Джэральд Рудальф Форд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Джэральд Форд
Gerald Ford
Gerald Ford.jpg
Сцяг38-ы прэзідэнт ЗША Сцяг
9 жніўня 1974 — 20 студзеня 1977
Віцэ-прэзідэнт няма (1974)
Нельсан Ракфелер
Папярэднік Рычард Ніксан
Пераемнік Джымі Картэр
Сцяг40-ы віцэ-прэзідэнт ЗША Сцяг
6 снежня 1973 — 9 жніўня 1974
Прэзідэнт Рычард Ніксан
Папярэднік пасада вакантная
Спіра Агню
Пераемнік пасада вакантная
Нельсан Ракфелер
Сцяг Член Палаты прадстаўнікоў ад 5-й выбарчай акругі Мічыгана Сцяг
3 студзеня 1949 — 6 снежня 1973
Папярэднік Бартэл Джонкмен
Пераемнік Рычард Вандэр Він

Нараджэнне 14 ліпеня 1913(1913-07-14)[1][2][…]
Смерць 26 снежня 2006(2006-12-26)[5][1][…] (93 гады)
Месца пахавання
Імя пры нараджэнні Леслі Лінч Кінг-малодшы
Бацька Леслі Лінч Кінг Старэйшы[d][6]
Маці Дораці Кінг[d][6]
Жонка Беці Форд[7]
Дзеці Майкл Джэральд Форд[d][6], Джон Гарднер Форд[d][6], Стывен Форд[d][6] і Сьюзен Форд[d][6]
Веравызнанне Пратэстанцтва, епіскапальная царква
Партыя
Член у
Адукацыя
Дзейнасць палітык, дзяржаўны дзеяч
Месца працы
Аўтограф Gerald R. Ford signature.png
Ваенная служба
Гады службы 19421946
Краіна Сцяг ЗША (48 зорак) ЗША
Род войскаў Seal of the United States Department of the Navy.svg Ваенна-марскія сілы
Званне US-O4 insignia.svg капітан-лейтэнант
Бітвы Другая сусветная вайна
Узнагароды
Прэзідэнцкі медаль Свабоды
Медаль Перамогі ў Другой сусветнай вайне
Commons-logo.svg Джэральд Рудальф Форд на Вікісховішчы

Джэральд Рудальф Форд (англ.: Gerald Rudolph Ford, Jr., 14 ліпеня 1913 — 26 снежня 2006) — 38-ы прэзідэнт ЗША (1974—1977).

Нарадзіўся ў Омахе, штат Небраска, под імем Леслі Лінч Кінг-малодшы ў сям’і бінзэсмена Леслі Лінч Кінга-старэйшага і студэнткі Дораці Аер Гарднер. Праз два тыдні пасля яго нараджэння яго маці, з-за алкагалізму і дамашняга гвалту мужа, збегла з сынам да сваіх бацькоў у горад Гранд-Рапідс, Мічыган, дзе будучы палітык і вырас. У 1917 Гарднер выйшла замуж за Джэральда Форда, які неафіцыйна ўсынавіў Леслі і вырасціў яго як свайго сына пад сваім імем (Форд-малодшы афіцыйна змяніў яго ў 1935).

Скончыў Мічыганскі ўніверсітэт (1935) і Ельскі ўніверсітэт (1941). Падчас навучання ў Мічыгане граў у камандзе па амерыканскаму футболу і атрымаў запрашэнні перайсці ў прафесіянальную лігу ад Грын-Бей Пэкерс і Дэтройт Лаянз, але адмовіўся, бо жадаў працягнуць адукацыю ў юрыдычнай сферы. Пасля завяршэння Ельскай юрыдычнай школы вярнуўся ў Гранд-Рапідс, дзе пачаў юрыдычную практыку. У 1942—1946 гг. служыў у ВМФ (удзельнік Другой сусветнай вайны на Ціхім акіяне).

