Спіс краін паводле ІРЧП

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Карта свету паводле ІРЧП, 2011.     Вельмі высокі      Высокі      Сярэдні      Нізкі      Даныя недаступныя
Карта свету паводле ІРЧП (2011).
     0,900 і вышэй      0,850–0,899      0,800–0,849      0,750–0,799      0,700–0,749      0,650–0,699      0,600–0,649      0,550–0,599      0,500–0,549      0,450–0,499      0,400–0,449      0,350–0,399      0,300–0,349      ніжэй 0,300      Няма даных

Cпіс краін паводле індэксу развіцця чалавечага патэнцыялу, уключаны ў Справаздачу аб развіцці чалавечага патэнцыялу 2011 з Праграмы развіцця ААН, складзены на аснове ацэнкавых даных 2011 года і апублікаваны 2 лістапада 2011 г. Спіс ахоплівае 185 краін-членаў ААН з 193, а таксама Ганконг (Кітай) і Палесцінскія тэрыторыі. 8 краін — членаў ААН не ўключаны з-за недахопу даных. Індэкс развіцця чалавечага патэнцыялу (ІРЧП) з'яўляецца комплексным параўнальным паказчыкам чаканай працягласці жыцця, пісьменнасці, адукацыі і ўзроўня жыцця для краін ва ўсім свеце. Гэты індэкс выкарыстоўваецца для выяўлення адрозненняў паміж развітымі, краін у стадыі развіцця і недастаткова развітымі краінамі, а таксама для ацэнкі ўздзеяння эканамічнай палітыкі на якасць жыцця. Індэкс быў распрацаваны ў 1990 годзе пакістанскім эканамістам Махбубам уль-Хакам і індыйскім эканамістам Амарт'яй Сенам[1]. У 2010 годзе тэхналогія разліку індэксу была некалькі зменена.

Краіны падзяляюцца на чатыры вялікія катэгорыі зыходзячы з іх ІРЧП: вельмі высокі, высокі, сярэдні і нізкі узровень развіцця чалавечага патэнцыялу.

Поўны спіс краін[правіць | правіць зыходнік]

  • = павелічэнне.
  • = стабільна.
  • = памяншэнне.
 — усё ў параўнанні з папярэдняй справаздачай.
  • Аднолькавыя значэнні ІРЧП у бягучым спісе не вядуць да аднолькавага рэйтынгу, паколькі ранг ІРЧП вызначаецца з выкарыстаннем значэнняў ІРЧП да шостага знака пасля коскі.

Вельмі высокі ІРЧП[правіць | правіць зыходнік]

Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
1 Flag of Norway.svg Нарвегія 0,943 0,002
2 Flag of Australia.svg Аўстралія 0,929 0,002
3 Flag of the Netherlands.svg Нідэрланды 0,910 0,001
4 Flag of the United States.svg ЗША 0,910 0,002
5 Flag of New Zealand.svg Новая Зеландыя 0,908
6 Flag of Canada.svg Канада 0,908 0,001
7 Flag of Ireland.svg Ірландыя 0,908 0,001
8 Flag of Liechtenstein.svg Ліхтэнштэйн 0,905 0,001
9 Flag of Germany.svg Германія 0,905 0,002
10 Flag of Sweden.svg Швецыя 0,904 0,003
11 Flag of Switzerland.svg Швейцарыя 0,903 0,002
12 Flag of Japan.svg Японія 0,901 0,002
13 (1) Flag of Hong Kong.svg Ганконг 0,898 0,004
14 (-1) Flag of Iceland.svg Ісландыя 0,898 0,002
15 Flag of South Korea.svg Рэспубліка Карэя 0,897 0,003
16 Flag of Denmark.svg Данія 0,895 0,002
17 Flag of Israel.svg Ізраіль 0,888 0,002
18 Flag of Belgium (civil).svg Бельгія 0,886 0,001
19 Flag of Austria.svg Аўстрыя 0,885 0,002
20 Flag of France.svg Францыя 0,884 0,001
21 Flag of Slovenia.svg Славенія 0,884 0,002
22 Flag of Finland.svg Фінляндыя 0,882 0,002
23 Flag of Spain.svg Іспанія 0,878 0,002
24 Flag of Italy.svg Італія 0,874 0,001
Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
25 Flag of Luxembourg.svg Люксембург 0,867 0,002
26 Flag of Singapore.svg Сінгапур 0,866 0,002
27 Flag of the Czech Republic.svg Чэхія 0,865 0,002
28 Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія 0,863 0,001
29 Flag of Greece.svg Грэцыя 0,861 0,001
30 Flag of the United Arab Emirates.svg ААЭ 0,846 0,001
31 Flag of Cyprus.svg Кіпр 0,840 0,001
32 Flag of Andorra.svg Андора 0,838
33 Flag of Brunei.svg Бруней 0,838 0,001
34 Flag of Estonia.svg Эстонія 0,835 0,003
35 Flag of Slovakia.svg Славакія 0,834 0,002
36 Flag of Malta.svg Мальта 0,832 0,002
37 Flag of Qatar.svg Катар 0,831 0,006
38 Flag of Hungary.svg Венгрыя 0,816 0,002
39 Flag of Poland.svg Польшча 0,813 0,002
40 (1) Flag of Lithuania.svg Літва 0,810 0,005
41 (-1) Flag of Portugal.svg Партугалія 0,809 0,001
42 Flag of Bahrain.svg Бахрэйн 0,806 0,001
43 Flag of Latvia.svg Латвія 0,805 0,003
44 Flag of Chile.svg Чылі 0,805 0,003
45 (1) Flag of Argentina.svg Аргенціна 0,797 0,003
46 (-1) Flag of Croatia.svg Харватыя 0,796 0,002
47 Flag of Barbados.svg Барбадас 0,793 0,002

Высокі ІРЧП[правіць | правіць зыходнік]

Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
48 Flag of Uruguay.svg Уругвай 0,783 0,003
49 Flag of Palau.svg Палау 0,782 0,003
50 Flag of Romania.svg Румынія 0,781 0,002
51 Flag of Cuba.svg Куба 0,776 0,003
52 Flag of Seychelles.svg Сейшэльскія Астравы 0,773 0,002
53 Flag of the Bahamas.svg Багамы 0,771 0,001
54 (1) Flag of Montenegro.svg Чарнагорыя 0,771 0,002
55 (1) Flag of Bulgaria.svg Балгарыя 0,771 0,003
56 (2) Flag of Saudi Arabia.svg Саудаўская Аравія 0,770 0,003
57 Flag of Mexico.svg Мексіка 0,770 0,003
58 (1) Flag of Panama.svg Панама 0,768 0,003
59 (1) Flag of Serbia.svg Сербія 0,766 0,002
60 (1) Flag of Antigua and Barbuda.svg Антыгуа і Барбуда 0,764 0,001
61 (3) Flag of Malaysia.svg Малайзія 0,761 0,003
62 (1) Flag of Trinidad and Tobago.svg Трынідад і Табага 0,760 0,002
63 (-1) Flag of Kuwait.svg Кувейт 0,760 0,002
64 (-10) Flag of Libya.svg Лівія 0,760 0,010
65 Flag of Belarus.svg Беларусь 0,756 0,005
66 Flag of Russia.svg Расія 0,755 0,004
67 Flag of Grenada.svg Грэнада 0,748 0,002
68 (1) Flag of Kazakhstan.svg Казахстан 0,745 0,005
69 (-1) Flag of Costa Rica.svg Коста-Рыка 0,744 0,002
70 (1) Flag of Albania.svg Албанія 0,739 0,002
71 (-1) Flag of Lebanon.svg Ліван 0,739 0,002
Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
72 Flag of Saint Kitts and Nevis.svg Сент-Кітс і Невіс 0,735
73 Flag of Venezuela.svg Венесуэла 0,735 0,001
74 Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Боснія і Герцагавіна 0,733 0,002
75 Flag of Georgia.svg Грузія 0,733 0,004
76 (3) Flag of Ukraine.svg Украіна 0,729 0,004
77 Flag of Mauritius.svg Маўрыкій 0,728 0,002
78 (-2) Flag of Macedonia.svg Македонія 0,728 0,002
79 (-2) Flag of Jamaica.svg Ямайка 0,727 0,001
80 (1) Flag of Peru.svg Перу 0,725 0,004
81 (-1) Flag of Dominica.svg Дамініка 0,724 0,001
82 Flag of Saint Lucia.svg Сент-Люсія 0,723 0,003
83 Flag of Ecuador.svg Эквадор 0,720 0,002
84 (1) Flag of Brazil.svg Бразілія 0,718 0,003
85 (-1) Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg Сент-Вінсент і Грэнадзіны 0,717 0,002
86 Flag of Armenia.svg Арменія 0,716 0,002
87 (1) Flag of Colombia.svg Калумбія 0,710 0,003
88 (-1) Flag of Iran.svg Іран 0,707
89 Flag of Oman.svg Аман 0,705 0,001
90 Flag of Tonga.svg Тонга 0,704 0,001
91 Flag of Azerbaijan.svg Азербайджан 0,700 0,001
92 (3) Flag of Turkey.svg Турцыя 0,699 0,003
93 (-1) Flag of Belize.svg Беліз 0,699 0,001
94 (-1) Flag of Tunisia.svg Туніс 0,698

