[правіць | правіць зыходнік]

Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Дзяржавай Эрытрэя ўсталяваныя 11 верасня 1998 года. Візіты на вышэйшым і высокім узроўнях не ажыццяўляліся. Дагаворна-прававая база двухбаковых адносін адсутнічае. У 2004 годзе тавараабарот сфарміраваны беларускім экспартам (шыны) на суму 56 тыс. долараў ЗША.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009)."World Population Prospects, Table A.1" (.PDF). 2008 revision. United Nations.
  2. 2,0 2,1 Eritrea. International Monetary Fund. Архівавана з першакрыніцы 22 жніўня 2011.
  3. Report for Selected Countries and Subjects: Eritrea. Imf.org
  4. Eritrea Economic Outlook — African Development Bank. Afdb.org.
  5. Абрамова И. О., Васильев А. М.. Страны Африки. М.: Институт Африки РАН, 2002. С. 222.
  6. Eritrean Culture. Embassy of The State of Eritrea
  7. It’s coffee time. Network Africa Online
Commons