У 1948 нечакана перамог дзеючага прадстаўніка ад 5-й акругі Мічыгана на рэспубліканскіх партыйных выбарах і быў абраны ў Палату Прадстаўнікоў, дзе пазнаёміўся з Рычардам Ніксанам, з якім яны пасля сталі сябрамі. У 1949—1973 гг. член Палаты Прадстаўнікоў ад Рэспубліканскай партыі, у 1963 абраны старшынёй Рэспубліканскай канферэнцыі ў Палаце Прадстаўнікоў, а з 1965 года лідар фракцыі рэспубліканцаў у палаце. У 1963—1964 гг. быў членам камісіі Уорэна, якая расследавала забойства Джона Кенэдзі.

У час палітычнага крызісу («Уотэргейт») пасля адстаўкі віцэ-прэзідэнта Спіра Агню з-за абвінавачванняў у карупцыі быў прызначаны на яго пасаду (зацверджаны на пасадзе Кангрэсам 6 снежня 1973), а пасля адстаўкі Рычарда Ніксана 9 жніўня 1974 г. стаў прэзідэнтам ЗША — адзіным чалавекам, які атрымаў гэту пасаду без удзелу ў выбарах. Адным з першых рашэнняў новага прэзідэнта стала памілаванне яго папярэдніка за любыя правапарушэнні, якой той мог зрабіць, — памілаванне выклікала значнае падзенне рэпутацыі Форда, але з цягам часу стала лічыцца верным рашэннем, якое дапамагло краіне хутчэй аправіцца ад Уотэргейта. Новым віцэ-прэзідэнтам быў прызначаны лідар ліберальнага крыла рэспубліканцаў, былы губернатар штата Нью-Ёрк Нелсан Рокфелер.

Працягнуў курс папярэдняй адміністрацыі, у т.л. на разрадку міжнароднай напружанасці, правёў Уладзівастокскі саміт з лідарам СССР Леанідам Брэжневым для распрацоўкі новага пагаднення аб скарачэнні ядзерных арсеналаў у 1974. Вясной 1975 скончыў В’етнамскую вайну, загадаў правесці эвакуацыю амерыканскіх грамадзян і прыняць паўднёвав’етнамскіх бежанцаў. У мае 1975 накіраваў корпус марской пяхоты на вызваленне захопленага чырвонымі кхмерамі ў Кампучыі судна Маягуэс, а ў жніўні прыняў удзел у падпісанні Заключнага акта НБСЕ ў Хельсінкі. Адмовіўся выдаткаваць фінансавыя сродкі на выратаванне Нью-Ёрка ад банкруцтва — дапамога была перадана толькі пасля значнага скарачэння расходаў горада.

На выбарах 1976 г. сутыкнуўся з моцным суперніцтвам у партыйных выбарах з боку кансерватараў на чале з Рональдам Рэйганам, якога перамог з невялікай перавагай, а потым прайграў прэзідэнцкія выбары губернатару Джорджыі дэмакрату Джымі Картэру. Памёр 26 снежня 2006 ў сваім доме Ранча-Міраж у Каліфорніі, пахаваны ў Прэзідэнцкім музеі Джэральда Форда ў Гранд-Рапідс.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Gerald Ford // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Gerald Ford // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118534297 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  5. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/26/AR2006122601257.html
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Lundy D. R. The Peerage
  7. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
  8. https://www.fordlibrarymuseum.gov/museum/growingupgrandqr.pdfGerald R. Ford Presidential Library. Праверана 10 сакавіка 2020.
  9. https://nesa.org/for-eagle-scouts/famous-eagle-alumni/National Eagle Scout Association. Праверана 10 сакавіка 2020.
  10. 10,0 10,1 http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=F000260

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 576 с.: іл.
  • Brinkley D. Gerald R. Ford [American Presidents Series]. — New York: Henry Holt and Company, 2007. — 224 p.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Кабінет Джэральда Форда