Сярэдні ІРЧП[правіць | правіць зыходнік]

Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
95 (-1) Flag of Jordan.svg Іарданія 0,698 0,001
96 Flag of Algeria.svg Алжыр 0,698 0,002
97 (1) Flag of Sri Lanka.svg Шры-Ланка 0,691 0,005
98 (2) Flag of the Dominican Republic.svg Дамініканская Рэспубліка 0,689 0,003
99 Flag of Samoa.svg Самоа 0,688 0,002
100 (-3) Flag of Fiji.svg Фіджы 0,688 0,001
101 Flag of the People's Republic of China.svg Кітай 0,687 0,005
102 Flag of Turkmenistan.svg Туркменістан 0,686 0,005
103 Flag of Thailand.svg Тайланд 0,682 0,002
104 Flag of Suriname.svg Сурынам 0,680 0,003
105 Flag of El Salvador.svg Сальвадор 0,674 0,002
106 Flag of Gabon.svg Габон 0,674 0,004
107 Flag of Paraguay.svg Парагвай 0,665 0,003
108 Flag of Bolivia.svg Балівія 0,663 0,003
109 Flag of Maldives.svg Мальдывы 0,661 0,003
110 Flag of Mongolia.svg Манголія 0,653 0,006
111 Flag of Moldova.svg Малдова 0,649 0,005
112 (1) Flag of the Philippines.svg Філіпіны 0,644 0,003
113 (-1) Flag of Egypt.svg Егіпет 0,644
114 Flag of Palestine.svg Палесціна 0,641 0,001
115 Flag of Uzbekistan.svg Узбекістан 0,641 0,005
116 Flag of the Federated States of Micronesia.svg Мікранезія 0,636 0,001
117 (2) Flag of Guyana.svg Гаяна 0,633 0,004
118 (-1) Flag of Botswana.svg Батсвана 0,633 0,002
Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
119 (-1) Flag of Syria.svg Сірыя 0,632 0,001
120 (1) Flag of Namibia.svg Намібія 0,625 0,003
121 (-1) Flag of Honduras.svg Гандурас 0,625 0,002
122 Flag of Kiribati.svg Кірыбаці 0,624 0,003
123 (1) Flag of South Africa.svg Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка 0,619 0,004
124 (1) Flag of Indonesia.svg Інданезія 0,617 0,004
125 (-2) Flag of Vanuatu.svg Вануату 0,617 0,002
126 Flag of Kyrgyzstan.svg Кыргызстан 0,615 0,004
127 Flag of Tajikistan.svg Таджыкістан 0,607 0,003
128 Flag of Vietnam.svg В'етнам 0,593 0,003
129 Flag of Nicaragua.svg Нікарагуа 0,589 0,002
130 Flag of Morocco.svg Марока 0,582 0,003
131 Flag of Guatemala.svg Гватэмала 0,574 0,001
132 Flag of Iraq.svg Ірак 0,573 0,006
133 Flag of Cape Verde.svg Каба-Вердэ 0,568 0,002
134 Flag of India.svg Індыя 0,547 0,005
135 (1) Flag of Ghana.svg Гана 0,541 0,008
136 (-1) Flag of Equatorial Guinea.svg Экватарыяльная Гвінея 0,537 0,003
137 Flag of the Republic of the Congo.svg Рэспубліка Конга 0,533 0,005
138 (1) Flag of Laos.svg Лаос 0,524 0,004
139 (2) Flag of Cambodia.svg Камбоджа 0,523 0,005
140 (-2) Flag of Swaziland.svg Свазіленд 0,522 0,002
141 (-1) Flag of Bhutan.svg Бутан 0,522 0,004

