Габон
З пляцоўкі Вікіпедыя.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: - | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | француская | ||||
| Сталіца | Лібрэвіль | ||||
| Найбуйнейшы горад | Лібрэвіль | ||||
| Урад | рэспубліка Эль Хаджы Амар Бонга Жан Ндонг |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
74-е месца ў свеце 267 668 км2 3,76 |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2005) - Шчыльнасць |
150-е месца ў свеце 1 454 867 13,5/км² |
||||
| ВУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва |
136 месца ў свеце 9,621 млрд.$ 7 055 $ |
||||
| Валюта | Франк КФА (XOF) |
||||
| Часавы пояс - улетку |
WAT (UTC+1) +1 (UTC+1) |
||||
| Незалежнасць ад Францыі |
17 жніўня 1960 | ||||
| Дзяржаўны гімн | «La Concorde» | ||||
| Аўтамабільны знак | GAB | ||||
| Дамен верхняга ўзроўню | .ga | ||||
| Тэлефонны код | +241 |
||||
 |
|||||
ГАБОНСКАЯ РЭСПУБЛІКА, Габон – дзяржава на заходнім узбярэжжы Атлантычнага акіяна ў Экватарыяльнай Афрыцы. Тэрыторыя – 267,7 тыс. кв. км. Насельніцтва – 1,6 млн. чалавек. Сталіца – Лібрэвіль (каля 400 тыс. жыхароў). Адміністрацыйна Габон падзелены на 9 правінцый. Нацыянальнае свята – Дзень незалежнасці (17 жніўня 1960). Дзяржаўная мова – французская. Грашовая адзінка – франк фінансавай супольнасці краін Цэнтральнай Афрыкі – КФА (1 дол. ЗША = каля 445 фр. КФА або 1 еўра= прыкладна 655 фр. КФА (май 2008)).
Змест |
[правіць] Дзяржаўны лад
Габон – унітарная прэзідэнцкая рэспубліка. Дзейнічае Канстытуцыя 1991, у якой замацаваныя палітычны плюралізм і прынцып падзелу ўлад.
Прэзідэнтам краіны і адначасова галоўнакамандуючым узброенымі сіламі з'яўляецца Эль Хадж Амар Бонга Андзімба, які нязменна займае гэты пост з лістапада 1967 (тэрмін паўнамоцтваў прэзідэнта – 7 гадоў; перавыбраны ў 2005).
Маецца пост віцэ-прэзідэнта (Дзіджоб Дзівунжы-Дзі-Ндзінге), паўнамоцтвы якога вельмі абмежаваныя: так, у выпадку немагчымасці для прэзідэнта здзяйсняць свае абавязкі яго замяшчае старшыня Сената, а не віцэ-прэзідэнт.
Парламент двухпалатны, верхняя палата – Сенат (91 дэпутат, старшыня Рэне Радэмбіна Коніке) абіраецца непрамым галасаваннем органамі мясцовай улады на 6 гадоў; ніжняя – Нацыянальны сход (120 дэпутатаў, старшыня Гі Ндзуба Ндама) абіраецца прамым усеагульным галасаваннем тэрмінам на 5 гадоў.
Урад прызначаецца прэзідэнтам і складаецца з 41 члена. Цяперашні склад кабінета сфармаваны ў снежні 2007. Прэм'ер-міністр – Жан Эйеге Ндонг (з студзеня 2006.), міністр замежных спраў – жанчына -- Лора Вольга Годжу, мінабароны – Алі Бонга (сын прэзідэнта).
У Габоне налічваецца каля 25 палітычных партый і 3 буйных прафаб'яднання. Вядучай палітычнай сілай з'яўляецца кіруючая Габонская дэмакратычная партыя (ГДП), заснаваная ў 1968. Найболей буйныя апазіцыйныя рухі (іх дзейнасць легалізаваная з 1990) – Вышэйшы савет супраціву (ВСС), які аб'яднаў 9 партый, Саюз габонскага народа (СГН, старшыня – П. Мамбунду), і Нацыянальнае аб'яднанне лесасекаў (НАЛ).
[правіць] Эканоміка
Габон багаты натуральнымі прыроднымі рэсурсамі, эканоміка мае пераважна сыравінную арыентацыю.
Адносная эканамічная стабільнасць забяспечваецца за кошт экспарту прадукцыі здабываючых галін прамысловасці. Кіроўны сектар – нафтавы (69% ад агульнага аб'ёму экспарту ў валютным вылічэнні і 47% бюджэтных паступленняў). Здабыча – каля 12,9 млн. т., прычым дзве траціны здабычы прыходзіцца на кампаніі «Таталь-Габон» і «Шел-Габон»
Габону належыць 2-ое месца ў свеце па здабычы марганцавай руды (яе экспарт складае больш 3,25 млн. т. на год).
Выведаныя запасы уранутрымліваючых руд – 40 тыс. тон. Маюцца радовішчы жалезнай руды, барыту, тальку, волава, свінцу, ніобія, малібдэна, тытана, фасфату, золата, дыяментаў. Прамысловыя запасы каштоўных парод драўніны ацэньваюцца ў 4 млрд. куб. м. (штогадовы экспарт – 1.8 млн. кубаметраў).
Сельская гаспадарка развіта слаба (5% ВУП), унутраныя патрэбнасці ў харчаванні за кошт уласнай вытворчасці забяспечваюцца на 8 – 10%, здзяйсняюцца закупы харчавання за мяжой.
Працягласць аўтадарожнай сеткі складае парадку 8 тыс. км. Асноўны марскі порт – Порт-Жанціль, праз які здзяйсняецца экспарт нафты. Чыгуначнае паведамленне практычна адсутнічае. Міжнародныя аэрапорты находзяцца ў Лібрэвіль, Порт-Жанціле і Франсвіле.
Нягледзячы на адносна добры стан эканомікі, насельніцтва застаецца на ўзроўні краін з найменшым прыбыткам (60 дол. ЗША у месяц па дадзеных 2007). Мінімальны памер зарплаты дзяржслужачых складае каля 160 долараў ЗША. Узровень беспрацоўя перавысіў у 2007 годзе 23% ад агульнай колькасці працаздольнага насельніцтва.
[правіць] Насельніцтва
Этнічны склад: каля 50 плямёнаў і нацыянальных груп, у асноўным, народнасці банту. Найболей шматлікія – фанг, або пангве, (каля 40%), бануну, пуну, сангу (каля 30%), а таксама балеле, бакота, мпонгве, у лясістай мясцовасці пражываюць вандроўныя плямёны пігмеяў. У краіне налічваецца 170 тыс. іншаземцаў, у т.л. 15 тыс. еўрапейцаў, галоўным чынам французаў (6 тыс.). Рэлігія: 80% насельніцтва вызнае хрысціянства (пераважная большасць – каталікі), 10% – іслам, распаўсюджаныя таксама мясцовыя анімістычныя вераванні.
У апошнія гады падвысіліся паказчыкі смяротнасці і захворвання СНІДам. Паводле афіцыйнай статыстыцы ПРААН, па індэксе чалавечага развіцця Габон займае 123-е месца сярод класіфікаваных 177 краін свету.
[правіць] Культура
Дзяржаўная радыётрансляцыйная сетка і мясцовае вяшчанне працуюць кругласутачна на французскай і мясцовых мовах. Маецца некалькі нацыянальных тэлевізійных каналаў.
