Джэральд Рудальф Форд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Джэральд Форд
Gerald Ford
Джэральд Форд
сцяг
38-ы прэзідэнт ЗША
сцяг
9 жніўня 1974 — 20 студзеня 1977
Віцэ-прэзідэнт няма (1974)
Нельсан Ракфелер
Папярэднік Рычард Ніксан
Пераемнік Джымі Картэр
сцяг
40-ы віцэ-прэзідэнт ЗША
сцяг
6 снежня 1973 — 9 жніўня 1974
Прэзідэнт Рычард Ніксан
Папярэднік пасада вакантная
Спіра Агню
Пераемнік пасада вакантная
Нельсан Ракфелер
сцяг
Член Палаты прадстаўнікоў ад 5-й выбарчай акругі Мічыгана
сцяг
3 студзеня 1949 — 6 снежня 1973
Папярэднік Бартэл Джонкмен
Пераемнік Рычард Вандэр Він
 
Партыя
Адукацыя
Дзейнасць палітык, дзяржаўны дзеяч
Месца працы
Член у
Веравызнанне Пратэстанцтва, епіскапальная царква
Нараджэнне 14 ліпеня 1913(1913-07-14)[4][5][…]
Смерць 26 снежня 2006(2006-12-26)[8][4][…] (93 гады)
Пахаванне
Імя пры нараджэнні Леслі Лінч Кінг-малодшы
Бацька Леслі Лінч Кінг Старэйшы[d]
Маці Дораці Кінг[d]
Жонка Беці Форд
Дзеці Майкл Джэральд Форд[d], Джон Гарднер Форд[d], Стывен Форд[d] і Сьюзен Форд[d]
 
Ваенная служба
Гады службы 19421946
Прыналежнасць Сцяг ЗША (48 зорак) ЗША
Род войскаў Seal of the United States Department of the Navy.svg Ваенна-марскія сілы
Званне US-O4 insignia.svg капітан-лейтэнант
Бітвы Другая сусветная вайна
 
Аўтограф Gerald R. Ford signature.png
 
Узнагароды
Прэзідэнцкі медаль Свабоды
Медаль Перамогі ў Другой сусветнай вайне

Джэральд Рудальф Форд (англ.: Gerald Rudolph Ford, Jr., 14 ліпеня 1913 — 26 снежня 2006) — 38-ы прэзідэнт ЗША (1974—1977).

Нарадзіўся ў Омахе, штат Небраска, под імем Леслі Лінч Кінг-малодшы ў сям'і бінзэсмена Леслі Лінч Кінга-старэйшага і студэнткі Дораці Аер Гарднер. Праз два тыдні пасля яго нараджэння яго маці, з-за алкагалізму і дамашняга гвалту мужа, збегла з сынам да сваіх бацькоў у горад Гранд-Рапідс, Мічыган, дзе будучы палітык і вырас. У 1917 Гарднер выйшла замуж за Джэральда Форда, які неафіцыйна ўсынавіў Леслі і вырасціў яго як свайго сына пад сваім імем (Форд-малодшы афіцыйна змяніў яго ў 1935).

Скончыў Мічыганскі ўніверсітэт (1935) і Ельскі ўніверсітэт (1941). Падчас навучання ў Мічыгане граў у камандзе па амерыканскаму футболу і атрымаў запрашэнні перайсці ў прафесіянальную лігу ад Грын-Бей Пэкерс і Дэтройт Лаянз, але адмовіўся, бо жадаў працягнуць адукацыю ў юрыдычнай сферы. Пасля завяршэння Ельскай юрыдычнай школы вярнуўся ў Гранд-Рапідс, дзе пачаў юрыдычную практыку. У 1942—1946 гг. служыў у ВМФ (удзельнік Другой сусветнай вайны на Ціхім акіяне).

У 1948 нечакана перамог дзеючага прадстаўніка ад 5-й акругі Мічыгана на рэспубліканскіх партыйных выбарах і быў абраны ў Палату Прадстаўнікоў, дзе пазнаёміўся з Рычардам Ніксанам, з якім яны пасля сталі сябрамі. У 1949—1973 гг. член Палаты Прадстаўнікоў ад Рэспубліканскай партыі, у 1963 абраны старшынёй Рэспубліканскай канферэнцыі ў Палаце Прадстаўнікоў, а з 1965 года лідар фракцыі рэспубліканцаў у палаце. У 1963-1964 гг. быў членам камісіі Уорэна, якая расследавала забойства Джона Кенэдзі.

У час палітычнага крызісу («Уотэргейт») пасля адстаўкі віцэ-прэзідэнта Спіра Агню з-за абвінавачванняў у карупцыі быў прызначаны на яго пасаду (зацверджаны на пасадзе Кангрэсам 6 снежня 1973), а пасля адстаўкі Рычарда Ніксана 9 жніўня 1974 г. стаў прэзідэнтам ЗША — адзіным чалавекам, які атрымаў гэту пасаду без удзелу ў выбарах. Адным з першых рашэнняў новага прэзідэнта стала памілаванне яго папярэдніка за любыя правапарушэнні, якой той мог зрабіць, — памілаванне выклікала значнае падзенне рэпутацыі Форда, але з цягам часу стала лічыцца верным рашэннем, якое дапамагло краіне хутчэй аправіцца ад Уотэргейта. Новым віцэ-прэзідэнтам быў прызначаны лідар ліберальнага крыла рэспубліканцаў, былы губернатар штата Нью-Ёрк Нелсан Рокфелер.

Працягнуў курс папярэдняй адміністрацыі, у т.л. на разрадку міжнароднай напружанасці, правёў Уладзівастокскі саміт з лідарам СССР Леанідам Брэжневым для распрацоўкі новага пагаднення аб скарачэнні ядзерных арсеналаў у 1974. Вясной 1975 скончыў В'етнамскую вайну, загадаў правесці эвакуацыю амерыканскіх грамадзян і прыняць паўднёвав'етнамскіх бежанцаў. У мае 1975 накіраваў корпус марской пяхоты на вызваленне захопленага чырвонымі кхмерамі ў Кампучыі судна Маягуэс, а ў жніўні прыняў удзел у падпісанні Заключнага акта НБСЕ ў Хельсінкі. Адмовіўся выдаткаваць фінансавыя сродкі на выратаванне Нью-Ёрка ад банкруцтва — дапамога была перадана толькі пасля значнага скарачэння расходаў горада.

На выбарах 1976 г. сутыкнуўся з моцным суперніцтвам у партыйных выбарах з боку кансерватараў на чале з Рональдам Рэйганам, якога перамог з невялікай перавагай, а потым прайграў прэзідэнцкія выбары губернатару Джорджыі дэмакрату Джымі Картэру. Памёр 26 снежня 2006 ў сваім доме Ранча-Міраж у Каліфорніі, пахаваны ў Прэзідэнцкім музеі Джэральда Форда ў Гранд-Рапідс.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=F000260
  2. https://www.fordlibrarymuseum.gov/museum/growingupgrandqr.pdfGerald R. Ford Presidential Library. Праверана 10 сакавіка 2020.
  3. https://nesa.org/for-eagle-scouts/famous-eagle-alumni/National Eagle Scout Association. Праверана 10 сакавіка 2020.
  4. 4,0 4,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  5. 5,0 5,1 Gerald Ford // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. Gerald Ford // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  7. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118534297 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  8. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/26/AR2006122601257.html

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 576 с.: іл.
  • Brinkley D. Gerald R. Ford [American Presidents Series]. — New York: Henry Holt and Company, 2007. — 224 p.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Кабінет Джэральда Форда