Нізкі ІРЧП[правіць | правіць зыходнік]

Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
142 Flag of the Solomon Islands.svg Саламонавы Астравы 0,510 0,003
143 (1) Flag of Kenya.svg Кенія 0,509 0,004
144 (-1) Flag of Sao Tome and Principe.svg Сан-Тамэ і Прынсіпі 0,509 0,003
145 Flag of Pakistan.svg Пакістан 0,504 0,001
146 Flag of Bangladesh.svg Бангладэш 0,500 0,004
147 Flag of East Timor.svg Усходні Тымор 0,495 0,004
148 Flag of Angola.svg Ангола 0,486 0,004
149 (1) Flag of Myanmar.svg М'янма 0,483 0,004
150 (1) Flag of Cameroon.svg Камерун 0,482 0,003
151 (-2) Flag of Madagascar.svg Мадагаскар 0,480 0,001
152 (1) Flag of Tanzania.svg Танзанія 0,466 0,005
153 (-1) Flag of Papua New Guinea.svg Папуа — Новая Гвінея 0,466 0,004
154 Flag of Yemen.svg Емен 0,462 0,002
155 Flag of Senegal.svg Сенегал 0,459 0,002
156 (1) Flag of Nigeria.svg Нігерыя 0,459 0,005
157 (-1) Flag of Nepal.svg Непал 0,458 0,003
158 (1) Flag of Haiti.svg Гаіці 0,454 0,005
159 (-1) Flag of Mauritania.svg Маўрытанія 0,453 0,002
160 Flag of Lesotho.svg Лесота 0,450 0,004
161 Flag of Uganda.svg Уганда 0,446 0,004
162 Flag of Togo.svg Тога 0,435 0,002
163 Flag of the Comoros.svg Каморы 0,433 0,002
164 (1) Flag of Zambia.svg Замбія 0,430 0,005
165 (-1) Flag of Djibouti.svg Джыбуці 0,430 0,003
Месца Краіна ІРЧП
у 2011 Зм. да 2010 Індэкс 2011 Зм. да 2010
166 Flag of Rwanda.svg Руанда 0,429 0,004
167 Flag of Benin.svg Бенін 0,427 0,002
168 Flag of The Gambia.svg Гамбія 0,420 0,002
169 Flag of Sudan.svg Судан 0,408 0,002
170 Flag of Côte d'Ivoire.svg Кот-д'Івуар 0,400 0,001
171 Flag of Malawi.svg Малаві 0,400 0,005
172 Flag of Afghanistan.svg Афганістан 0,398 0,004
173 Flag of Zimbabwe.svg Зімбабвэ 0,376 0,012
174 Flag of Ethiopia.svg Эфіопія 0,363 0,005
175 Flag of Mali.svg Малі 0,359 0,003
176 Flag of Guinea-Bissau.svg Гвінея-Бісау 0,353 0,002
177 Flag of Eritrea.svg Эрытрэя 0,349 0,004
178 Flag of Guinea.svg Гвінея 0,344 0,002
179 Flag of the Central African Republic.svg ЦАР 0,343 0,004
180 Flag of Sierra Leone.svg Сьера-Леонэ 0,336 0,002
181 Flag of Burkina Faso.svg Буркіна-Фасо 0,331 0,002
182 (1) Flag of Liberia.svg Ліберыя 0,329 0,004
183 (-1) Flag of Chad.svg Чад 0,328 0,002
184 Flag of Mozambique.svg Мазамбік 0,322 0,005
185 Flag of Burundi.svg Бурундзі 0,316 0,003
186 Flag of Niger.svg Нігер 0,295 0,002
187 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg ДР Конга 0,286 0,004

