Сан-Тамэ і Прынсіпі
|
|||||
 |
|||||
| Дэвіз: «Unidade, Disciplina, Trabalho» | |||||
| Гімн: «Independência total» | |||||
| Дата незалежнасці | 12 ліпеня 1975 (ад Партугаліі) | ||||
| Афіцыйная мова | Партугальская | ||||
| Сталіца | Сан-Тамэ | ||||
| Найбуйнейшыя гарады | Сан-Тамэ, Санту-Антонью | ||||
| Форма кіравання | Змешаная рэспубліка | ||||
| Прэзідэнт Прэм'ер-міністр |
Мануэл Пінту да Кошта Габріэл Кошта |
||||
| Насельніцтва • Ацэнка (2011) • Шчыльнасць |
183.176 чал. (188-я) 169,1 чал./км² (69-я) |
||||
| ВУП (ППЗ) • Разам (2011) • На душу насельніцтва |
$379 млн $2.251 |
||||
| ВУП (намінал) • Разам (2011) • На душу насельніцтва |
$248 млн $1.473 |
||||
| ІРЧП (2011) | 0,509 (144-ы) | ||||
| Валюта | Добра | ||||
| Інтэрнэт-дамен | .st | ||||
| Код ISO | ST | ||||
| Тэлефонны код | +239 | ||||
| Часавы пояс | +0 | ||||
Сан-Тамэ і Прынсіпі (парт.: São Tomé and Príncipe) — астраўная краіна, размешчаная ў Гвінейскім заліве Атлантычнага акіяна. У склад краіны ўваходзяць два острава вулканічнага паходжання, адлегласць паміж якімі складае 140 км, і яшчэ 6 невялікіх астравоў. Сталіца — Сан-Тамэ. Афицыйная валюта — добра.
Гісторыя[правіць]
На момант адкрыцця ў 1470—1471 гг. партугальскімі мараплаўцамі Ж.дыСантарэнам і П.Эшкабарам астравы былі незаселены. З 1485 г. пачалася іх каланізацыя партугальцамі. У пачатку XVI ст. тут створаны плантацыі цукровага трыснягу, для працы на якіх прывозілі рабоў з Афрыкі, найбольш з Анголы. Рабы часта ўзнімалі паўстанні, найбуйнейшыя з іх адбылося ў 1595—1596 гг. Змешанае насельніцтва (мулаты) было свабоднае, але непаўнапраўнае. Пасля скасавання ў 1875 г. рабства галоўнай галінай эканомікі стала вытворчасць какавы і кавы. У 1951 г. астравы атрымалі статус заморскай тэрыторыі, а ў 1972 г. — мясцовай аўтаноміі Партугаліі. У 1953 г. адбылося паўстанне ў падтрымку незалежнасці краіны, якое было задушана партугальскімі войскамі. З 1960 г. барацьбу за незалежнасць астравоў вёў створаны ў эміграцыі камітэт за вызваленне Сан-Таме і Прынсіпі (з 1972 г. — Рух за вызваленне Сан-Таме і Прынсіпі, РВСТП). Пасля рэвалюцыі ў Партугаліі (красавік 1974 г.) новы партугальскі ўрад прызнаў незалежнасць астравоў.
12 ліпеня 1975 г. абвешчана Дэмакратычная Рэспубліка Сан-Таме і Прынсіпі, а лідэр РВСТП М.Пінту да Кошта стаў яе першым прэзідэнтам. У краіне быў усталяваны аднапартыйны рэжым РВСТП і абвешчаны курс на сацыялістычнае будаўніцтва і супрацоўніцтва з сацыялістычнымі краінамі. Цяжкае эканамічнае становішча 1980-я гады прымусіла ўрад Сан-Таме і Прынсіпі пачаць збліжэнне з краінамі Захаду і лібералізацыю палітычнага і эканамічнага жыцця. У жніўні 1990 г. прынята Канстытуцыя, якая ўвяла прамыя прэзідэнцкія выбары, шматпартыйнасць і грамадзянскія свабоды. На першых свабодных выбарах у студзені 1991 г. перамагла апазіцыя, лідэр якой М.Траавада ў сакавіку 1991 г. абраны прэзідэнтам краіны. У 1990-я г. ажыццёўлены рынкавыя рэформы ў эканоміцы, але эканамічнае становішча краіны застаецца складаным. Яна моцна залежыць ад замежнай эканамічнай дапамогі.
Гл. таксама[правіць]