ІРЧП паводле краін і кантынентам[правіць | правіць зыходнік]

Азія і Акіянія[правіць | правіць зыходнік]

10 самых высокіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Вельмі высокі ІРЧП
1 Flag of Australia.svg Аўстралія 0,929
2 Flag of New Zealand.svg Новая Зеландыя 0,908
3 Flag of Japan.svg Японія 0,901
4 Flag of Hong Kong.svg Ганконг 0,898
5 Flag of South Korea.svg Рэспубліка Карэя 0,897
6 Flag of Israel.svg Ізраіль 0,888
7 Flag of Singapore.svg Сінгапур 0,866
8 Flag of the United Arab Emirates.svg ААЭ 0,846
9 Flag of Cyprus.svg Кіпр 0,840
10 Flag of Brunei.svg Бруней 0,838

10 самых нізкіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Нізкі ІРЧП
1 Flag of Afghanistan.svg Афганістан 0,398
2 Flag of Nepal.svg Непал 0,458
3 Flag of Yemen.svg Емен 0,462
4 Flag of Papua New Guinea.svg Папуа — Новая Гвінея 0,466
5 Flag of Myanmar.svg М'янма 0,483
6 Flag of East Timor.svg Усходні Тымор 0,495
7 Flag of Bangladesh.svg Бангладэш 0,500
8 Flag of Pakistan.svg Пакістан 0,504
9 Flag of the Solomon Islands.svg Саламонавы Астравы 0,510
Сярэдні ІРЧП
10 Flag of Bhutan.svg Бутан 0,522

Амерыка[правіць | правіць зыходнік]

10 самых высокіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Вельмі высокі ІРЧП
1 Flag of the United States.svg ЗША 0,910
2 Flag of Canada.svg Канада 0,908
3 Flag of Chile.svg Чылі 0,805
4 Flag of Argentina.svg Аргенціна 0,797
5 Flag of Barbados.svg Барбадас 0,793
Высокі ІРЧП
6 Flag of Uruguay.svg Уругвай 0,783
7 Flag of Cuba.svg Куба 0,776
8 Flag of the Bahamas.svg Багамы 0,771
9 Flag of Mexico.svg Мексіка 0,770
10 Flag of Panama.svg Панама 0,768

10 самых нізкіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Нізкі ІРЧП
1 Flag of Haiti.svg Гаіці 0,454
Сярэдні ІРЧП
2 Flag of Guatemala.svg Гватэмала 0,574
3 Flag of Nicaragua.svg Нікарагуа 0,589
4 Flag of Honduras.svg Гандурас 0,625
5 Flag of Guyana.svg Гаяна 0,633
6 Flag of Bolivia.svg Балівія 0,663
7 Flag of Paraguay.svg Парагвай 0,665
8 Flag of El Salvador.svg Сальвадор 0,674
9 Flag of Suriname.svg Сурынам 0,680
10 Flag of the Dominican Republic.svg Дамініканская Рэспубліка 0,689

Афрыка[правіць | правіць зыходнік]

10 самых высокіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Высокі ІРЧП
1 Flag of Seychelles.svg Сейшэльскія Астравы 0,773
2 Flag of Libya.svg Лівія 0,760
3 Flag of Mauritius.svg Маўрыкій 0,728
4 Flag of Tunisia.svg Туніс 0,698
Сярэдні ІРЧП
5 Flag of Algeria.svg Алжыр 0,698
6 Flag of Gabon.svg Габон 0,674
7 Flag of Egypt.svg Егіпет 0,644
8 Flag of Botswana.svg Батсвана 0,633
9 Flag of Namibia.svg Намібія 0,625
10 Flag of South Africa.svg Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка 0,619

10 самых нізкіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Нізкі ІРЧП
1 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg ДР Конга 0,286
2 Flag of Niger.svg Нігер 0,295
3 Flag of Burundi.svg Бурундзі 0,316
4 Flag of Mozambique.svg Мазамбік 0,322
5 Flag of Chad.svg Чад 0,328
6 Flag of Liberia.svg Ліберыя 0,329
7 Flag of Burkina Faso.svg Буркіна-Фасо 0,331
8 Flag of Sierra Leone.svg Сьера-Леонэ 0,336
9 Flag of the Central African Republic.svg ЦАР 0,343
10 Flag of Guinea.svg Гвінея 0,344

Еўропа[правіць | правіць зыходнік]

10 самых высокіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Вельмі высокі ІРЧП
1 Flag of Norway.svg Нарвегія 0,943
2 Flag of the Netherlands.svg Нідэрланды 0,910
3 Flag of Ireland.svg Ірландыя 0,908
4 Flag of Liechtenstein.svg Ліхтэнштэйн 0,905
5 Flag of Germany.svg Германія 0,905
6 Flag of Sweden.svg Швецыя 0,904
7 Flag of Switzerland.svg Швейцарыя 0,903
8 Flag of Iceland.svg Ісландыя 0,898
9 Flag of Denmark.svg Данія 0,895
10 Flag of Belgium (civil).svg Бельгія 0,886

10 самых нізкіх ІРЧП

Месца Краіна ІРЧП
Сярэдні ІРЧП
1 Flag of Moldova.svg Малдова 0,649
Высокі ІРЧП
2 Flag of Turkey.svg Турцыя 0,699
3 Flag of Azerbaijan.svg Азербайджан 0,700
4 Flag of Armenia.svg Арменія 0,716
5 Flag of Macedonia.svg Македонія 0,728
6 Flag of Ukraine.svg Украіна 0,729
7 Flag of Georgia.svg Грузія 0,733
8 Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Боснія і Герцагавіна 0,733
9 Flag of Albania.svg Албанія 0,739
10 Flag of Kazakhstan.svg Казахстан 0,745

ІРЧП паводле рэгіёнаў і групам[правіць | правіць зыходнік]

Рэгіён ці група ІРЧП
2011
ІРЧП
2010
Вельмі высокі ІРЧП
АЭСР 0,873 0,871
Высокі ІРЧП
Еўропа і Сярэдняя Азія 0,751 0,748
Лацінская Амерыка і Карыбскі басейн 0,731 0,728
Сярэдні ІРЧП
Свет 0,682 0,679
Усходняя Азія і Ціхі акіян 0,671 0,666
Арабскія краіны 0,641 0,639
Карлікавыя астраўныя краіны ў стадыі развіцця 0,640 0,638
Паўднёвая Азія 0,548 0,545
Нізкі ІРЧП
Сахель 0,463 0,460
Найменш развітыя краіны 0,439 0,435

Краіны, якія адсутнічаюць у справаздачы[правіць | правіць зыходнік]

Год Краіна ІРЧП Месца
Публікацыя Даныя
Вельмі высокі ІРЧП
1997 x Flag of Monaco.svg Манака 0,946 x
1997 x Flag of San Marino.svg Сан-Марына 0,944 x
Сярэдні ІРЧП
1998 1995 Flag of North Korea.svg КНДР 0,766 75
1998 x Flag of Nauru.svg Науру 0,663 x
1998 x Flag of Tuvalu.svg Тувалу 0,583 x
1998 x Flag of the Marshall Islands.svg Маршалавы Астравы 0,563 x
Нізкі ІРЧП
2001 2001 Flag of Somalia.svg Самалі 0,284 161

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. About HDRO. United Nations Development Program (2006). Архівавана з першакрыніцы 18 сакавіка 2012. Праверана 30 кастрычніка 2006.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]